ระวังข่าวลวงท่วมฟีด ช่วงน้ำท่วมขัง เช็กให้แน่ก่อนแชร์ Fake News
เมื่อเกิดฝนตกหนักหรือน้ำท่วม ประชาชนมักเร่งติดตามข่าวสารเพื่อประเมินสถานการณ์และวางแผนการเดินทาง แต่ในช่วงที่ข้อมูลถูกเผยแพร่อย่างรวดเร็ว ‘ข่าวปลอม’ หรือ Fake News ก็อาจถูกนำมาเผยแพร่และส่งต่อไปพร้อมกัน โดยเฉพาะข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับระดับน้ำ พื้นที่เสี่ยง เส้นทางการจราจร และประกาศจากหน่วยงานรัฐ
[caption id="attachment_16655" align="aligncenter" width="2125"]
แฟ้มภาพ Thai PBS ชุมชนมัสยิดท่าอิฐ จ.นนทบุรี วันที่ 29 กันยายน 2564[/caption]
รูปแบบข่าวปลอมช่วงระวังภัย
1.ข่าวน้ำท่วมปลอม
เป็นหนึ่งในข้อมูลที่ควรระวัง เช่น การอ้างว่าระดับน้ำเพิ่มสูงผิดปกติ เขื่อนแตก น้ำกำลังทะลักเข้าพื้นที่ หรือมีคำสั่งให้อพยพ ทั้งที่ยังไม่มีประกาศจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ หากข้อมูลดังกล่าวถูกแชร์ต่อโดยไม่มีการตรวจสอบ อาจทำให้ประชาชนเกิดความตื่นตระหนกและเข้าใจสถานการณ์คลาดเคลื่อน
2.การนำภาพหรือคลิปเก่ามาเผยแพร่ซ้ำ
โดยอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นในปัจจุบัน ภาพน้ำท่วมจากหลายปีก่อน หรือภาพจากคนละจังหวัด อาจถูกนำมาใช้ประกอบโพสต์เกี่ยวกับสถานการณ์ปัจจุบัน ทำให้ผู้รับสารเข้าใจผิดว่าเหตุการณ์มีความรุนแรงหรือเกิดขึ้นในพื้นที่ดังกล่าว
[caption id="attachment_16656" align="aligncenter" width="1536"]
(ซ้าย) ภาพโพสต์อ้างเหตุเกิดที่หาดใหญ่ (ขวา) ภาพรายงานของ BBC ระบุเป็นเหตุการณ์น้ำท่วมบ้านเรือนในเมือง Orenburg ประเทศรัสเซีย[/caption]
3.ภาพ AI หรือภาพตัดต่อ
ภาพอาจถูกนำมาใช้ประกอบข่าวภัยพิบัติ เช่น ภาพน้ำท่วมที่มีลักษณะรุนแรงผิดปกติ หรือภาพเหตุการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นจริง แม้ภาพจะดูสมจริง แต่ไม่ได้หมายความว่าเหตุการณ์ในภาพเกิดขึ้นจริง
ภาพ “หมา–แมวฮีโร่” พบลายน้ำ–ตัวอักษรเพี้ยน เครื่องมือตรวจสอบชี้ชัดถูกสร้างด้วย AI
เพจข่าวออนไลน์แชร์คลิปวงจรปิดสุดระทึกเหตุโคลนถล่มเนปาล ! พบที่แท้คลิป AI หลอกคลิก
4.ข่าวปลอมเกี่ยวกับเส้นทางการเดินทาง
เป็นอีกเรื่องที่ควรตรวจสอบ โดยอาจมีการอ้างว่าถนน สะพาน หรือเส้นทางสำคัญถูกน้ำท่วมและปิดการจราจร ทั้งที่สถานการณ์จริงแตกต่างออกไป ผู้ที่ต้องเดินทางจึงควรตรวจสอบข้อมูลกับหน่วยงานด้านการจราจร หน่วยงานในพื้นที่ หรือช่องทางทางการก่อนออกเดินทาง
นอกจากนี้ ยังควรระวัง ประกาศปลอมที่แอบอ้างหน่วยงานรัฐ โดยนำชื่อ โลโก้ หรือรูปแบบของประกาศราชการมาใช้สร้างความน่าเชื่อถือ เช่น ประกาศให้อพยพ ประกาศปิดพื้นที่ หรือแจ้งให้ประชาชนดำเนินการบางอย่าง หากพบข้อมูลลักษณะนี้ ควรตรวจสอบกับเว็บไซต์หรือช่องทางสื่อสารอย่างเป็นทางการของหน่วยงานนั้นโดยตรง
[caption id="attachment_16659" align="aligncenter" width="1999"]
แฟ้มภาพ Thai PBS แม่น้ำเจ้าพระยา วันที่ 27 สิงหาคม 2567[/caption]
เช็ก 4 อย่าง ก่อนแชร์ข่าวลวงช่วงน้ำท่วมขัง
- ที่มา: ใครเป็นผู้เผยแพร่ข้อมูล และเป็นแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือหรือไม่
- เวลา: ภาพ คลิป หรือข้อมูลนั้นเกิดขึ้นเมื่อไร เป็นเหตุการณ์ปัจจุบันหรือเป็นข้อมูลเก่าที่ถูกนำมาเผยแพร่ซ้ำ อาจนำภาพที่น่าสงสัยไปตรวจสอบภาพย้อนหลังด้วย Google Lens
- สถานที่: เหตุการณ์เกิดขึ้นที่ไหน ตรงกับพื้นที่ที่โพสต์กล่าวอ้างหรือไม่
- แหล่งยืนยัน: มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือสื่อที่น่าเชื่อถือรายอื่นรายงานตรงกันหรือไม่
ทั้งนี้ การส่งต่อข้อมูลเท็จ ข่าวปลอม ในโลกออนไลน์ มีความผิดตามกฎหมาย พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (1) หากนำข้อมูลเท็จเข้าสู่ระบบ จนก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่น จะมีโทษ จำคุกไม่เกิน 5 ปีปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ที่มา: ตำรวจสอบสอบสวนกลาง