ก้าวข้ามขีดจำกัดเพื่อโลก! ROLEX ประกาศรายนามผู้คว้ารางวัล ROLEX AWARDS ประจำปี 2026

ในวาระฉลองครบรอบ 50 ปีของโครงการ Rolex Awards for Enterprise ทาง Rolex ได้มีการปรับโฉมโครงการรางวัลใหม่ โดยมุ่งเน้นที่ผลลัพธ์และความสำเร็จให้มากยิ่งขึ้น ซี่งการเปลี่ยนแปลงนี้มาพร้อมกับชื่อใหม่ของโครงการคือ Rolex Awards

รางวัล Rolex Awards เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Perpetual Planet Initiative อันเป็นแนวคิดริเริ่มและมีความโดดเด่นในหลายด้าน แตกต่างจากโครงการมอบรางวัลส่วนใหญ่ที่มุ่งยกย่องความสาเร็จในอดีต ทว่ารางวัลนี้มอบให้แก่โครงการใหม่ หรือโครงการที่กาลังดาเนินการอยู่ และมีศักยภาพในการสร้างแรงกระเพื่อมที่นาไปสู่การเปลี่ยนแปลงในระดับโลกอย่างแท้จริง รางวัลจะมอบให้แก่บุคคลและโครงการที่สร้างคุณูปการสำคัญในสาขาหลักดังนี้ ด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการอนุรักษ์มหาสมุทรและภูมิทัศน์ทางธรรมชาติ รวมถึงด้านวิทยาศาสตร์ สุขภาพ และเทคโนโลยี

จุดเริ่มต้น

โครงการใหม่นี้ถือเป็นวิวัฒนาการของโครงการ Rolex Awards for Enterprise เดิม ที่ก่อตั้งขึ้นในปี 1976 เพื่อเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 50 ปีของ Oyster นาฬิกาข้อมือกันน้าเรือนแรกของ Rolex โดยรางวัลนี้ได้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของบริษัทในการมีส่วนร่วมในการสร้างคุณประโยชน์ให้แก่สังคมในวงกว้าง อันเป็นปรัชญาที่ต่อยอดสู่โครงการริเริ่ม Perpetual Planet Initiative ในปัจจุบัน

อ็องเดร เจ. ไฮนิเกอร์ (André J. Heiniger) อดีตประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Rolex ผู้ก่อตั้งโครงการรางวัลนี้ได้กล่าวไว้ว่า “เราได้ริเริ่มโครงการ Rolex Awards for Enterprise ด้วยความเชื่อมั่นว่า ในฐานะองค์กร เรามีความรับผิดชอบในการมีบทบาทเชิงรุกในการยกระดับคุณภาพชีวิตบนโลกใบนี้ พร้อมทั้งมุ่งส่งเสริมคุณค่าที่เรายึดมั่น ได้แก่ คุณภาพ ความคิดสร้างสรรค์ ความมุ่งมั่น และเหนือสิ่งอื่นใด คือจิตวิญญาณแห่งการริเริ่ม”

การเปิดตัวนาฬิกาข้อมือ Oyster เมื่อหนึ่งศตวรรษก่อน ถือเป็นสัญญาณของการสำรวจยุคใหม่ โดยนาฬิกา Oyster ช่วยให้นักผจญภัยสามารถผลักดันขีดจำกัดของการสำรวจได้มากยิ่งขึ้น ตลอดระยะเวลา 100 ปีที่ผ่านมา Rolex ได้พัฒนาบทบาทจากการสนับสนุนการสำรวจเพื่อการค้นพบ สู่การมีส่วนร่วมในการพิทักษ์โลก พร้อมตอกย้ำความมุ่งมั่นผ่านการเปิดตัว Perpetual Planet Initiative ในปี 2019

ปัจจุบัน โครงการนี้มีเครือข่ายความร่วมมือที่เติบโตไปทั่วโลก ซึ่งรวมถึงผู้ได้รับรางวัล Rolex Awards และองค์กรพันธมิตรมากมายจากทุกมุมโลก ที่ต่างทำงานอย่างไม่หยุดยั้งเพื่ออนาคตที่ดียิ่งขึ้น นับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งโครงการนี้ ปัจจุบันมีผู้ได้รับรางวัลแล้ว 165 คน จาก 52 สัญชาติ ซึ่งได้ดำเนินโครงการในกว่า 67 ประเทศทั่วโลก

บทใหม่แห่งการสานต่อ

การปรับโฉมใหม่ของโครงการในครั้งนี้ Rolex มีเป้าหมายที่จะขยายผลลัพธ์เชิงบวกจากการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องในด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม วิทยาศาสตร์ สุขภาพ และเทคโนโลยี โดยเริ่มต้นจากนี้เป็นต้นไป โครงการจะจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี แทนที่จะเป็นปีเว้นปีดังเช่นที่ผ่านมา

