เจาะลึกแผ่นดินไหว “เวเนซุเอลา” แรงสั่นสะเทือนใหญ่ 2 ครั้งติด - ไทยมีความเสี่ยงเกิดขึ้นหรือไม่?

เวเนซุเอลา เผชิญภัยพิบัติรุนแรงแผ่นดินไหวใหญ่ 2 ครั้งติด

ภัยพิบัติที่รุนแรงที่สุดที่เวเนซุเอลากำลังเผชิญ จากกรณีเกิดแผ่นดินไหว ขนาด 7.2 ใกล้เมืองซานเฟลิเปของเวเลซุเอลา เมื่อช่วงวานนี้ (25 มิ.ย. 2569) ตามเวลาไทย จากนั้นเพียง 40 วินาทีต่อมา ก็เกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่กว่า ขนาด 7.5 โดยมีจุดศูนย์กลางอยู่ห่างจากเมืองยูมาเร ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ราว 23 กิโลเมตรส่งผลให้อาคารบ้านเรือนประชาชนพังถล่มมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก

กระทรวงสาธารณสุขเวเนซุเอลารายงานล่าสุด ผู้บาดเจ็บเพิ่มเป็น 4,300 คน ผู้เสียชีวิตยังอยู่ที่ 235 คน ผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บส่วนใหญ่ อยู่ในเมืองลาไกวรา เมืองติดทะเลในเวเนซุเอลาที่ได้รับความเสียหายหนักที่สุด

ภาพจาก AFP

เจาะลึกแผ่นดินไหว “เวเนซุเอลา” ประเทศไทยมีความเสี่ยงเกิดขึ้นหรือไม่?

นายนัฐวุฒิ แดนดี รองอธิบดีฝ่ายวิชาการ กรมอุตุนิยมวิทยา ให้ข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นที่เวเนซุเอลา โดยเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดขึ้นใกล้ๆ แนวชนแผ่นทวีป และมีการเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ขึ้น 2 ครั้ง ห่างกันเพีง 40 วินาที โดยจากการประเมินแล้วน่าจะมีผู้เสียชีวิตเกินกว่า 10,000 คน และมีปัจจัยหลายเรื่องที่ทำให้เกิดความเสียหายในขณะนี้ อันดับแรกการเกิดแผ่นดินไหวครั้งนี้ค่อนข้างตื้น แค่ 10 กิโลเมตรลงไปจากพื้นดินทำให้พลังงานถูกปลดปล่อยออกมาอย่างมหาศาล สิ่งที่สอง คือ การเกิดแผ่นดินไหวติดๆ กันเพียง 40 วินาที และเป็นเหตุการณ์ครั้งใหญ่ทั้งคู่ ซึ่งพื้นที่ใกล้กันมาก

นายนัฐวุฒิ กล่าวต่อว่า พอเกิดแผ่นดินไหวครั้งแรก อาคารบ้านเรือนจะเริ่มพังทลาย หรือบางหลังอาจจะเริ่มเสียหาย แต่การเกิดแผ่นดินไหวครั้ง 2 ซึ่งมีขนาดแรงกว่า เป็นตัวที่ทำให้อาคารที่พังทลายอยู่แล้ว รวมถึงอาคารที่อ่อนแอพังทลายลงไปอีกในช่วงเวลาสั้นๆ เลยทำให่้แผ่นดินไหวครั้งนี้เป็นเหตุการณ์ที่รุนแรงมาก

ทั้งนี้ เมื่อปี ค.ศ. 1988 เคยมีแผ่นดินไหวขนาด 7.7 ลึก 17.8 กิโลเมตร ที่มณฑลยูนาน ประเทศจีน ซึ่งคล้ายๆ กับเหตุการณ์ที่เวเนซุเอลาครั้งนี้

แผ่นดินไหวขนาด 7.0-8.0 ยังไม่เคยเกิดขึ้นในไทย

อย่างไรก็ตาม แผ่นดินไหวขนาด 7.0-8.0 ยังไม่เคยเกิดขึ้นในไทย เนื่องจากรอยเลื่อนของประเทศไทย ไม่ได้ยาวมาก และรอยเลื่อนประเทศไทยเป็นรอยเลื่อนแขนงที่อยู่ถัดจาก แนวชนแผ่นทวีปค่อนข้างลึก ผลกระทบที่อาจจะมีได้คือทางภาคเหนือตอนบน อาจจะมีแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ เหมือนที่เมียนมา ขนาด 8.0 ยูนาน ขนาด 8.0 และที่สปป.ลาว เคยเกิดขึ้นที่ขนาด 7.0 ซึ่ง 3-4 โซนทางบนก็จะส่งพลังงานมาถึงภาคเหนือ ทำให้บ้านเรือนที่ไม่แข็งแรง แตกร้าวหรือมีความเสียหายโดยเฉพาะอย่างยิ่งสิ่งปลูกสร้างที่เป็นปูชนียสถานที่ไม่แข็งแรง

ประเทศไทยมีตัวโครงสร้างของสิ่งปลูกสร้างที่แข็งแรง

นายนัฐวุฒิ ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ส่วนพื้นที่อื่นๆ ในโซนอื่นการเกิดแผ่นดินไหว โดยประเมินของประเทศไทย คงไม่เกินขนาด 7.0 และศักยภาพของประเทศไทยค่อนข้างมีตัวโครงสร้างของสิ่งปลูกสร้างที่แข็งแรงพอสมควร โดยเฉพาะสิ่งปลูกสร้างที่เกิดขึ้นหลังปี 2550 ที่มีกฏหมายควบคุมอาคารที่ต้องออกแบบให้สามารถต้านและรับแรงสั่นสะเทือนแผ่นดินไหวได้

