แผ่นทวีปอเมริกาเหนือ กำลังถูก 'ดูด' ลงไปชั้นเนื้อโลก

ทวีปอเมริกาเหนือกำลัง ‘ไหลลง’ สู่ชั้นแมนเทิลของโลก รายงานใหม่เผยว่าเปลือกโลกใต้แผ่นทวีปโบราณที่อยู่ใต้แถบมิดเวสต์ของอเมริกาละลาย พร้อมกับดูดเอาแผ่นที่อยู่ด้านบนให้ ‘ยุบตัวลงมา’ อย่างช้า ๆ สู่เนื้อโลก

ดาวเคราะห์ของเรานั้นเป็นโลกที่มีองค์ประกอบซับซ้อนอย่างน่าเหลือเชื่อ แม้จะเป็นที่รู้กันดีว่าโลกนั้นประกอบด้วยโครงสร้างหลัก ๆ 3 ส่วนคือเปลือกโลก เนื้อโลก และแกนโลก แต่ทว่าภายใต้โครงสร้างเหล่านั้นก็มีส่วนประกอบย่อยลงไปอีกจำนวนมาก รวมถึงแผ่นเปลือกโลกที่เรายืนอยู่ด้วยเช่นกัน

ตามรายงานใหม่ที่เผยแพร่บนวารสาร Nature Geoscience เผยให้เห็นว่าใต้แผ่นเปลือกโลกของทวีปอเมริกาเหนือมี ‘รอยบุ๋ม’ ที่เหมือนหยดน้ำเกิดขึ้น ซึ่งเกิดจากแรงลากของเปลือกโลกมหาสมุทรที่แตกออกจากแผ่นเปลือกโลกโบราณ ที่มีชื่อว่า ‘แผ่นฟารัลลอน’ (Farallon plate) และนั่นทำให้ทวีปอเมริกาเหนือค่อย ๆ ถูกดูดลงไปในชั้นเนื้อโลก

“สิ่งนี้มีความสำคัญมาก หากเราต้องการทำความเข้าใจว่าดาวเคราะห์วิวัฒนาการมาอย่างไรในช่วงเวลาอันยาวนานนี้” Thorsten Becker นักธรณีฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยเท็กซัสที่ออสตินอธิบาย “สิ่งนี้ช่วยให้เราเข้าใจได้ว่าโลกสร้างทวีปขึ้นมาอย่างไร ทำลายทวีปได้อย่างไร และรีไซเคิลทวีปยังไง”

แผ่นฟารัลลอนดังกล่าวอยู่ใต้แถบมิดเวตส์ของอเมริกา และตั้งอยู่บนเส้นแบ่งเขตระหว่างเขตเปลี่ยนผ่านของชั้นเนื้อโลกและชั้นเนื้อโลกที่ต่ำกว่า ในระดับความลึกราว 660 กิโลเมตร ทีมวิจัยใช้แบบจำลองคอมพิวเตอร์ที่สร้างแผ่นที่โทโมกราฟีของเปลือกโลกจากข้อมูลแผ่นดินไหวที่รวบรวมโดย EarthScope Consortium

ซึ่งเปรียบเสมือนการเอ็กซ์เรย์เปลือกโลก เพื่อดูว่าเปลือกโลกหนาและบางที่สุดตรงไหนกับความหนาแน่นมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร และแล้วสิ่งที่น่าสนใจก็เกิดขึ้น พวกเขาพบว่าชั้นหินที่อยู่ใต้แผ่นทวีปอเมริกาเหนือส่วนใหญ่กำลังบางลง โดยมีจุดศูนย์กลางคือแผ่นฟารัลลอนนั่นเอง

#มันเกิดขึ้นได้ยังไง? นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าสาเหตุที่เป็นไปได้คือ ชั้นหินเหล่านั้นกำลังละลายจากความร้อน เมื่อหินละลายรอยบุ๋มที่เป็นหยดน้ำก็เริ่มก่อตัวขึ้น และในที่สุดเมื่อมันถูกดูดลงมาถึงจุดจุดหนึ่ง น้ำหนักที่มากจะทำให้แผ่นเปลือกโลกด้านบนแตกออก และตกลงไปสู่เนื้อโลกด้านใต้

แต่ไม่มีอะไรต้องเป็นห่วง ทีมวิจัยระบุว่ากระบวนการนี้น่าจะดำเนินมาเป็นเวลาหลายร้อยล้านปีแล้ว และบริเวณเปลือกโลกด้านบนสุดยังคงมีความเสถียรอยู่ แต่แม้จะเกิดความเปลี่ยนแปลงขึ้นก็จะยังต้องใช้เวลาอีกนานตามกระบวนการทางธรณีวิทยา ซึ่งอาจถึงล้านปีไปจนถึงพันล้านปี ดังนั้นมนุษย์ในอเมริกาคงจะหมดอายุขัยกันก่อนหน้านี้ไปนานแล้ว

ที่มา

https://www.nature.com/articles/s41561-025-01671-x

https://phys.org/…/2025-04-north-america-geoscientists…

https://www.livescience.com/…/north-america-is-dripping…

https://www.sciencealert.com/earths-crust-is-dripping…

Photo: Public Domain