และเพื่อให้สามารถคัดเลือกบุคคลและโครงการที่สร้างคุณประโยชน์ได้อย่างมีนัยสำคัญในสาขาหลัก ผู้สมัครจะได้รับการเสนอชื่อโดย Rolex ผ่านเครือข่ายพันธมิตร ที่ปรึกษา และองค์กรในระดับนานาชาติ ก่อนเชิญให้ยื่นใบสมัครอย่างเป็นทางการ

หลักเกณฑ์การคัดเลือกผู้ได้รับรางวัล

การได้รับ Rolex Award ต้องอาศัยโครงการที่มีความคิดริเริ่ม เปี่ยมด้วยวิสัยทัศน์ และสอดคล้องกับสาขาหลักของโครงการ โดยต้องสามารถสร้างประโยชน์ให้แก่มนุษยชาติหรือโลก พร้อมทั้งมีทักษะและความมุ่งมั่นในการผลักดันให้เกิดขึ้นจริง

การพิจารณาจะอิงจากความเป็นต้นฉบับ ผลกระทบในวงกว้างต่อโลก ตลอดจนศักยภาพด้านความเป็นผู้นำของผู้สมัคร

กระบวนการคัดเลือกผู้ชนะ

รางวัล Rolex Awards อยู่ภายใต้การบริหารจัดการโดยสำนักงานใหญ่ ณ กรุงเจนีวา โดยเปิดรับสมัครเป็นภาษาอังกฤษ สเปน และจีน ซึ่งจะได้รับการคัดเลือกโดย Rolex และประเมินร่วมกับผู้เชี่ยวชาญในสาขาที่เกี่ยวข้อง

ผู้ที่เคยได้รับรางวัลมาจากหลากหลายสาขา เช่น นักโบราณคดี สถาปนิก นักการศึกษา วิศวกร ผู้ประกอบการ นักสำรวจ นักธรณีวิทยา แพทย์ นักจุลชีววิทยา นักปีนเขา นักฟิสิกส์ นักไพรเมตวิทยา นักสังคมวิทยา สัตวแพทย์ และนักชีววิทยาสัตว์ป่า

ผู้ที่ได้รับรางวัลแต่ละท่านจะได้รับเงินทุนสนับสนุนเพื่อนาไปดำเนินโครงการ พร้อมกับการได้รับการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อต่างๆ ไปทั่วโลก

ผลลัพธ์ของรางวัล

ประโยชน์ที่เป็นรูปธรรมจากโครงการของผู้ได้รับรางวัลสะท้อนถึงอิทธิพลอันลึกซึ้ง โดยเฉพาะในด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การปลูกต้นไม้มากกว่า 50 ล้านต้น การปกป้องสิ่งมีชีวิตที่ใกล้สูญพันธุ์ 137 สายพันธุ์ และระบบนิเวศสำคัญ 32 แห่ง การอนุรักษ์พื้นที่ป่าฝนแอมะซอนกว่า 57,600 ตารางกิโลเมตร การค้นพบสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ใหม่หลายร้อยชนิด การสำรวจที่ท้าทาย 25 ครั้ง การพัฒนาเทคโนโลยีนวัตกรรม 50 รายการเพื่อการใช้งานหลากหลายรูปแบบ

ตลอดระยะเวลา 50 ปีที่ผ่านมา ผู้คนหลายล้านคนทั่วโลกได้รับประโยชน์จากโครงการที่ได้รับรางวัลเหล่านี้ ซึ่งRolex ไม่เพียงให้การสนับสนุนการทางานของผู้ได้รับรางวัล แต่ยังยืนหยัดเคียงข้างพวกเขาอย่างต่อเนื่อง โดยการให้ความช่วยเหลือ คำแนะนำ และการเข้าถึงเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญระดับโลกในสาขาที่เกี่ยวข้องภายใต้โครงการ Perpetual Planet Initiative

ผู้คว้ารางวัล ประจำปี 2026 ได้แก่

หลี่ ปินปิน (Binbin Li)

ปัจจุบันมีแพนด้ายักษ์อาศัยอยู่ในธรรมชาติน้อยกว่า 2,000 ตัว โดยพวกมันอาศัยอยู่ในป่าไผ่บนพื้นที่ภูเขาทางตอนกลางของประเทศจีน ซึ่งเป็นพื้นที่เดียวกันกับที่ปศุสัตว์เลี้ยงแบบปล่อยอิสระใช้เป็นแหล่งหากิน นักวิทยาศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อม หลี่ ปินปิน กำลังทำงานร่วมกับชุมชนท้องถิ่นเพื่อพัฒนาแนวทางการเลี้ยงปศุสัตว์อย่างยั่งยืน ซึ่งไม่เพียงช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจของชุมชน แต่ยังช่วยปกป้องแพนด้าและถิ่นอาศัยของพวกมันไปพร้อมกัน รางวัล Rolex Awards จะมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้เธอสามารถนาแนวทางเหล่านี้ไปปรับใช้และขยายผลในพื้นที่เทือกเขาหลายแห่งทั่วประเทศจีน

ฟาร์วีซา ฟาร์ฮาน (Farwiza Farhan)

