‘พาเหรดดาวเคราะห์’ ปรากฏการณ์หายาก ม.ค.-มี.ค. 68 เหมาะชมวันไหนบ้าง เช็กเลย!!
The Bangkok Insight
อัพเดต 25 ม.ค. 2568 เวลา 05.42 น. • เผยแพร่ 25 ม.ค. 2568 เวลา 05.42 น. • The Bangkok InsightNARIT ชวนชมปรากฏการณ์หายากบนท้องฟ้า พาเหรดดาวเคราะห์ ดาวเคราะห์เรียงตัวในแนวเดียวกันบนฟ้าช่วงหัวค่ำ เดือนมกราคม-มีนาคม 2568
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) โพสต์เพจเฟซบุ๊ก ระบุว่า ช่วงเดือนมกราคม-มีนาคม 2568 นี้ มี พาเหรดดาวเคราะห์ หรือดาวเคราะห์เรียงตัวในแนวเดียวกันบนฟ้า เมื่อมองจากโลกจะเห็นดวงจันทร์ และดาวเคราะห์ในระบบสุริยะปรากฏเรียงกันบนท้องฟ้าช่วงหัวค่ำ ได้แก่ ดาวเสาร์ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวพฤหัสบดี และดาวอังคาร
ทั้งนี้ สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า รวมถึง ดาวเนปจูน ดาวยูเรนัส สังเกตเห็นได้หากมองผ่านกล้องโทรทรรศน์ จึงเป็นโอกาสดีที่จะชมดาวเคราะห์ต่าง ๆ ได้พร้อม ๆ กัน
อย่างไรก็ตาม ดาวเคราะห์ไม่ได้โคจรเรียงตามกันแต่อย่างใด เป็นเพียงความสวยงามของปรากฏการณ์ท้องฟ้ายามค่ำคืนในมุมมองจากโลก และเกิดขึ้นไม่บ่อยครั้งนัก
พาเหรดดาวเคราะห์ หรือปรากฏการณ์ดาวเคราะห์เรียงเป็นแนวบนท้องฟ้าเช่นนี้ เกิดจากดาวเคราะห์ในระบบสุริยะแต่ละดวง โคจรมาอยู่ในตำแหน่งที่สามารถมองเห็นได้ในช่วงเวลาเดียวกันจากมุมมองของผู้สังเกตบนโลก
แต่โดยทั่วไปแล้ว ดาวเคราะห์ทุกดวงจะปรากฏตามระนาบสุริยวิถี (แนวการขึ้นตกของดวงอาทิตย์) เป็นปกติ จึงไม่ใช่เรื่องแปลกแต่อย่างใด และหากมองในมุมมองจากอวกาศจะยิ่งพบว่าการเรียงตัวของดาวเคราะห์นั้นไม่ได้สอดคล้องกับการเรียงแถวในวงโคจร สิ่งที่พิเศษจริง ๆ คือ การที่ดาวเคราะห์ทุกดวงจะปรากฏบนท้องฟ้าพร้อมกันในช่วงหัวค่ำ
ในช่วงเดือนมกราคม 2568 ดาวเสาร์ ดาวศุกร์ ดาวเนปจูน ดาวยูเรนัส ดาวพฤหัสบดี และดาวอังคาร จะปรากฏเรียงกันในช่วงหัวค่ำ ยกเว้นดาวพุธที่ยังคงปรากฏในช่วงรุ่งเช้า หลังจากวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2568 เป็นต้นไป ดาวพุธจะเปลี่ยนมาปรากฏในช่วงหัวค่ำร่วมกับดาวเคราะห์อื่น ๆ
นอกจากนี้ ในวันที่ 1 มีนาคม 2568 ตรงกับดวงจันทร์ข้างขึ้น 1 ค่ำ ดาวเคราะห์ทุกดวงในระบบสุริยะรวมถึงดวงจันทร์จะปรากฏพร้อมกันบนท้องฟ้า เรียงตัวตามแนวเส้นสุริยะวิถี ซึ่งจะปรากฏในลักษณะนี้ไปตลอดจนถึงต้นเดือนมีนาคม ก่อนที่ดาวเสาร์จะเปลี่ยนไปปรากฏในช่วงรุ่งเช้าหลังวันที่ 12 มีนาคม 2568 เป็นต้นไป
หนึ่งวันที่โลกหมุนรอบตัวเอง ดาวเคราะห์ทุกดวงจะขึ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออก และตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตก ลักษณะเดียวกันกับดวงอาทิตย์ แต่เนื่องจากเราสามารถเห็นดาวเคราะห์ได้ในช่วงกลางคืนเท่านั้น
