ส่องกลุ่มอาชีพคนเมือง…ที่ต้องเอาชีวิตเข้าแลกแดด ยุคโลกเดือด!
The Bangkok Insight
อัพเดต 02 พ.ค. เวลา 03.15 น. • เผยแพร่ 02 พ.ค. เวลา 03.15 น. • The Bangkok Insightส่องกลุ่มอาชีพคนเมือง ที่ต้องเอาชีวิตเข้าแลกแดด เมื่อ Climate Change ยุคโลกเดือดไม่ได้แค่ทำให้อากาศร้อนหงุดหงิด แต่กำลังเปลี่ยนแสงแดดให้กลายเป็นภัยเงียบ ที่อาจรุนแรงถึงชีวิต
สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) เผยแพร่บทความเรื่อง ปรับเพื่ออยู่ รู้เพื่อรอด กับ TEI โดยเจาะลึกอาชีพที่ต้องสู้แดดที่ร้อนแผดเผามากขึ้นทุกขึ้นในยุคโลกเดือด โดยระบุว่า
ส่องอาชีพคนเมืองสู้แดด! ในยุคโลกเดือด… แรงงานไม่ใช่หุ่นยนต์ ที่จะทนตากแดดได้ทั้งวัน
Climate Change ไม่ได้แค่ทำให้อากาศร้อนหงุดหงิด แต่มันกำลังเปลี่ยนแสงแดดให้กลายเป็นภัยเงียบที่ทำลายสุขภาพ… และอาจรุนแรงถึงขั้นพรากชีวิต!
ทุกวันที่ 1 พ.ค. คือวันแรงงาน (Labour Day) วันที่เรายกย่องผู้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจของชาติ แต่ในยุคที่อุณหภูมิโลกทะลุขีดจำกัด เราคงต้องตั้งคำถามดัง ๆ ว่า สังคมและนายจ้าง จะทำอย่างไรให้ แรงงาน ยังทำงานได้อย่างปลอดภัย ท่ามกลางวิกฤตสภาพอากาศที่ทวีความรุนแรงขึ้นทุกวัน
เจาะสถิติ 2568: ความร้อนที่แลกด้วยชีวิต
อุณหภูมิที่ทะลุ 35-40 องศาเซลเซียส ทำให้ร่างกายระบายความร้อนไม่ทัน เสี่ยงต่อภาวะฮีทสโตรก (Heat Stroke) อ้างอิงข้อมูลล่าสุดจาก ระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (DDS) กรมควบคุมโรค และ กองระบาดวิทยา ประจำปี 2568 ระบุตัวเลขที่น่าตกใจว่า
พบผู้ป่วยโรคที่เกี่ยวข้องกับความร้อน 182 ราย: โดยกว่า 53.3% คือกลุ่มผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง เช่น ทหาร และ คนงานรับจ้างทั่วไป มีผู้เสียชีวิตจากภาวะอากาศร้อนถึง 21 ราย โดยกลุ่มที่มีอัตราการเสียชีวิตสูงสุดอันดับ 1 คืออาชีพรับจ้าง 28.5%
ส่องกลุ่มอาชีพคนเมือง ที่ต้องเอาชีวิตเข้าแลกแดด
ตัวเลขสถิติสะท้อนชัดเจนว่า อาชีพที่ต้องทำงานกลางแจ้งคือ กลุ่มเปราะบาง ที่แบกรับความเสี่ยงสูงสุด
แรงงานก่อสร้างและรับจ้างทั่วไป: กลุ่มใหญ่ที่สุดที่ใช้แรงกายหนักกลางแดดจัดตลอดวัน ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีสถิติสูญเสียสูงสุด
ไรเดอร์ส่งอาหารและวินจักรยานยนต์: ต้องปะทะทั้งไอแดด ความร้อนระอุจากพื้นถนน และมลพิษ PM2.5 จนร่างกายล้าสะสม
พนักงานกวาดถนนและเก็บขยะ: ต้องทำงานสัมผัสความร้อนและเชื้อโรค เสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรง
ช่างซ่อมบำรุง (ช่างไฟ/สายอินเทอร์เน็ต): ต้องปีนป่ายทำงานในที่สูงและโล่งแจ้ง ทำให้รับรังสีความร้อนไปเต็มๆ
พ่อค้าแม่ค้าริมทาง (สตรีทฟู้ด): ต้องสู้กับทั้งอุณหภูมิอากาศที่ร้อนระอุ และความร้อนจากเตาไฟตรงหน้า
