สะเทือนวงการ! เปิดผลสำรวจ 10 อันดับ หน่วยงานรัฐรับสินบนสูง
เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) โดยคณะทำงาน Zero Corruption: กกร. และเพื่อนไม่ทน ได้เปิดเผยผลการสำรวจความคิดเห็นของภาคเอกชนเกี่ยวกับความโปร่งใสในการปฏิบัติราชการของภาครัฐ ซึ่งได้ทำการสำรวจผู้บริหารและตัวแทนภาคธุรกิจจำนวน 401 รายทั่วประเทศ ระหว่างวันที่ 26 มีนาคม – 10 เมษายน 2569 ผลการสำรวจพบว่าปัญหาคอร์รัปชันยังคงเป็นวิกฤตเชิงโครงสร้างที่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อสภาพแวดล้อมทางธุรกิจของประเทศไทย
จากการสำรวจพบว่า 89.1% ของภาคธุรกิจระบุว่าคอร์รัปชันเป็นอุปสรรคในระดับปานกลางถึงมากที่สุดต่อการดำเนินธุรกิจ ขณะที่ 51.2% มีมุมมองว่าแนวโน้มของปัญหาคอร์รัปชันแย่ลงเมื่อเทียบกับ 3 ปีที่ผ่านมา และ 51% ระบุว่าความยุ่งยากในการติดต่อราชการเพิ่มขึ้น โดยมีเพียง 3% เท่านั้นที่เห็นว่าลดลง
ในส่วนของประสบการณ์ตรงจากภาคธุรกิจ พบข้อมูลที่น่ากังวล อาทิ 60.9% ของผู้ขออนุญาตจากหน่วยงานรัฐเคยพบการสื่อเป็นนัยหรือร้องขอสิ่งตอบแทนในการยื่นขออนุญาตครั้งล่าสุด และ 45.9% ของบริษัทเคยจ่ายเงิน ของขวัญ หรือผลประโยชน์แก่เจ้าหน้าที่รัฐเพื่ออำนวยความสะดวก ยิ่งไปกว่านั้น 37.3% ยืนยันว่าอุตสาหกรรมของตนต้องจ่ายเงินพิเศษเพื่อให้ได้สัญญาภาครัฐ โดยเฉลี่ยอยู่ที่ 11–15% ของมูลค่าสัญญา รูปแบบสินบนที่พบบ่อยที่สุดคือ เงินสด (46.6%) ของขวัญ/เลี้ยงรับรอง (23.1%) และการบริจาค/สปอนเซอร์ (18.7%)
ในการประกวดราคาครั้งล่าสุด ยังพบสัญญาณน่ากังวล โดย 27.3% มีบุคคลอ้างว่าสามารถช่วยให้ชนะการประมูลได้ และอีก 27.3% ได้รับคำแนะนำว่าควรใช้ตัวกลางหรือที่ปรึกษาบางราย สำหรับสาเหตุหลักที่ภาคธุรกิจยอมจ่ายสินบนนั้น มาจากขั้นตอนที่ซับซ้อน (29.1%) กฎหมายที่เปิดช่องให้ใช้ดุลพินิจมากเกินไป (25.0%) และการแก้ปัญหาจากการทำผิดระเบียบ (18.8%) นอกจากนี้ 52.3% ของภาคธุรกิจไม่มีความเชื่อมั่นในช่องทาง Whistleblowing ของรัฐ และ 43.7% ระบุว่าไม่กล้าร้องเรียนเลยแม้จะพบการเรียกรับผลประโยชน์
ผลสำรวจยังได้จัดอันดับ 10 หน่วยงานที่มีมูลค่าสินบนเฉลี่ยสูงสุดต่อครั้ง ดังนี้
1. กรมควบคุมมลพิษ 102,160 บาท
2. กรมเจ้าท่า 100,000 บาท
3. กรมสรรพสามิต 94,667 บาท
4. กรมสรรพากร 89,498 บาท
5. กระบวนการยุติธรรม (ยกเว้นศาล) 88,750 บาท
6. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)/บริการสาธารณสุข 74,643 บาท
7. กรมทางหลวง 70,167 บาท
8. กรมโยธาธิการและผังเมือง 70,000 บาท
9. กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช 68,000 บาท
10. กรมป่าไม้ 67,500 บาท
สำหรับข้อเรียกร้องเชิงนโยบายของ กกร. มาตรการที่ภาคธุรกิจต้องการมากที่สุดคือ การนำระบบ E-Government/E-Procurement มาใช้เพื่อลดการพบปะระหว่างเจ้าหน้าที่กับภาคเอกชน ตามด้วยการเพิ่มโทษผู้ทุจริตและการปฏิรูประเบียบให้โปร่งใส และสิ่งที่รัฐบาลต้องให้ความสำคัญเพื่อถอนรากถอนโคนปัญหาสินบนและทุจริต คือ การปฏิรูปกฎหมายลดขั้นตอน (Regulatory Guillotine) และการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ (Open Data/Open Contracting) เช่น TOR ผลการประมูล และงบประมาณโครงการให้ประชาชนตรวจสอบได้โดยไม่ต้องร้องขอ
ทั้งนี้ กรมควบคุมมลพิษได้กำหนดจัดแถลงข่าวในวันนี้ (15 พฤษภาคม) เวลา 10.00-12.00 น. ณ ห้องแถลงข่าว ชั้น 1 อาคารกรมควบคุมมลพิษ โดยนายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ จะเป็นผู้แถลงเพื่อยืนยันการปฏิบัติงานด้วยความโปร่งใสและตรวจสอบได้ ซึ่งสามารถรับชมการถ่ายทอดสดผ่านแฟนเพจกรมควบคุมมลพิษได้อีกด้วย
อ่านข่าวเพิ่มเติม