ตัวอย่างเช่น ดาวศุกร์ ที่คนไทยมักจะรู้จักกันในชื่อ ดาวประกายพรึก ปรากฏในช่วงรุ่งเช้า และ ดาวประจำเมือง ปรากฏในช่วงหัวค่ำ ซึ่งเป็นดาวดวงเดียวกัน และไม่สามารถสังเกตเห็นได้พร้อมกันในคืนเดียว ขึ้นอยู่กับว่าในช่วงนั้นดาวศุกร์ขึ้น - ตก ก่อนหรือหลังดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์อื่น ๆ ก็เช่นกัน แต่ละดวง และแต่ละช่วงเวลา จะปรากฏช่วง หัวค่ำ หรือ เช้ามืด ในคืนหนึ่ง ๆ เสมอ
สำหรับดาวเคราะห์วงนอก เช่น ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ หากโคจรอยู่ในตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์ (opposition) หมายถึง ดวงอาทิตย์ โลก และดาวเคราะห์โคจรมาอยู่ในแนวระนาบเดียวกัน โดยมีโลกอยู่ตรงกลาง เป็นช่วงที่เราเรียกว่า ปรากฏการณ์ดาวเคราะห์ใกล้โลก จะสามารถสังเกตเห็นได้เกือบตลอดทั้งคืน เช่น ดาวอังคาร ที่เพิ่งจะผ่านตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์ไปเมื่อวันที่ 16 มกราคม 2568 ที่ผ่านมา
ดังนั้นในช่วงเดือนมกราคม-มีนาคม 2568 ที่ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะจะปรากฏพร้อมกันในช่วงหัวค่ำเช่นนี้จึงนับว่าเป็นปรากฏการณ์ท้องฟ้าที่หาชมได้ยาก ผู้สนใจสามารถติดตามชม พาเหรดดาวเคราะห์ หรือ ดาวเคราะห์เรียงกัน ได้แก่ ดวงจันทร์ ดาวเสาร์ ดาวพุธ ดาวเนปจูน ดาวศุกร์ ดาวยูเรนัส ดาวพฤหัสบดี และดาวอังคาร ได้ตามช่วงเวลา ดังนี้
- 16 มกราคม-29 มกราคม ปรากฏพร้อมกันทุกดวง ยกเว้นดวงจันทร์ และดาวพุธ
- 30 มกราคม-13 กุมภาพันธ์ ปรากฏพร้อมกันทุกดวง ยกเว้นดาวพุธ
- 14-16 กุมภาพันธ์ ปรากฏพร้อมกันทุกดวง ยกเว้นดวงจันทร์ และดาวพุธ
- 17- 28 กุมภาพันธ์ ปรากฏพร้อมกันทุกดวง ยกเว้นดวงจันทร์
- 1-5 มีนาคม ปรากฏพร้อมกันทุกดวง
- 6-15 มีนาคม ปรากฏพร้อมกันทุกดวง ยกเว้นดาวเสาร์
หมายเหตุ: ดาวเนปจูน และดาวยูเรนัส มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ต้องสังเกตการณ์ผ่านกล้องโทรทรรศน์
ช่วงฤดูหนาวท้องฟ้าปลอดโปร่งสามารถชมได้ด้วยตาเปล่า หรือหากอยากชมผ่านกล้องโทรทรรศน์ สามารถมาร่วมกิจกรรม NARIT Public Night: ดูดาวทุกคืนวันเสาร์ ณ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อ.แม่ริม และหอดูดาวภูมิภาคทั้ง 4 แห่ง ได้แก่ หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา นครราชสีมา ขอนแก่น ฉะเชิงเทรา และ สงขลา เข้าร่วมฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- เปิดภาพ 'ดาวอังคาร' ช่วงใกล้โลกที่สุด ก่อนโคจรไปอยู่ตรงข้ามดวงอาทิตย์
- แสงปริศนาบนน่านฟ้าประเทศไทย! ‘สถาบันวิจัยดาราศาสตร์’ เฉลยแล้ว มันคือสิ่งนี้!!
- ‘NARIT’ เปิด 10 เรื่องราวดาราศาสตร์ที่น่าติดตามในปี 2567
ติดตามเราได้ที่