ระบบนิเวศลูเซอร์ (Leuser Ecosystem) บนเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย เป็นสถานที่แห่งสุดท้ายบนโลกที่ช้าง เสือ อุรังอุตัง และแรด ยังคงอาศัยอยู่ร่วมกันในธรรมชาติ ทว่าพื้นที่แห่งนี้กำลังเผชิญกับแรงกดดันอย่างต่อเนื่องจากการพัฒนาและการตัดไม้ทาลายป่า ฟาร์วีซา ฟาร์ฮาน นักอนุรักษ์ผืนป่า ได้ระดมพลังชุมชนท้องถิ่นและขับเคลื่อนแคมเปญมากมายเพื่อต่อต้านการทำลายระบบนิเวศแห่งนี้อย่างมีประสิทธิภาพ รางวัล Rolex Awards จะช่วยสนับสนุนให้เธอสานต่อการทำงานในการส่งเสริมบทบาทของผู้หญิงและชุมชนระดับรากหญ้าในการเฝ้าระวังและปกป้องระบบนิเวศอันเป็นเอกลักษณ์นี้ พร้อมทั้งแสดงให้เห็นว่าเสียงของชุมชนท้องถิ่นสามารถ และควรมีบทบาทสำคัญในการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อม

พาร์ดิส ซาเบติ (Pardis Sabeti)

นักพันธุศาสตร์การแพทย์ พาร์ดิส ซาเบติ ยืนอยู่แนวหน้าในการต่อสู้กับการระบาดของไวรัสและความเสี่ยงของโรคระบาดใหญ่ในแอฟริกาตะวันตกมาเป็นเวลาหลายทศวรรษ เธอนำเทคโนโลยีและอัลกอริทึมล้าสมัยมาประยุกต์ใช้ในการตรวจจับและควบคุมโรคติดเชื้อ พร้อมทั้งถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับพันธมิตรในประเทศที่มีความเสี่ยงสูง รางวัล Rolex Awards จะช่วยให้เธอสามารถพัฒนาและทดสอบเครื่องมือวินิจฉัยโรคแบบพกพารูปแบบใหม่เพื่อใช้งานในชุมชนห่างไกลของประเทศเซียร์ราลีโอน ซึ่งมีศักยภาพในการตรวจจับการระบาดของไวรัสได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ก่อนที่โรคจะแพร่กระจายสู่ประชากรจำนวนมาก และอาจช่วยชีวิตผู้คนได้หลายล้านคน

เรเชล อิเคเมห์ (Rachel Ikemeh)

เรเชล อิเคเมห์ ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ที่ช่วยให้ลิงโคลอบัสแดงแห่งสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนเจอร์ รอดพ้นจากภาวะใกล้สูญพันธุ์ และเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการอนุรักษ์ที่ขับเคลื่อนโดยชุมชน แนวทางที่สร้างสรรค์ของเธอคือการมีส่วนร่วมและเสริมศักยภาพให้กับชุมชนในพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนเจอร์ (Niger Delta) ซึ่งเป็นแหล่งที่มีความหลากหลายทางชีวภาพที่ยังไม่ค่อยมีการศึกษากันมากนัก และยังเป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรมน้ำมันของไนจีเรีย ความพยายามของเธอประสบความสาเร็จในการปกป้องผืนป่ามากกว่า 5,839 เฮกตาร์ และคุ้มครองสัตว์อย่างน้อย 13 สายพันธุ์ที่ถูกคุกคาม พร้อมทั้งช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คนกว่า 2,500 คน รางวัล Rolex Awards จะช่วยสนับสนุนการจัดตั้งศูนย์ฝึกอบรมแห่งใหม่ของเธอ รวมถึงโครงการการศึกษาเคลื่อนที่ในพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำ เพื่อขยายผลความสำเร็จสู่ชุมชนใกล้เคียง

โรซา บาสเกซ เอสปิโนซา (Rosa Vásquez Espinoza)

นักชีววิทยาเคมี โรซา บาสเกซ เอสปิโนซา เป็นผู้แรกที่ได้ค้นพบความเชื่อมโยงในเชิงวิทยาศาสตร์ระหว่างการตัดไม้ทำลายป่าในแอมะซอน กับการลดลงของผึ้งไร้เหล็กใน ซึ่งเป็นแมลงผสมเกสรที่มีความสำคัญต่อพืชเฉพาะถิ่น และมีบทบาทสำคัญต่อการดำรงชีพของผู้คนผ่านการช่วยค้าจุนการผลิตอาหาร งานวิจัยของเธอมีส่วนสำคัญต่อกรณีตัวอย่างสำคัญในประเทศเปรู ซึ่งไม่เพียงนำไปสู่การคุ้มครองผึ้งไร้เหล็กในตามกฎหมายเท่านั้น แต่ยังทำให้เกิดการยอมรับสิทธิทางกฎหมายของผึ้งชนิดนี้อีกด้วย รางวัล Rolex Awards จะช่วยให้เธอสามารถขยายพื้นที่อนุรักษ์ถิ่นอาศัยของผึ้งไร้เหล็กในในผืนป่าแอมะซอนของเปรู โดยมีชุมชนพื้นเมืองเป็นผู้ขับเคลื่อนหลัก