ธัญพืช-ถั่ว-ผักผลไม้ อาหารสุขภาพที่อาจเป็น "ยาพิษ" ของคน 1 กลุ่มนี้ ใช่คุณหรือไม่?
ธัญพืช ถั่ว ผักผลไม้ 3 อาหารสุขภาพที่โลกยอมกลับ แต่กลับเป็น "ยาพิษ" สำหรับคนกลุ่มนี้ เสี่ยงสร้างภาระให้ไต
"อาหารเมดิเตอร์เรเนียน" ถูกยกย่องว่าเป็นหนึ่งในรูปแบบการกินที่ดีต่อสุขภาพที่สุด แต่เราไม่ควรยึดติดจนลืมสังเกตสุขภาพตัวเอง คุณหมอ หง หยงเสียง (洪永祥) แพทย์ด้านโรคไตเตือนว่า เมื่อการทำงานของไตเสื่อมลงอย่างรุนแรง จำเป็นต้องจำกัดปริมาณโปรตีน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม ดังนั้นวัตถุดิบที่เคยเชื่อกันว่าดีต่อสุขภาพ อาจต้องถูกจำกัดการรับประทาน มิเช่นนั้นจะเป็นการเพิ่มภาระให้กับไต
คุณหมอหงอธิบายว่า หัวใจสำคัญของอาหารเมดิเตอร์เรเนียนคือเน้นอาหารจากพืชเป็นหลัก ทั้งผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่วต่างๆ ใช้น้ำมันมะกอกบริสุทธิ์สกัดเย็นเป็นไขมันหลัก และทานปลาทะเลในปริมาณที่เหมาะสม พร้อมลดการทานเนื้อแดงและอาหารแปรรูป ซึ่งสำหรับคนทั่วไปที่กินอาหารรสจัด หวานมันเค็มมานานจนหลอดเลือดอักเสบแข็งตัว การเปลี่ยนมาทานแบบเมดิเตอร์เรเนียนจะช่วยฟื้นฟูหลอดเลือดได้ดี
แต่คุณหมอหงเตือนว่า ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 4 และ 5 ไม่สามารถกินตามสูตรในอินเทอร์เน็ตได้ เพราะเมื่อการทำงานของไตลดลงอย่างหนัก ความสามารถในการกำจัดอิเล็กโทรไลต์และของเสียที่มีไนโตรเจนจะลดลง อาหารจึงต้องจำกัดโปรตีน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม ซึ่งวัตถุดิบที่เป็น"พระเอก" ของเมดิเตอร์เรเนียนอาจกลายเป็น "ยาพิษ" สำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้
ทำไมอาหารเมดิเตอร์เรเนียนถึงอาจกลายเป็นภาระของไต?
ธัญพืชไม่ขัดสี: แม้ข้าวกล้อง ข้าวห้าสายพันธุ์ หรือข้าวโอ๊ตจะดีต่อสุขภาพ แต่มีฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูง ผู้ป่วยไตระยะท้ายหากกินมากเกินไปจะทำให้ฟอสฟอรัสในเลือดสูง นำไปสู่อาการคันตามผิวหนัง หลอดเลือดแข็งตัว หรือโพแทสเซียมในเลือดสูงจนหัวใจเต้นผิดจังหวะและเสียชีวิตเฉียบพลันได้
คำแนะนำ: ใน 1-2 มื้อต่อวัน ให้เปลี่ยนมาทานวุ้นเส้น เส้นหมี่ขาว สาคู แป้งสาลีชนิดปราศจากโปรตีน เพราะแป้งเหล่านี้แทบไม่มีโปรตีน และมีฟอสฟอรัสกับโพแทสเซียมเกือบเป็นศูนย์
ถั่วและธัญพืชเปลือกแข็ง: ถั่วและถั่วเปลือกแข็งจัดเป็นอาหาร "สามสูง" (สูงทั้งฟอสฟอรัส โพแทสเซียม และโปรตีน) ซึ่งเป็นภาระหนักต่อไตที่เสียหาย
คำแนะนำ: งดถั่วแห้ง แล้วเปลี่ยนไปทานปลาแซลมอน ปลาคอด ปลาแมคเคอเรล และไข่ขาวแทน รวมถึงงดถั่วเปลือกแข็ง แล้วเปลี่ยนไปใช้น้ำมันมะกอกสกัดเย็นแทน
ผักผลไม้สีสด: มะเขือเทศ กล้วย กีวี ผักโขม และผักผลไม้ที่มีสีสันสดใสส่วนใหญ่มีโพแทสเซียมสูงมาก ผู้ป่วยไตที่ทานเข้าไปอาจเข้าขั้นวิกฤตจนต้องเข้าห้องฉุกเฉินเพราะภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง
คำแนะนำ: เลือกผักที่มีโพแทสเซียมต่ำ เช่น กะหล่ำปลี ผักกาดขาว แตงกวา และแฟง ก่อนปรุงควรหั่นเป็นชิ้นเล็กและลวกในน้ำเดือด 3-5 นาที ห้ามดื่มน้ำต้มผักเด็ดขาด สำหรับผลไม้แนะนำให้เลือกทานแอปเปิล ฝรั่ง หรือสาลี่
นอกจากนี้ คุณหมอหงยังแนะนำว่าควรหลีกเลี่ยงไส้กรอก อาหารแปรรูปสำหรับหม้อไฟ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และเครื่องดื่มอัดลม เพราะมี "ฟอสฟอรัสอนินทรีย์ (สารปรุงแต่ง)" ซึ่งร่างกายดูดซึมไปใช้ได้เกือบ 100% ถือเป็นฆาตกรเงียบที่ทำลายการทำงานของไตและทำให้ฟอสฟอรัสในเลือดสูงที่สุด รวมถึงไม่ควรดื่มน้ำซุปและน้ำผลไม้คั้นสด และควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดติดตามผลอย่างสม่ำเสมอเพื่อเฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย