เผย MoU ไทยกับสหรัฐฯ ร่วมมือและส่งเสริมการลงทุน "แร่ธาตุสำคัญระดับโลก" (critical minerals)

ทำเนียบขาวได้เปิดเผย "บันทึกความเข้าใจระหว่างรัฐบาลสหรัฐอเมริกาและรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทย ว่าด้วยความร่วมมือในการกระจายห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญระดับโลกและส่งเสริมการลงทุน"

ทั้งนี้ แร่ธาตุสำคัญ (critical minerals) หรือ วัตถุดิบสำคัญ (CRM) หรือที่เรียกอีกอย่างว่า วัตถุดิบสำคัญ หรือ แร่ธาตุสำคัญ คือวัตถุดิบที่รัฐบาลกำหนดว่ามีความสำคัญต่อเศรษฐกิจ ไม่มีรายการวัตถุดิบเฉพาะเจาะจง เนื่องจากรายการวัตถุดิบดังกล่าวแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ เช่นเดียวกับคำจำกัดความของคำว่า "สำคัญ" โดยทั่วไปแล้ว วัตถุดิบสำคัญประกอบด้วยธาตุสำคัญทางเทคโนโลยี ธาตุหายาก และ/หรือ วัตถุดิบเชิงกลยุทธ์ ความต้องการแร่ธาตุสำคัญบางชนิดเพิ่มขึ้นและราคาลดลง เนื่องจากความต้องการที่เพิ่มขึ้นจากการขยายตัวของเทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียน

สำหรับสหรัฐฯ มีรายการเผยชื่อวัสดุวิกฤตขั้นสุดท้ายของสหรัฐอเมริกาประจำปี 2023 ประกอบด้วยวัสดุวิกฤตสำหรับพลังงาน (บางครั้งเรียกว่า "electric 18") ร่วมกับแร่ธาตุวิกฤต 50 ชนิด การกำหนดนี้ประเมินวัสดุตามความสำคัญต่อห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีพลังงานสะอาดทั่วโลก วัสดุเหล่านี้ถูกพิจารณาว่า "วิกฤต" (critical) หรือ "ใกล้วิกฤต" (near critical) โดยพิจารณาจากความสำคัญในเทคโนโลยีพลังงานและความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในการจัดหา ที่น่าสังเกตคือ ยูเรเนียมถูกยกเว้นจากรายการนี้ตามมาตรา 7002(a) แห่งกฎหมายพลังงาน พ.ศ. 2563 ซึ่งจำกัดเฉพาะวัสดุที่ไม่ใช่เชื้อเพลิง เนื่องจากยูเรเนียมถูกจัดประเภทเป็นวัสดุเชื้อเพลิงเมื่อใช้ในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์เชิงพาณิชย์

บันทึกความเข้าใจ หรือ MoU ระหว่างทั้งสองรัฐบาลมีเนื้อหาดังนี้

รัฐบาลสหรัฐอเมริกาและรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทย (ต่อไปนี้เรียกว่า “ผู้เข้าร่วม”)

แสวงหาความร่วมมือในการเสริมสร้างธรรมาภิบาลภาคส่วนทรัพยากรแร่สำคัญ (critical minerals) ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างบริษัทสหรัฐฯ และไทย และส่งเสริมการค้าและการลงทุนระหว่างผู้เข้าร่วม (ไทย) เพื่อขยายการบูรณาการของประเทศไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานระดับโลกที่มั่นคงและเชื่อถือได้

โดยคำนึงถึงประวัติศาสตร์การค้าและการลงทุนอันยาวนานและเปี่ยมด้วยประสิทธิผลระหว่างผู้เข้าร่วม (ไทย) รวมถึงความสำคัญของการส่งเสริมการค้าและการลงทุนเพื่อการเติบโตและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ

โดยตระหนักถึงความสำคัญของตลาดที่มั่นคง หลากหลาย มีสภาพคล่อง และเป็นธรรมสำหรับห่วงโซ่อุปทานแร่สำคัญ ในด้านการสนับสนุนการสำรวจ การสกัด การแปรรูป การประยุกต์ใช้ประโยชน์ขั้นสุดท้ายอย่างมีประสิทธิภาพ การกู้คืน และการรีไซเคิล

นอกจากนี้ ยังตระหนักถึงความปรารถนาที่จะกระชับความร่วมมือระหว่างผู้เข้าร่วม (ไทย) เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจและทรัพยากรร่วมกัน

โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการส่งเสริมโอกาสในการสกัด การแปรรูป และการรีไซเคิลที่เป็นไปตามมาตรฐานสากลสูงสุด

โดยรับทราบถึงความเชี่ยวชาญด้านเทคนิค กฎระเบียบ นโยบาย การดำเนินงาน และการบริหารจัดการภาคส่วน รวมถึงประสบการณ์อันโดดเด่นในด้านทรัพยากรแร่ที่ทั้งสองประเทศมี