สิ่งที่น่ากังวลกว่าความร้อน คือความเคยชิน หลายคนฝืนร่างกายเพราะคำว่า ก็ทำแบบนี้มาตลอด จนละเลยสัญญาณเตือนอย่างอาการเวียนหัว คลื่นไส้ หรือหน้ามืด ซึ่งมักถูกมองว่าเป็นแค่ความเหนื่อยล้า แต่ในยุค Climate Change นี่คือสัญญาณฉุกเฉินว่าร่างกายกำลังชัตดาวน์
ยกระดับคุณภาพชีวิตแรงงานไทยด้วยการ ปรับ เปลี่ยน
สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ขอสื่อสารแนวทาง ปรับเพื่ออยู่ รู้เพื่อรอด เพื่อรับมือกับวิกฤตโลกเดือดเชิงโครงสร้าง โดยยึดกรอบ แผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ (NAP) ดังนี้
1. สาขาสาธารณสุข กับการเฝ้าระวังและอาชีวอนามัย
ยกระดับกฎหมายอาชีวอนามัย โดยออกระเบียบกฎพักหลบร้อน บังคับให้มีเวลาพักในที่ร่ม และจัดเตรียมน้ำดื่มสะอาดให้เพียงพอตลอดวันทำการ
ระบบเตือนภัย (Early Warning) แจ้งเตือนดัชนีความร้อน (Heat Alert) สู่มือถือแรงงานและสถานประกอบการ เพื่อปรับเวลาเลี่ยงแดดจัด
เตรียมพร้อมสาธารณสุขฉุกเฉิน อบรมทักษะปฐมพยาบาล และวางแผนช่องทางเข้าถึงการรักษาอย่างทันท่วงที
2. สาขาการตั้งถิ่นฐานและความมั่นคงของมนุษย์ กับการออกแบบเมืองที่ยืดหยุ่น
สร้างโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะ ขยายจุดพักคลายร้อน (Cooling Centers) และ จุดบริการน้ำดื่มฟรี ตามชุมชนให้ครอบคลุม
ลดเกาะความร้อน (Urban Heat Island) ออกแบบผังเมืองเพิ่มพื้นที่สีเขียว (Urban Green Space) และหลังคากันแดดบริเวณทางเท้า
เสริมสร้างความมั่นคงของมนุษย์ สร้างกลไกเยียวยาและสวัสดิการคุ้มครองรายได้ ให้แรงงานที่ต้องหยุดงานในวันสภาพอากาศวิกฤต
สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) กำลังขับเคลื่อน โครงการ Urban Heat Resilience บรรเทาเมืองระอุ ด้วยการผสานวิทยาศาสตร์ นโยบาย และการออกแบบที่ยั่งยืน เพื่อสร้างความเข้าใจต่อความเสี่ยงจากสภาพอากาศ และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ ในการเสริมสร้างความยืดหยุ่นต่อความร้อนให้กรุงเทพฯ
ทั้งนี้ เพื่อนำไปสู่ผลลัพธ์สำคัญคือ ข้อเสนอแนะแนวทางการบรรเทาผลกระทบจากความร้อนในเมืองต่อชุมชนที่เปราะบาง เพื่อผลักดันการปรับตัวเชิงโครงสร้างที่ยั่งยืน
ในวันแรงงานนี้แรงงาน ไม่ควรถูกทิ้งไว้ข้างหลัง เพราะ การปรับตัว ไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่เป็น ทางรอด ของทุกคน
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- กรมลดโลกร้อน ถอดบทเรียนมุ่งสร้างฐานข้อมูลกลาง รับมือโลกเดือด
- อากาศร้อนจัด!! รู้ทัน รู้ป้องกัน โรคลมแดดหรือฮีทสโตรก ภัยธรรมชาติหน้าร้อนที่ควรระวัง
- รัฐบาลเตือน! ปีนี้ร้อนจัด ระวัง ‘ฮีทสโตรก’ และอันตรายจาก ‘พายุฤดูร้อน’
ติดตามเราได้ที่