แผ่นดินไหวขนาดใหญ่แบบนี้ ประเทศไทยเราหลายร้อยปีที่จะเกิดขึ้น เกิดขึ้นมากที่สุดก็ไม่เกินขนาด 7.0 ประเทศไทยค่อนข้าง SAFE ZONE ในระดับหนึ่งที่ไม่มีเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ๆ ที่เกินกว่าระดับ 7.0 ระดับ 8.0 ระดับ 9.0 และไทยก็อยู่ไกลจากแนวชนแผ่นทวีปพอสมควร

ภาพจาก AFP

เตรียมความพร้อมเฝ้าระวังและสนับสนุนการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมระหว่างประเทศ

ข้อมูลจากกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ติดตามสถานการณ์แผ่นดินไหวเวเนซุเอลา สแตนบาย USAR Thailand พร้อมสนับสนุนด้านมนุษยธรรมระหว่างประเทศ

โดยนายธีรพัฒน์ คันชมาตย์ อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เปิดผยว่า แม้เหตุการณ์ดังกล่าวจะไม่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย แต่กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ได้เตรียมความพร้อมเฝ้าระวังและสนับสนุนการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมระหว่างประเทศ โดยชุดค้นหาและกู้ภัยเขตเมืองแห่งชาติ USAR Thailand (THA-01) ได้ติดตามสถานการณ์ผ่านระบบ VOSOCC ซึ่งเป็นเว็บไซต์กลางที่ทีมค้นหาและกู้ภัยกลางทั่วโลกที่ผ่านการประเมินมาตรฐานสากลใช้ติดตามข้อมูล

ปัจจุบันประเทศไทยได้แจ้งสถานะติดตามสถานการณ์ (Monitoring) และแจ้งทีม USAR Thailand เตรียมความพร้อม (Stanby) หากได้รับคำสั่งจากรัฐบาล จะจัดส่งชุดค้นหาและกู้ภัยเขตเมืองแห่งชาติ USAR Thailand สนับสนุนประเทศเวเนซุเอลาตามกระบวนการ

“เหตุแผ่นดินไหวที่เวเนซุเอล่าเป็นสาธารณภัยขนาดใหญ่ที่ทั่วโลกให้ความสนใจ แม้ประเทศไทยจะมีโอกาสเกิดแผ่นดินไหวน้อยกว่าประเทศอื่น แต่ภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเตรียมความพร้อมอยู่เสมอ เพื่อให้มีการป้องกันรับมือที่ดี ทั้งการจัดตั้งกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ การประสานการทำงานของส่วนสนับสนุนการปฏิบัติงานในภาวะฉุกเฉิน (สปฉ.) การใช้ระบบบัญชาการเหตุการณ์ (ICS) ในการอำนวยการ สั่งการ ที่สำคัญต้องสร้างความตระหนักรู้แก่ประชาชนเรื่องแผ่นดินไหว และการปฏิบัติตนให้ปลอดภัย เพื่อให้เกิดความสูญเสียน้อยที่สุดหากเกิดสถานการณ์จริง” นายธีรพัฒน์ อธิบดี ปภ. กล่าว

ศึกษากรณีการจัดการเหตุแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ เพื่อเป็นบทเรียนวางแนวทางปฏิบัติ

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้ติดตามแนวโน้มการเกิดแผ่นดินไหวบริเวณประเทศเวเนซุเอลา และพื้นที่เสี่ยงรอบข้าง โดยกองเฝ้าระวังแผ่นดินไหว กรมอุตุนิยมวิทยา และพิจารณาข้อมูลลักษณะทางธรณีวิทยาและลอยเลื่อนที่เกี่ยวข้องกับเหตุแผ่นดินไหว โดยกรมทรัพยากรธรณี พร้อมเน้นย้ำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องศึกษากรณีการจัดการเหตุแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ เพื่อเป็นบทเรียนในการวางแนวทางการปฏิบัติของประเทศไทย และรวมถึงสร้างความตระหนักรู้ (Situations Awareness) ให้แก่ประชาชน ทั้งการบรรจุเนื้อหาไว้ในหลักสูตรการศึกษา การจัดการฝึกซ้อมแผนเผชิญเหตุแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในสถานประกอบการ อาคารคารสูง และในสถานศึกษา เป็นต้น

ภาพจาก AFP

ข้อมูลจาก กรมอุตุนิยมวิทยา/ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• “ญี่ปุ่น” แผ่นดินไหวอีกระลอก ความรุนแรง 5.8 ยังไม่มีแจ้งเตือนสึนามิ
• โลกร้อนเร่งภัยพิบัติ เปิดความเชื่อมโยง ที่อาจทำ “แผ่นดินไหว” รุนแรงขึ้น
• 39 วินาทีเปลี่ยนทั้งเมือง! ไขปริศนาแผ่นดินไหวรุนแรงที่สุด ในรอบกว่าศตวรรษของ “เวเนซุเอลา”
• แผ่นดินไหวในเวเนซุเอลาเสียชีวิตอย่างน้อย 235 ราย
• “แผ่นดินไหว” เวเนซุเอลา รุนแรงที่สุดในรอบ 126 ปี เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 188 ราย