สายสัมพันธ์สองแผ่นดิน : นศ.ไทยในจีนสัมผัสวัฒนธรรม ‘เช็งเม้ง’ เทศกาลสะท้อนชีวิต ครอบครัว ธรรมชาติ

× กรุณาติดต่อทีมงานเพื่อดาวน์โหลดคลิป

เทียนจิน, 6 เม.ย. (ซินหัว) — ช่วงเทศกาลชิงหมิงหรือเช็งเม้งในจีน “ภัสธนันทน์ ศิริไพบูลย์ทรัพย์” หรืออู๋อันอัน วัย 21 ปี นักศึกษาชาวไทยที่มหาวิทยาลัยเทียนจินในเทศบาลนครเทียนจินทางตอนเหนือของจีน ได้เข้าร่วมกิจกรรมเทศกาลชิงหมิง (เช็งเม้ง) หรือวันกวาดหลุมศพที่จัดโดยสมาคมนักศึกษามหาวิทยาลัยฯ ซึ่งเธอกล่าวว่าทำให้สัมผัสถึงความกตัญญูและการเคารพบรรพบุรุษของชาวจีน เตือนใจผู้คนให้ไม่ลืมรากเหง้าของตัวเอง

“ศรัญญา บุญอ้วน” หรือเหยาเมิ่งซี นักศึกษาชาวไทยอีกคนที่มีเชื้อสายจีนและคุ้นเคยกับเทศกาลชิงหมิง กล่าวว่าครอบครัวของเธอจะปัดกวาดทำความสะอาดบริเวณรอบหลุมศพ จัดวางดอกไม้ อาหารคาวหวาน เผากระดาษเงินกระดาษทอง รวมถึงเติมดินและปลูกดอกไม้ที่หน้าหลุมศพ โดยเทศกาลชิงหมิงไม่ใช่เพียงระลึกถึงบรรพบุรุษ แต่ยังเป็นช่วงเวลาที่คนในครอบครัวกลับมาพบหน้ากัน นี่คือแก่นแท้ของวัฒนธรรมจีน

ศรัญญามองว่าแม้การกราบไหว้บรรพบุรุษของจีนและไทยจะมีธรรมเนียมปฏิบัติต่างกันแต่มีหลักการสำคัญเดียวกัน โดยไทยได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนาและให้ความสำคัญกับการเข้าใจความไม่เที่ยงแท้ของชีวิต ขณะที่จีนได้รับอิทธิพลจากลัทธิขงจื๊อและให้ความสำคัญกับการแสดงความกตัญญูผ่านการกราบไหว้บรรพบุรุษ ซึ่งรูปแบบอาจแตกต่างกันแต่มีความกตัญญูและความเคารพต่อบรรพบุรุษเหมือนกัน

สิ่งที่ทำให้ศรัญญาประทับใจเกี่ยวกับเทศกาลชิงหมิงมากที่สุดคือการกราบไหว้บรรพบุรุษในฤดูใบไม้ผลิที่ดอกไม้บานสะพรั่ง ซึ่งถือเป็นสัญลักษณ์ที่สื่อว่าชีวิตเก่าผันผ่านไปเพื่อชีวิตใหม่ได้เติบโต โดยชาวจีนให้ความสำคัญกับรากเหง้าของตัวเองและเคารพธรรมชาติอย่างมาก การกลับมาพบหน้ากันของคนในครอบครัวในเทศกาลชิงหมิงเพื่อสร้างความทรงจำร่วมกันกลางธรรมชาติฤดูใบไม้ผลิถือเป็นสิ่งล้ำค่าไม่น้อย

ทั้งนี้ หวังอี รองศาสตราจารย์ประจำคณะมนุษยศาสตร์และศิลปศาสตร์ของมหาวิทยาลัยเทียนจิน กล่าวว่าเทศกาลชิงหมิงเป็นเครื่องพิสูจน์ความยืนยงและความแข็งแกร่งของอารยธรรมจีน ขนบธรรมเนียมอาจเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลาแต่จิตวิญญาณแก่นกลางยังคงไม่แปรเปลี่ยนไป การสร้างสรรค์สิ่งใหม่พร้อมรักษาสิ่งเก่า การสร้างความก้าวหน้าท่ามกลางการเปลี่ยนแปลง สิ่งเหล่านี้คือพลังความมีชีวิตชีวาของอารยธรรมจีน

หวังอีเสริมว่าเทศกาลชิงหมิงมีแนวคิดเกี่ยวกับชีวิตและความตาย สายสัมพันธ์ของครอบครัว และธรรมชาติ ซึ่งเป็นสิ่งที่เกี่ยวพันกับมนุษย์ทุกคนบนโลกใบนี้ การที่ชาวต่างชาติผู้มาเยือนจีนได้เข้าใจนัยยะทางวัฒนธรรมของธรรมเนียมกราบไหว้บรรพบุรุษ การปัดกวาดหลุมศพ และวัฏจักรตามธรรมชาติในเทศกาลชิงหมิง ย่อมช่วยให้เข้าใจชะตากรรมที่มีร่วมกันของมนุษย์ยิ่งขึ้น ซึ่งจะเสริมสร้างความร่วมมือและความเข้าใจระดับโลก