เปิดรายละเอียด “ไทย-สหรัฐ” ลงนามข้อตกลง “แร่หายาก” กำหนด 5 ขอบเขตความร่วมมือ
เปิดรายละเอียด "ไทย-สหรัฐ" ลงนามข้อตกลง "แร่หายาก" ครอบคลุม 5 ด้านหลัก ตั้งแต่การสำรวจ-สกัด-แปรรูป ไปจนถึงการถ่ายทอดเทคโนโลยีและคุ้มครองตลาดแร่
เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2568 ทำเนียบขาวเปิดเผยว่า ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ ทำหน้าที่เป็นคนกลางในการจัดทำข้อตกลงสันติภาพกัวลาลัมเปอร์ระหว่างไทยและกัมพูชา บรรลุข้อตกลงการค้าต่างตอบแทนกับมาเลเซียและกัมพูชา ออกแถลงการณ์การค้าร่วมกับไทยและเวียดนาม ยกระดับความสัมพันธ์กับมาเลเซีย และกระชับความร่วมมือระหว่างสหรัฐและกัมพูชาในด้านการป้องกันประเทศและอาชญากรรมข้ามชาติ ประธานาธิบดีทรัมป์ยังได้เข้าร่วมการประชุมสุดยอดสหรัฐ-อาเซียนประจำปี ครั้งที่ 13 อีกด้วย
หนึ่งในประเด็นการเสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐกับประเทศไทย คือ ประธานาธิบดีทรัมป์และอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีไทย ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการจัดหาและกระจายแหล่งแร่สำคัญ ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างบริษัทสหรัฐและไทย และเพิ่มความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก ที่สำคัญ ความพยายามเหล่านี้จะบรรเทาผลกระทบด้านลบจากพฤติกรรมที่กีดกันการแข่งขันและการค้าที่ไม่เป็นธรรม เช่น การทุ่มตลาด การอุดหนุนจำนวนมาก และมาตรฐานที่ต่ำ ผ่านการกำหนดราคาขั้นต่ำและมาตรการที่คล้ายคลึงกัน
ทั้งนี้ บันทึกความเข้าใจที่ลงนามในครั้งนี้ คือ บันทึกความเข้าใจระหว่างรัฐบาลแห่งสหรัฐอเมริกาและรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทย ว่าด้วยความร่วมมือในการกระจายห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญทั่วโลกและส่งเสริมการลงทุน (Memorandum of Understanding Between The Government of United States of America and The Government of The Kingdom of Thailand Concerning Cooperation to Diversify Global Critical Minerals Supply Chains and Promote) Investment โดยมีรายละเอียดดังนี้
วัตถุประสงค์
รัฐบาลสหรัฐและรัฐบาลไทย (ต่อไปนี้เรียกว่า “ผู้เข้าร่วม”) มีความประสงค์จะร่วมมือกันเสริมสร้างการกำกับดูแลภาคทรัพยากรแร่ธาตุสำคัญ ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาคธุรกิจของทั้งสองประเทศ ตลอดจนส่งเสริมการค้าและการลงทุน เพื่อให้ประเทศไทยสามารถบูรณาการเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานโลกที่มั่นคงและเชื่อถือได้มากขึ้น
ผู้เข้าร่วมตระหนักถึงความสำคัญของตลาดแร่ธาตุสำคัญที่มีความมั่นคง หลากหลาย โปร่งใส และเป็นธรรม เพื่อสนับสนุนการสำรวจ การสกัด การแปรรูป การใช้งานปลายทาง การนำกลับมาใช้ใหม่ และการรีไซเคิล
ทั้งสองฝ่ายมีความประสงค์จะเสริมสร้างความร่วมมือทางเศรษฐกิจและความมั่นคงด้านทรัพยากร ร่วมกันส่งเสริมการลงทุน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ เพื่อเพิ่มความยั่งยืนของห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญในแต่ละประเทศ
เป้าหมายของบันทึกความเข้าใจ
เพื่อเสริมสร้างความร่วมมือในการพัฒนาและขยายห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญ ส่งเสริมการค้าและการลงทุนในการสำรวจ การสกัด การแปรรูป การกลั่น การรีไซเคิล และการนำทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่
รวมทั้งสนับสนุนการลงทุนที่มุ่งเพิ่มมูลค่าในประเทศและอุตสาหกรรมแปรรูป แทนการส่งออกวัตถุดิบเพียงอย่างเดียว และเพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่ตลาดแร่ธาตุสำคัญและแร่หายากที่เปิดกว้าง มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และโปร่งใส เพื่อเสริมสร้างความแข็งแกร่ง ความมั่นคง และความเจริญรุ่งเรืองของห่วงโซ่อุปทานระหว่างสองประเทศ
