รู้จัก UNSC เบื้องหลังเวทีโลก กับปมร้อนไทย-กัมพูชา เมื่อสันติภาพถูกท้าทาย

ในโลกที่เต็มไปด้วยความขัดแย้งและปัญหาระหว่างประเทศ สหประชาชาติมีบทบาทสำคัญในการรักษาสันติภาพ โดยเฉพาะผ่านกลไกที่ทรงอิทธิพลที่สุด นั่นคือ “คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ” หรือ UN Security Council (UNSC) ซึ่งถูกพูดถึงอีกครั้งหลังเกิดเหตุปะทะระหว่างไทย-กัมพูชา

ล่าสุด ทูตไทยเตรียมแถลงข้อเท็จจริง UNSC ปมความขัดแย้งกับกัมพูชา โดย UNSC จะจัดให้มีการประชุมฉุกเฉินแบบที่เรียกว่า Private Meeting ซึ่งเป็นการประชุมปิดที่ใช้เวลาราว 15 นาที โดยจะมีเพียง 15 ชาติสมาชิกของ UNSC ร่วมกับผู้แทนถาวรไทยและกัมพูชาเข้าชี้แจง และกล่าวแถลงการณ์ของแต่ละประเทศในเวลา 15.00 น. วันที่ 25 กรกฎาคมนี้ ตามเวลาในนครนิวยอร์กต่อไป ซึ่งในส่วนของไทย นายเชิดชาย ใช้ไววิทย์ เอกอัครราชทูต ผู้แทนถาวรไทยประจำสหประชาชาติจะเป็นผู้เข้าร่วมประชุมดังกล่าว

คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) ทำหน้าที่อะไร ?

สำหรับ UNSC เป็น 1 ใน 6 องค์ประกอบหลักขององค์การสหประชาชาติ มีหน้าที่หลักในการรักษาสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ ซึ่งหมายความว่า UNSC สามารถมีบทบาททั้งในเชิง “ป้องกันความขัดแย้ง” และ “ตอบสนองต่อภัยคุกคามต่อสันติภาพ”

องค์ประกอบของ UNSC

• สมาชิกถาวร 5 ประเทศ : สหรัฐอเมริกา, สหราชอาณาจักร, ฝรั่งเศส, รัสเซีย และจีน
• สมาชิกไม่ถาวร 10 ประเทศ : มาจากการเลือกตั้งโดยสมัชชาใหญ่ มีวาระดำรงตำแหน่ง 2 ปี

ทั้งนี้ สมาชิกถาวรทั้ง 5 มี สิทธิวีโต้ หมายถึงสามารถคัดค้านมติใด ๆ ให้เป็นโมฆะได้ แม้สมาชิกส่วนใหญ่เห็นชอบก็ตาม

ทำไม UNSC จึงมีความสำคัญ ?

• เป็นกลไกเดียวของโลกที่มีอำนาจใช้มาตรการทางกฎหมายต่อประเทศต่าง ๆ

• เช่น การคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ, การสั่งห้ามขายอาวุธ หรือแม้แต่การอนุมัติใช้กำลังทางทหารเพื่อรักษาสันติภาพ

• เป็นเวทีต่อรองเชิงการทูตระดับสูง

• การได้เป็นสมาชิก UNSC (แม้ไม่ถาวร) ช่วยให้ประเทศหนึ่งสามารถแสดงจุดยืนและมีบทบาทในประเด็นความมั่นคงระหว่างประเทศ

• ตัดสินใจเกี่ยวกับภารกิจรักษาสันติภาพ (Peacekeeping Operations)

• ภารกิจเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อความสงบสุขในภูมิภาคที่มีความขัดแย้ง เช่น ตะวันออกกลาง แอฟริกา หรือเอเชียกลาง

• มีบทบาทในการจัดการวิกฤตโลก

• ทั้งด้านความมั่นคง เช่น สงคราม, อาวุธนิวเคลียร์

• หรือปัญหาข้ามชาติ เช่น การก่อการร้าย และภัยคุกคามจากไซเบอร์

ประเทศไทยกับ UNSC : บทบาทบนเวทีโลก

ประเทศไทยแม้จะไม่ได้เป็นสมาชิกถาวร แต่ก็เคยได้รับเลือกให้เป็น สมาชิกไม่ถาวรของ UNSC มาแล้วถึง 2 ครั้ง ได้แก่

• ครั้งแรก : ปี 2528-2529
• ครั้งที่สอง : ปี 2539-2540

การได้รับเลือกเป็นสมาชิก UNSC เป็นการยืนยันว่าประเทศไทยมีบทบาทในเวทีการเมืองระหว่างประเทศ และได้รับความไว้วางใจจากประเทศสมาชิกอื่น ๆ ให้ร่วมตัดสินใจในประเด็นสำคัญระดับโลก

จุดเด่นของบทบาทไทยใน UNSC

• สนับสนุนแนวทางสันติวิธีและการเจรจา
• ผลักดันประเด็นความร่วมมือระดับภูมิภาค เช่น บทบาทของอาเซียน
• แสดงจุดยืนกลาง ๆ อย่างสร้างสรรค์ ไม่เลือกข้างอย่างสุดโต่ง

UNSC เวทีที่ทรงอำนาจของโลก

UNSC คือเวทีที่ทรงอำนาจที่สุดของโลกในด้านความมั่นคง การได้เข้าไปมีบทบาทในคณะมนตรีนี้ไม่เพียงแต่แสดงถึงสถานะของประเทศในประชาคมโลกเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงทิศทางนโยบายระหว่างประเทศของชาติสมาชิกอีกด้วย

สำหรับประเทศไทย แม้จะยังไม่ได้เป็นสมาชิกถาวร แต่การได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกไม่ถาวรในอดีต ก็เป็นเครื่องพิสูจน์ว่าเราสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการสร้าง “สันติภาพโลก” ผ่านช่องทางการทูตอย่างสร้างสรรค์ได้เป็นอย่างดี

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : รู้จัก UNSC เบื้องหลังเวทีโลก กับปมร้อนไทย-กัมพูชา เมื่อสันติภาพถูกท้าทาย

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.prachachat.net