'ทรัมป์' ส่งดีล 'นิวเคลียร์ซาอุดีอาระเบีย' ให้คองเกรส จี้เปิดสัมพันธ์อิสราเอล
แหล่งข่าวเผย ทรัมป์ส่งข้อตกลงนิวเคลียร์กับซาอุดีอาระเบียให้สภาคองเกรสพิจารณา ยืนกรานจะมีผลก็ต่อเมื่อ สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการกับอิสราเอล
แหล่งข่าวเจ้าหน้าที่สหรัฐรายหนึ่งกล่าวกับสำนักข่าวรอยเตอร์โดยไม่เปิดเผยตัวตนว่า ข้อตกลงดังกล่าวที่บรรลุกันเมื่อเดือน ก.ค. เปิดทางให้บริษัทสหรัฐส่งออกเทคโนโลยีนิวเคลียร์ภาคพลเรือนไปยังซาอุดีอาระเบียได้ ถูกส่งไปยังสภาคองเกรส เมื่อวันจันทร์ (24 ส.ค.69) ตามเวลากรุงวอชิงตัน
รอยเตอร์สอบถามสถานเอกอัครราชทูตซาอุดีอาระเบีย ในกรุงวอชิงตัน ยังไม่ให้ความเห็นเบื้องต้นยังไม่มีความชัดเจนว่าทรัมป์คาดหวังให้การส่งข้อตกลงนิวเคลียร์ไปยังสภาคองเกรส ซึ่งมีเวลาพิจารณา 90 วัน จะช่วยให้บรรลุเป้าหมายของเขาได้อย่างไร
“จุดยืนของประธานาธิบดีไม่เปลี่ยนแปลงว่า ข้อตกลงจะเดินหน้าได้ก็ต่อเมื่อซาอุดีอาระเบียเข้าร่วมในข้อตกลงอับราฮัม” เจ้าหน้าที่กล่าว โดยอ้างถึงข้อตกลงที่สหรัฐเป็นคนกลางการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างอิสราเอลกับชาติอาหรับและมุสลิม อันประกอบด้วย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (ยูเออี) บาห์เรน โมร็อกโก และซูดาน ระหว่างปี 2020-2021
สำหรับซาอุดีอาระเบีย หลังจากลงนามข้อตกลงนิวเคลียร์กันได้ไม่กี่วันในเดือนก.ค. ทรัมป์ก็กำหนดเรื่องการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตมาเป็นเงื่อนไข
อดีตประธานาธิบดีโจ ไบเดน ก็พยายามผลักดันข้อตกลงนิวเคลียร์โดยผูกกับข้อตกลงอับราฮัมเช่นกัน เหล่านักการทูตเชื่อว่า รัฐบาลริยาดใกล้สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับอิสราเอลแล้วในปี 2023 แต่สงครามอิสราเอลในกาซาเริ่มขึ้นเมื่อเดือนต.ค.2023 จึงเปลี่ยนใจ ซาอุดีอาระเบียเรียกร้องให้ตั้งรัฐปาเลสไตน์ก่อนจึงจะยอมรับอิสราเอล
สำหรับข้อตกลงนิวเคลียร์ระยะเวลา 30 ปีฉบับนี้ กำหนดบริษัทเวสติงเฮาส์ก่อสร้างเตาปฏิกรณ์รุ่น AP1000 มูลค่าหลายหมื่นล้านดอลลาร์ บริษัทดังกล่าวมีเจ้าของร่วมคือ Cameco ที่มีฐานดำเนินงานในแคนาดา และ Brookfield Asset Management
แหล่งข่าวในสภาคองเกรสสองรายเผยว่า ข้อตกลงถูกส่งไปให้ผู้นำในสภาคองเกรสแล้ว คาดว่าจะส่งไปให้คณะกรรมาธิการในวันพุธ (26 ส.ค.69) ถ้าคองเกรสไม่คัดค้านภายใน 90 วัน ก็จะมีผลบังคับใช้ ถ้าคองเกรสคัดค้านด้วยเสียงข้างมากสองในสาม ทรัมป์อาจใช้สิทธิยับยั้ง (วีโต) การคัดค้านนั้น
สมาชิกสภาคองเกรสจากพรรคเดโมแครต และผู้สนับสนุนการไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์จำนวนหนึ่ง วิจารณ์ข้อตกลงดังกล่าวว่าไม่สามารถป้องกันซาอุดีอาระเบียไม่ให้เสริมสมรรถนะนิวเคลียร์หรือแปรรูปกากนิวเคลียร์ สองวิธีการนำไปสู่การผลิตอาวุธนิวเคลียร์ได้ ซึ่งตอนที่ยูเออีทำข้อตกลงนิวเคลียร์ภาคพลเรือนกับวอชิงตันในปี 2009 ยูเออีสละสิทธิ์เสริมสมรรถนะนิวเคลียร์ และแปรรูปกากนิวเคลียร์ ข้อตกลงที่ได้จึงถือเป็นมาตรฐานควรค่าเอาแบบอย่าง
แต่ข้อตกลงที่ทำกับซาอุดีอาระเบีย รัฐบาลทรัมป์ กล่าวว่า มีมาตรการห้ามการแพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ตามที่กฎหมายกำหนดแล้ว
นายเฮนรี โซโคลสกี ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษานโยบายห้ามแพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ กล่าวว่า การเริ่มต้นกระบวนการดังกล่าวทำให้เกิดความเป็นไปได้ที่สภาคองเกรสอาจอนุญาตให้ข้อตกลงนี้ดำเนินต่อไปได้โดยไม่ต้องมีเงื่อนไขเรื่องการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต และการควบคุมการแพร่ขยายอาวุธ
"นี่ไม่ใช่สถานการณ์ที่น่าพอใจนักหากคุณต้องการให้มีการยุติการเสริมสมรรถนะนิวเคลียร์ และการยอมรับรัฐอิสราเอลอย่างจริงจัง" นายโซโคลสกี ย้ำ
พิสูจน์อักษร….สุรีย์ ศิลาวงษ์