ขอบเขตความร่วมมือ
1. ทั้งสองฝ่ายจะแลกเปลี่ยนข้อมูล ความรู้ และความเชี่ยวชาญทางเทคนิคตามแนวปฏิบัติสากลที่ดีที่สุด เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของภาคแร่ธาตุสำคัญของไทย ช่วยประเทศไทยวิเคราะห์ฐานทรัพยากรที่มีอยู่ และร่วมพิจารณาโครงการสำคัญที่ส่งเสริมความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทาน
ทั้งนี้แต่ละฝ่ายมีสิทธิ์ตัดสินใจเองว่าโครงการใดเหมาะสมต่อการลงทุน แต่ผู้เข้าร่วมทั้งสองจะได้รับสิทธิ์พิจารณาการลงทุนก่อน (first opportunity to invest) ตามกฎหมายของแต่ละประเทศในสินทรัพย์แร่ธาตุสำคัญที่มีการซื้อขายในไทย โครงการลงทุนต้องมีการถ่ายทอดเทคโนโลยี การเสริมสร้างศักยภาพ และการฝึกอบรมบุคลากรในประเทศ
2. กลไกความร่วมมืออาจรวมถึงการประชุมระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐบาล การจัดสัมมนา เวิร์กช็อป และโครงการวิจัยธรณีวิทยาร่วม การแลกเปลี่ยนข้อมูลกับภาคเอกชน มหาวิทยาลัย และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่น ๆ และกิจกรรมเสริมสร้างศักยภาพของบุคลากร
3. ความร่วมมืออาจครอบคลุมถึงการปรับปรุงแนวปฏิบัติด้านกฎระเบียบ เช่น การลดขั้นตอนขอใบอนุญาต การพัฒนาโครงสร้างการลงทุน และการประสานงานระหว่างรัฐบาลกลางกับรัฐบาลท้องถิ่น นอกจากนี้ทั้งสองฝ่ายจะร่วมกันพัฒนาหรือปรับปรุงหน่วยงานที่ดูแลความมั่นคงของสินทรัพย์แร่ธาตุสำคัญ เพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านความมั่นคงของประเทศ
4. ทั้งสองฝ่ายจะแลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับโครงการหรือการเปิดประมูลที่อาจเกิดขึ้นโดยเร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ และไม่ช้ากว่าที่ข้อมูลดังกล่าวจะถูกส่งไปยังนักลงทุนรายอื่น เพื่อให้บริษัทในประเทศของแต่ละฝ่ายมีเวลาเตรียมตัวเข้าร่วมได้ทัน
5. ทั้งสองฝ่ายจะประสานความร่วมมือเพื่อปกป้องตลาดแร่ธาตุสำคัญในประเทศของตน โดยยึดหลักนโยบายการค้าที่เป็นธรรม และจัดตั้งตลาดมาตรฐานสูงที่ผู้มีคุณสมบัติตามเกณฑ์สามารถซื้อขายได้ภายใต้กรอบราคาที่กำหนด เช่น ราคาขั้นต่ำหรือมาตรการที่คล้ายคลึงกัน
การดำเนินการและการแบ่งปันข้อมูล
ทั้งสองฝ่ายมีเจตนาจะประชุมเป็นประจำ ทั้งแบบพบปะจริงและออนไลน์ เพื่อหารือเกี่ยวกับโอกาสการค้าและการลงทุนในห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญ และสามารถจัดประชุมเพิ่มเติมในกรณีเร่งด่วน โดยแต่ละฝ่ายจะพิจารณาอย่างอิสระว่าโครงการที่หารือกันเหมาะสมที่จะดำเนินการต่อหรือไม่
การเริ่มต้นและการยุติ
- บันทึกความเข้าใจฉบับนี้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ลงนามโดยทั้งสองฝ่าย
- การดำเนินการทั้งหมดขึ้นอยู่กับงบประมาณที่มีอยู่ และไม่เป็นภาระผูกพันทางการเงิน
- เอกสารนี้ไม่มีผลผูกพันทางกฎหมายระหว่างประเทศ และไม่กระทบต่อข้อตกลงอื่นที่มีอยู่
- ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสามารถยุติความร่วมมือได้ทุกเมื่อ โดยแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรผ่านทางช่องทางการทูต
- การยุติไม่กระทบต่อกิจกรรมที่ดำเนินอยู่ก่อนหน้านั้น
ลงนาม ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ วันที่ 26 ตุลาคม 20568
ฝ่ายรัฐบาลสหรัฐอเมริกา
นายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา
ฝ่ายรัฐบาลราชอาณาจักรไทย
นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีไทย
อ้างอิง : www.whitehouse.gov/briefings-statement , www.whitehouse.gov/fact-sheets