ปรารถนาที่จะเสริมสร้างการค้าและการลงทุนในห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญระหว่างผู้เข้าร่วม (ไทย) เพื่อให้มั่นใจว่าอุปทานแร่ธาตุสำคัญทั่วโลกมีความมั่นคงและเชื่อถือได้ เพื่อให้สามารถถ่ายทอดเทคโนโลยีได้ และเพื่อส่งเสริมการวิจัย พัฒนา และการนำเทคโนโลยีที่เป็นนวัตกรรมมาใช้ และ

เชื่อมั่นว่าความร่วมมือระหว่างผู้เข้าร่วม (ไทย) จะก่อให้เกิดประโยชน์ร่วมกันในการสร้างเงื่อนไขการลงทุนที่มั่นคงสำหรับการลงทุนทั้งในและต่างประเทศ เพิ่มความยืดหยุ่นและความยั่งยืนของห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญในประเทศของตน และส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาคธุรกิจของทั้งสองประเทศในการสำรวจ พัฒนา แปรรูป และนำแร่ธาตุสำคัญไปใช้ในขั้นสุดท้าย

ได้บรรลุความเข้าใจดังต่อไปนี้:

วัตถุประสงค์

วัตถุประสงค์ของบันทึกความเข้าใจ (MoU) ฉบับนี้คือการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างผู้เข้าร่วม (ไทย) ในการพัฒนาและขยายห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญ เพื่อส่งเสริมการค้าและการลงทุนระหว่างผู้เข้าร่วม (ไทย) ในการสำรวจ การสกัด การแปรรูปและการกลั่น รวมถึงการรีไซเคิลและการนำทรัพยากรแร่สำคัญกลับมาใช้ใหม่ เพื่อส่งเสริมการลงทุนที่สนับสนุนการเพิ่มมูลค่าในประเทศและอุตสาหกรรมการแปรรูปแทนที่จะส่งออกวัตถุดิบเพียงอย่างเดียว และเพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่ตลาดแร่ธาตุสำคัญและแร่ธาตุหายากที่เปิดกว้าง มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และโปร่งใส เพื่อปรับปรุงความแข็งแกร่ง ความปลอดภัย และความเจริญรุ่งเรืองของห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญและแร่ธาตุหายากในสหรัฐอเมริกาและประเทศไทย

พื้นที่ความร่วมมือ

1. ผู้เข้าร่วม (ไทย) โครงการตั้งใจที่จะแบ่งปันข้อมูล ความรู้ และความเชี่ยวชาญทางเทคนิคเกี่ยวกับแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดระดับสากล เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคส่วนแร่สำคัญของประเทศไทย ช่วยเหลือประเทศไทยในการวิเคราะห์ขอบเขตของฐานทรัพยากรแร่สำคัญของประเทศไทย และประสานงานตามความเหมาะสมเกี่ยวกับโครงการสำคัญที่ส่งเสริมห่วงโซ่อุปทานแร่สำคัญของประเทศไทยที่มั่นคง ยืดหยุ่น และมีความรับผิดชอบ แม้ว่าผู้เข้าร่วมโครงการแต่ละรายอาจพิจารณาว่าโครงการใดเหมาะสมสำหรับการลงทุนหรือไม่ โดยขึ้นอยู่กับข้อตกลงที่มีอยู่ระหว่างผู้เข้าร่วมโครงการ ผู้เข้าร่วมโครงการคาดหวังว่าจะได้รับโอกาสแรกในการลงทุนตามกฎหมายภายในประเทศ ในสินทรัพย์แร่สำคัญของประเทศไทยที่อาจขายในประเทศไทย หรือโดยบริษัทที่มีสำนักงานใหญ่หรือจดทะเบียนในประเทศไทย โครงการลงทุนจะรวมถึงบทบัญญัติสำหรับการถ่ายทอดเทคโนโลยี การเสริมสร้างศักยภาพ และการฝึกอบรมบุคลากรภายในประเทศ ความร่วมมือควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาอุตสาหกรรมแปรรูปและห่วงโซ่คุณค่าภายในประเทศ

2. กลไกความร่วมมืออาจรวมถึง: การประชุมระหว่างเจ้าหน้าที่ภาครัฐของผู้เข้าร่วมโครงการ (ไทย) การประชุมเชิงปฏิบัติการ การสัมมนา การทำงานร่วมกันด้านธรณีวิทยา การแลกเปลี่ยนข้อมูล และกลไกอื่นๆ ในหัวข้อที่ทั้งสองฝ่ายมีความสนใจร่วมกัน การประชุมและการแลกเปลี่ยนข้อมูลกับภาคเอกชน มหาวิทยาลัย และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่นๆ และกิจกรรมเสริมสร้างศักยภาพ

