MIND: ทำไมเราถึงรู้สึกดีเป็นพิเศษเมื่ออาบ ‘น้ำเย็น’ ในวันที่เราเหนื่อยล้าทั้งกายและใจ

การต้องเผชิญเรื่องราวมากมายระหว่างวัน เหงื่อไคลที่ไหลท่วมอยู่ทั่วตัว สภาพอากาศที่ร้อนเหนียวจนรู้สึกอยากสดชื่นด้วยการโดดน้ำให้รู้แล้วรู้รอดไป ทุกความรู้สึกไม่สบายตัวนั้นจะหายไปแบบปลิดทิ้งเพียงแค่ ‘น้ำเย็น’ ที่ไหลผ่านตั้งแต่หัวจรดเท้า

ทำไมเพียงแค่น้ำเย็นๆ ที่ไหลผ่านตัวเราเพียงแค่ชั่ววูบ กลับทำให้เรารู้สึกดีจนถอนหายใจปลดปล่อยความเหนื่อยล้าที่มีได้ทันที หรือร่างกายกำลังบอกอะไรกับเรา ทำไมช่วงเวลานี้จึงเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดของวันกันแน่

ความเหนื่อยของคนทำงานไม่ได้จบลงหลังจากได้เวลาเลิกทำงาน แต่มันยังค้างอยู่ทั้งภายนอกร่างกายและภายในจิตใจ ทั้งวันเราใช้ร่างกายฝ่ารถติด ฝูงชน และสภาพอากาศที่ร้อนจัด ในขณะเดียวกันก็ต้องใช้สมองคิด เรียบเรียงไตร่ตรองความคิดกับเรื่องที่ยังไม่จบ

ร่างกายอาจจะดูเหมือนไม่เหนื่อยล้า แต่ถ้าพูดถึงความคิดในสมองของเราที่ไม่ได้หยุดพัก ถือว่าเป็นความล้าที่ไม่ได้บรรเทากันง่ายๆ สักเท่าไหร่เลย

และ ‘น้ำเย็นๆ’ คือจุดสำคัญที่มันจะเข้ามาช่วยบรรเทา ในขณะที่เราอาบน้ำอยู่ หลังจากวันที่จบเรื่องแสนเหนื่อยล้ามามากมาย

ในงานวิจัย ‘Adapted cold shower as a potential treatment for depression’ ซึ่งเขียนโดย Nikolai A. Shevchuk และตีพิมพ์ในวารสาร Medical Hypotheses เมื่อปี 2008

บอกไว้ว่า เมื่อร่างกายของเราได้สัมผัสน้ำเย็นจะตอบสนองทันที เส้นเลือดที่หดตัวอยู่จะขยาย ช่วยให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น กล้ามเนื้อที่หดเกร็งมาทั้งวัน รวมถึงการส่งออกซิเจนไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกายอีกด้วย แม้งานชิ้นนี้จะไม่ใช่งานวิจัยขนาดใหญ่ แต่ก็พอตอบเราได้แล้วว่า ทำไมถึงรู้สึก ‘สดชื่น ผ่อนคลาย’ หลังจากอาบน้ำ

นอกจากนี้ งานวิจัยเชิงวิเคราะห์ที่ตีพิมพ์ในวารสาร PLOS ONE โดย Tara Caine และคณะ พบว่าการที่ร่างกายได้สัมผัสน้ำเย็นอย่างกะทันหัน จะไปกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลางให้กระตุ้นสาร ‘โดปามีน’ และ‘เอนดอร์ฟีน’ ออกมา เปรียบการอาบน้ำเหมือนกับยาคลายเครียดจากธรรมชาติ นอกจากนี้ยังช่วยส่งสัญญาณให้สมองรู้อีกต่างหากว่า ‘ถึงเวลาพักผ่อนแล้วนะ’ ส่งผลให้เรามีคุณภาพการนอนที่ดี

การอาบน้ำเย็นจึงไม่ใช่แค่มอบความสดชื่นเพียงชั่วคราว และแม้จะไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาชีวิตใหญ่ๆ ไม่ได้ทำให้พรุ่งนี้ง่ายขึ้นเสมอไป แต่สิ่งที่ให้คือ ช่วงเวลาที่ ’ร่างกาย’ และ ‘สมอง’ ได้หยุดพักพร้อมกัน