ทำไมเจียงไคเช็คกับสาธารณรัฐจีน ไปตั้งรัฐบาลใหม่อยู่ที่เกาะไต้หวัน
สำหรับใครที่ศึกษาเรื่องราวประวัติศาสตร์จีน น่าจะทราบกันเป็นอย่างดีว่า รัฐบาลของสาธารณรัฐจีน (Republic of China) ที่มีเจียงไคเช็ค (Chiang Kai-shek) และพรรคก๊กมินตั๋ง (Kuomintang) เป็นผู้นำนั้น เคยปกครองจีนแผ่นดินใหญ่มาก่อน จนกระทั่งในปี 1949 เมื่อพ่ายแพ้ในสงครามกลางเมืองต่อพรรคคอมมิวนิสต์จีน ส่งผลให้รัฐบาลสาธารณรัฐจีนต้องลี้ภัยออกจากจีนแผ่นดินใหญ่ไป
เจียงไคเช็คพร้อมด้วยประชาชนมากกว่า 2 ล้านคน ก็ได้อพยพไปที่เกาะไต้หวัน (Taiwan) ซึ่งเป็นที่ตั้งของสาธารณรัฐจีน (หรือที่เรารู้จักในนามประเทศไต้หวัน) จนกระทั่งถึงทุกวันนี้
อย่างไรก็ตาม เคยสงสัยหรือไม่ว่า เหตุใดเจียงไคเช็คตัดสินใจเลือกเกาะไต้หวันเป็นสถานที่สำหรับการลี้ภัยและก่อตั้งประเทศใหม่ของเขาอีกครั้ง?
เหตุผลที่ทำให้เจียงไคเช็คเลือกเกาะไต้หวันนั้น มาจากคำแนะนำของจางฉีอวิ๋น (Chang Ch'i-yun 張其昀) ที่ในเวลาต่อมา เขาจะดำรงตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการของไต้หวันในปี 1954-1958 และเป็นผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยวัฒนธรรมจีน (Chinese Culture University) ในปี 1962
เมื่อเจียงไคเช็คตกอยู่ในสภาวะคับขันเต็มทน เพราะรัฐบาลสาธารณรัฐจีนใกล้ที่จะพ่ายแพ้ต่อฝ่ายคอมมิวนิสต์ เจียงไคเช็คมีทางเลือกเพียงทางเดียวคือเขาจะต้องหนีออกจากจีนแผ่นดินใหญ่
ในตอนนั้นเจียงไคเช็คมีเป้าหมายอยู่ 3 ที่ สำหรับเป็นสถานที่ในการลี้ภัยของเขาและพรรคพวก ซึ่งประกอบด้วย มณฑลเสฉวน ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน เกาะไห่หนาน (หรือเกาะไหหลำ) ทางตอนใต้ของจีน และเกาะไต้หวัน ทางตะวันออกเฉียงใต้ของจีน
จางฉีอวิ๋นก็คือผู้ที่แนะนำให้เจียงไคเช็คเลือกเกาะไต้หวัน โดยเขาอธิบายเหตุผลว่า มณฑลเสฉวนแม้จะมีชัยภูมิที่ดี เพราะอยู่บนที่ราบสูงที่มีภูเขาล้อมรอบ แต่ก็อยู่ใกล้กับแม่น้ำแยงซีเกียง ทำให้กองทัพคอมมิวนิสต์สามารถบุกเข้ามาได้ง่าย ขณะที่เกาะไห่หนานก็อยู่ใกล้กับชายฝั่งมากเกินไป กองทัพคอมมิวนิสต์สามารถที่จะบุกข้ามมาได้ง่ายเช่นกัน
ส่วนเกาะไต้หวันนั้น ถือได้ว่าเป็นจุดที่มีความเหมาะสมเป็นอย่างยิ่ง สำหรับเป็นที่ตั้งใหม่ของสาธารณรัฐจีนและเป็นฐานที่มั่นในการต่อสู้กับฝ่ายคอมมิวนิสต์ โดยมีข้อดีอยู่ 5 ข้อด้วยกัน คือ
1) เกาะไต้หวันตั้งอยู่ห่างจากชายฝั่งแผ่นดินใหญ่พอสมควร ทำให้จีนบุกมาค่อนข้างลำบาก
2) ไต้หวันมีระบบสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานอยู่แล้ว โดยเป็นมรดกที่ญี่ปุ่นทิ้งให้ไว้ ในสมัยที่ไต้หวันเคยเป็นอาณานิคมของญี่ปุ่น
3) เกาะไต้หวันตั้งอยู่ในจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่สหรัฐอเมริกาจับตามองอยู่ตลอดเวลา
4) ชาวไต้หวันส่วนใหญ่เคยให้การสนับสนุนพรรคก๊กมินตั๋งมาก่อน ดังนั้นจึงไม่ยากนัก ที่ชาวไต้หวันจะยอมรับในอำนาจของก๊กมินตั๋งอีกครั้ง
5) เกาะไต้หวันมีขนาดที่ไม่เล็กและไม่ใหญ่จนเกิดไป ทำให้รัฐบาลสามารถบริหารและปกครองได้ง่าย
และด้วยคำแนะนำของจางฉีอวิ๋นนี้เอง ที่ทำให้เจียงไคเช็คตัดสินใจเลือกไต้หวันเป็นที่ตั้งของรัฐบาลสาธารณรัฐจีนนั่นเอง
อ้างอิง
• สมชาย จิว. (2020). มังกรสยายเกร็ด. ยิปซี.
• Han Cheung. Taiwan in Time: The great retreat. Taipei Times. https://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2016/12/04/2003660529