3. ขอบเขตความร่วมมืออาจรวมถึงหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับแนวปฏิบัติที่ดีด้านกฎระเบียบ เช่น การดำเนินมาตรการเพื่อปรับปรุงกระบวนการขออนุญาต ปัญหาการลงทุน และความร่วมมือระหว่างรัฐบาลกลางและรัฐบาลจังหวัด รัฐ หรือหน่วยงานรัฐบาลระดับภูมิภาคอื่นๆ นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วม (ไทย) จะทำงานด้วยความสุจริตใจเพื่อพัฒนาหรือเสริมสร้างหน่วยงานที่มีอยู่เดิมเพื่อทบทวนและยับยั้งการขายสินทรัพย์แร่ธาตุสำคัญและแร่ธาตุหายากบางชนิดโดยคำนึงถึงความมั่นคงของชาติ

4. ผู้เข้าร่วม (ไทย) ตั้งใจที่จะให้ข้อมูลแก่กันและกันเกี่ยวกับการประมูลและโครงการที่อาจเกิดขึ้นโดยเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ และไม่ว่าในกรณีใด จะต้องไม่ช้ากว่าที่ข้อมูลดังกล่าวจะถูกส่งไปยังนักลงทุนที่มีศักยภาพรายอื่น เพื่อให้ผู้เข้าร่วม (ไทย) สามารถเผยแพร่ข้อมูลนี้แก่บริษัทและพันธมิตรของตนได้ทันเวลาเพียงพอสำหรับผู้รับสิทธิ์ในการเข้าร่วมการประมูลและโครงการดังกล่าว

5. ผู้เข้าร่วม (ไทย) จะประสานงานเพื่อปกป้องตลาดแร่ธาตุสำคัญและแร่ธาตุหายากภายในประเทศของตน โดยยึดหลักนโยบายที่มุ่งเน้นตลาดและแนวปฏิบัติการค้าที่เป็นธรรม โดยการสร้างตลาดที่มีมาตรฐานสูง ซึ่งผู้ที่ตรงตามมาตรฐานสูงเหล่านั้นสามารถซื้อขายได้อย่างมีสิทธิพิเศษและภายในกรอบราคา ซึ่งรวมถึงการกำหนดราคาขั้นต่ำหรือมาตรการที่คล้ายคลึงกัน

การดำเนินการและการแบ่งปันข้อมูล

ผู้เข้าร่วม (ไทย) ตั้งใจที่จะพบปะกันโดยตรงหรือผ่านทางออนไลน์ในระดับปฏิบัติงานเป็นประจำ เพื่อหารือเกี่ยวกับโอกาสทางการค้าและการลงทุนด้านห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุสำคัญ หรืออาจพบปะกันเป็นการเฉพาะหน้าตามที่ผู้เข้าร่วม (ไทย) ตกลงร่วมกัน หากมีเรื่องเร่งด่วนเกิดขึ้น ผู้เข้าร่วมแต่ละรายตั้งใจที่จะพิจารณาด้วยตนเองว่าโครงการที่หารือกันในการประชุมรายไตรมาสนั้นเหมาะสมสำหรับการดำเนินการเพิ่มเติมหรือไม่

การเริ่มต้นและการยุติความร่วมมือ

1. บันทึกความเข้าใจฉบับนี้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ทั้งสองฝ่ายลงนาม

2. ความร่วมมือทั้งหมดภายใต้บันทึกความเข้าใจฉบับนี้ขึ้นอยู่กับเงินทุนที่มีอยู่ บันทึกความเข้าใจฉบับนี้ไม่ถือเป็นภาระผูกพันทางการเงิน ทั้งสองฝ่ายมีเจตนาที่จะดำเนินกิจกรรมต่างๆ ที่กำหนดไว้ในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ให้เป็นไปตามกฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง

3. บันทึกความเข้าใจฉบับนี้ไม่มีเจตนาที่จะมีผลผูกพันทางกฎหมายระหว่างประเทศ หรือส่งผลกระทบต่อข้อตกลงใดๆ ที่มีอยู่ระหว่างทั้งสองฝ่าย

4. ทั้งสองฝ่ายสามารถยุติความร่วมมือภายใต้บันทึกความเข้าใจฉบับนี้ได้ทุกเมื่อ และควรแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรถึงอีกฝ่ายหนึ่งถึงการยุติความร่วมมือผ่านทางจดหมายทางการทูต

5. การยุติความร่วมมือไม่ได้มุ่งหมายที่จะส่งผลกระทบต่อการดำเนินกิจกรรมที่กำลังดำเนินอยู่ภายใต้บันทึกความเข้าใจฉบับนี้ก่อนที่จะยุติความร่วมมือ

ลงนาม ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2568 เป็นคู่ฉบับภาษาอังกฤษ

สหรัฐอเมริกา:
ประธานาธิบดี โดนัลด์ เจ. ทรัมป์

ราชอาณาจักรไทย:
นายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล

จบเนื้อหาของ MoU

รายงานงานโดยทีมข่าวต่างประเทศ The Better

Photo *- ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์แห่งสหรัฐอเมริกา (ขวา) ถือเอกสารร่วมกับนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีของไทย ในพิธีลงนามข้อตกลงหยุดยิงระหว่างกัมพูชาและไทย ท่ามกลางการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 47 ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2568 (ภาพโดย ANDREW CABALLERO-REYNOLDS / AFP)*