งบ 7 พันล้านแก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำ นักวิชาการโต้ดักได้ เศษวัชพืชไหลตามน้ำมา
เชียงราย- งบ 7 พันล้านสร้างดักตะกอนได้จริงหรือไม่ ใครได้ประโยชน์ใครเสียประโยชน์ คณะทำงาน 35 หน่วย มีไหนใครทำหน้าที่อะไร ใครตอบได้ระยะยาวจะไม่มีผลต่อร่างกาย และห่วงโซอาหารเป็นวงกว้าง
วันที่ 21 มิถุนายน 2568 เวลา ณ ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย ร่วมกับเครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำ กก สาย รวก โขง จำนวน 100 กว่าคน ร่วมกันจัดงาน ปอยหลวง แม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก แม่น้ำโขง เพื่อร่วมถกปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำที่สื่อให้รัฐบาล ว่าประระยะยาวส่งผลกระทบกับการใช้ชีวิตของประชาชนลุ่มแม่น้ำ และยังลงไปถึงห่วงโซ่อาหารของประชาชนกระจายเป็นวงกว้าง ผลในระยะยาว ซึ่งภายในงานปอยหลวงครั้งที่ 2 มีนักวิชาการ นักวิทยาศาสตร์ พระสงฆ์ ประชาชนรับผลกระทบ และหน่วยงานภาครัฐสำนักงานทรัพยากรน้ำที่ 1
ผู้เข้าร่วมกิจกรรม ได้รับฟังแก้ปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำ โดยมี พระมหานิคม มหาภินิกขมฺโน ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดท่าตอน จ.เชียงใหม่ นายบัณฑิตย์ พันธ์พลากร ประธานสภาเทศบาลตำบลเวียงพางคำ อ.แม่สาย ผศ.ดร.สิตางศุ์ พิลัยหล้า คณะวิศวกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นายนิทัศน์ สุดดีพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรน้ำที่ 1 ร่วมเวที
นายนิทัศน์ สุดดีพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรน้ำที่ 1 ได้กล่าวว่ากรมทรัพยากรน้ำมีหน้าที่ดูแล น้ำดื่ม น้ำใช้ น้ำเพื่อการเกษตร นอกเขตชลประทาน ให้แก่ประชาชน พร้อมกับชี้แผนสร้างฝายดักตะกอนที 3 แบบ แต่ละแบบมีการดังตะกอนแตกต่างกันไป
ด้าน ผศ.ดร.สิตางศุ์ พิลัยหล้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เผยว่า ภาครัฐได้ตั้งคณะทำงาน แก้ไขปัญหาเรื่องน้ำปนสารพิศ มีทั้งหมด 35 คณะ ซึ่งประชนแม้แต่นักวิชาการยังไม่ทราบในการทำงาน ไม่มีใครตอบได้ สารพิษในน้ำมีขอบเขตไปถึงไหน ไหลลงสู่แม่น้ำสารขากี่เส้น ลึกลงไปในตะกอนกี่เซนติเมตร และคณะทำงานตอบได้ไหมว่าน้ำพิษไปปลูกข่าวได้ หรือไม่ ซึ่ง 35 คณะแก้ปัญหาน้ำไม่สามารถตอบโจทย์ ที่เห็นมีแต่เทสต์คิท ตรวจน้ำ ตรวจแล้วแก้ไขอย่างไง ยังไม่มีใครตอบได้
การทำเหมืองแร่ประเทศเพื่อนบ้านผู้ที่ได้ผลประโยชน์ เป็นว้า และจีน แต่กลายเป็นประเทศไทยที่รับเคราะห์ และต้องสิ้นเปลืองงบประมาณก่อสร้างฝายดักตะกอน และยังนำตะกอนตกค้างไปบำบัดอีก ซึ่งการบำบัดใช้เวลาแค่ไหน กลายเป็นภาระ ถึงรุ่นสู่รุ่นขนกว่าทำเหมือนแร่เสร็จ ถึงเสร็จก็ยังมีสารพิษคงค้างไหลลงสู่แม่น้ำ
การสร้างฝายดักตะกอน ไม่สามารถดักสารพิษที่ตกตะกอนได้ ถึงผ่านไปหลายร้อยปี จะดักได้แต่สิ่งมีชีวิตที่ไหนมาตามน้ำ และพวกวัชพืชลอยตามน้ำเท่านั้น ซึ่งต่างประเทศมีสร้างฝายดักตะกอน แต่ประเทศไทยยังไม่มี ผู้ที่มีความรู้สร้างฝายดักตะกอนได้มาก่อน ซึ่งสารปนเปื้อนเหล่านี้นำไปบำบัด ระยะนานเท่าไร และไปปลูกพืชได้ไหม พร้อมกับตรวจหน้าดินลงลึกกี่เซนติเมตรว่ามีสารพิษ และสารพิษในน้ำมีระยะทางถึงไหน พร้อมแนะภาครัฐนำประชาชนลุ่มแม่น้ำสุ่มตรวจเลือด ถือว่าเป็นระยะเร่งด่วนที่รัฐต้องรีบทำ
ในส่วนของสัตว์น้ำตามที่เป็นข่าว ปลาแค้ป่วยมะเล็งนั้น ผลตรวจที่ผ่านมา พบมีสารสะสม แร่แรร์เอิร์ แร่พาลาเดียม ซึ่งทำให้ปลาเป็นหมัน ส่วนคนยังไม่ทราบ ยังไม่มีผลวิจัย ซึ่งอย่างไรก็ตามทางนักวิชาการ อยากให้คณะทำงานที่แต่งตั้งขึ้นมาแก้ไขปัญหาน้ำ 35 คณะมาร่วมกับทางนักวิชาการในพื้นที่ และลงสำรวจร่วมกับ พร้อมชี้แนะให้ประชนลุ่มน้ำ ที่ได้รับผลกระทบ