นาคาไททัน ชัยภูมิเอนซิส ไดโนเสาร์น้องใหม่ยาว 27 เมตร ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยขุดพบในไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

กรมทรัพยากรธรณีรายงานการค้นพบและศึกษาซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์คอยาวชนิดใหม่ของโลก 'นาคาไททัน ชัยภูมิเอนซิส' (Nagatitan chaiyaphumensis) ที่จังหวัดชัยภูมิ นับเป็นการค้นพบไดโนเสาร์กลุ่มไททาโนซอริฟอร์มขนาดใหญ่ที่สุดของประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2559 นายถนอม หลวงนันท์ ชาวบ้านพนังเสื่อ จังหวัดชัยภูมิสังเกตพบ ก่อนแจ้งไปยังกรมทรัพยากรธรณีให้เข้าตรวจสอบตามพระราชบัญญัติคุ้มครองซากดึกดำบรรพ์ พ.ศ. 2551 จนนำไปสู่การศึกษาวิจัยอย่างต่อเนื่อง

นาคาไททัน เป็นไดโนเสาร์กินพืชคอยาวหรือซอโรพอด (Sauropod) อยู่ในกลุ่ม Titanosauriformes สะสมตัวอยู่ในหมวดหินโคกกรวด กลุ่มหินโคราช อายุอยู่ในช่วงยุคครีเทเชียสตอนต้น ราว 100-115 ล้านปีก่อน กรมทรัพยากรธรณีอธิบายว่า ชื่อนาคาไททัน มาจากคำว่า 'นาคา' หมายถึง พญานาค ตามคติความเชื่อไทย และ 'ไททัน' หมายถึง ยักษ์ ในตำนานกรีก สื่อถึงไดโนเสาร์คอยาวขนาดมหึมา ขณะที่ 'ชัยภูมิเอนซิส' ตั้งชื่อตามจังหวัดชัยภูมิ ซึ่งเป็นแหล่งค้นพบ

จากการศึกษาชิ้นส่วนกระดูกมากกว่า 20 ชิ้น โดยเฉพาะกระดูกขาหน้าขวาท่อนบนที่มีความยาวถึง 178 เซนติเมตร รวมถึงกระดูกซี่โครงและกระดูกต้นขาหลังที่ยาวกว่า 2 เมตร นักวิจัยจึงประเมินว่าไดโนเสาร์ชนิดนี้มีความยาวประมาณ 27-30 เมตร มีน้ำหนักมากกว่า 26 ตัน และเป็นไดโนเสาร์ลำดับที่ 14 ในไทยที่ได้รับการตั้งชื่ออย่างเป็นทางการ

ข้อมูลจากพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูเวียงรายงานว่า นับตั้งแต่การค้นพบกระดูกไดโนเสาร์ชิ้นแรก เมื่อปี พ.ศ. 2519 ณ ห้วยประตูตีหมา อุทยานแห่งชาติภูเวียง จังหวัดขอนแก่น ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการสำรวจศึกษาวิจัยไดโนเสาร์ในประเทศไทย

จากการสำรวจศึกษาวิจัยอย่างต่อเนื่องจากรุ่นสู่รุ่นกว่า 50 ปี พบว่าในประเทศไทยเคยมีไดโนเสาร์อาศัยอยู่ตั้งแต่ยุคไทรแอสซิกตอนปลายถึงยุคครีเทเชียสตอนต้น หรือราว 220-100 ล้านปีก่อน ที่ค้นพบแล้วอย่างน้อย 25 ชนิด และเป็นชนิดใหม่ของโลกถึง 14 ชนิด