“สหรัฐ” เปิดโต๊ะเจรจาสันติภาพรัสเซีย-ยูเครน ครั้งแรกในรอบ 9 เดือน

"สหรัฐ" เปิดเจรจาสันติภาพรัสเซีย-ยูเครนครั้งแรกในรอบ 9 เดือน เซเลนสกีพอใจท่าทีใหม่สหรัฐ แต่ยังเห็นต่างเรื่องดินแดนและหลักประกันความมั่นคง

วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 เวลา 14.23 น. สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่าเจ้าหน้าที่รัสเซียและยูเครนเข้าร่วมการเจรจาสันติภาพที่กรุงอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา นับเป็นการเจรจาร่วมกันครั้งแรกนับตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ โดยมีคณะผู้แทนของโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ เป็นตัวกลางในการผลักดันความพยายามครั้งใหม่เพื่อยุติสงครามในยูเครน

มาร์โก รูบิโอ (Marco Rubio) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ กล่าวถึงการประชุมที่สหรัฐเป็นผู้ประสานงานว่า เป็นการหารือที่มีประสิทธิผลอย่างมาก แต่ไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติม

ด้านโวโลดิเมียร์ เซเลนสกี (Volodymyr Zelenskiy) ประธานาธิบดียูเครน ระบุว่า การเจรจาเป็นไปอย่างสร้างสรรค์และมีการหารือในประเด็นสำคัญอย่างจริงจัง โดยครอบคลุมทั้งเรื่องมนุษยธรรมและความมั่นคง

ระหว่างให้สัมภาษณ์ผู้สื่อข่าวที่เดนมาร์กในเวลาต่อมา เซเลนสกีกล่าวว่า เขาพอใจกับข้อความและข้อมูลที่ได้รับจากผู้แทนพิเศษของประธานาธิบดีสหรัฐ ทั้งสองคน ได้แก่ สตีฟ วิตคอฟฟ์ (Steve Witkoff) และจาเร็ด คุชเนอร์ (Jared Kushner) พร้อมระบุว่า “ผมเห็นการเปลี่ยนแปลง และผมพอใจอย่างมากกับสิ่งที่ได้ยิน”

นอกจากนี้เซเลนสกียังโพสต์ข้อความผ่านแพลตฟอร์ม X ระบุว่า การปล่อยตัวเชลยศึกถือเป็นประเด็นเร่งด่วน โดยผู้เข้าร่วมประชุมได้หารือในรายละเอียดเกี่ยวกับสาระสำคัญของหลักประกันด้านความมั่นคงสำหรับยูเครน รวมถึงแนวทางที่จะทำให้หลักประกันดังกล่าวสามารถใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพในระยะยาว

ขณะที่เซอร์เก รยาบคอฟ (Sergei Ryabkov) รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศรัสเซีย กล่าวว่า ยังเร็วเกินไปที่จะประเมินผลการประชุม ก่อนที่การเจรจาจะดำเนินต่อเป็นวันที่สองในวันพุธที่ 11 พฤศจิกายน

การประชุมครั้งนี้เกิดขึ้นหลังสหรัฐติดต่อหารือกับทั้งรัสเซียและยูเครนในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งคุชเนอร์ระบุว่า การหารือเหล่านั้นช่วยลดช่องว่างระหว่างจุดยืนของทั้งสองฝ่ายลงได้ หลังสิ้นสุดการเจรจาวันแรก คุชเนอร์โพสต์ข้อความผ่าน X ว่า ฝ่ายสหรัฐมีกำลังใจจากการหารือที่สร้างสรรค์ในวันนี้ พร้อมระบุว่าสหรัฐกำลังทำงานเพื่อยุติสงคราม และจัดทำข้อตกลงด้านความมั่นคงที่จำเป็นต่อการทำให้ยูเครนเป็นประเทศที่มีอธิปไตย มีความปลอดภัย และมีความเจริญรุ่งเรือง รวมถึงสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนทั่วยุโรป

แม้ทรัมป์จะแสดงความเชื่อมั่นต่อโอกาสบรรลุข้อตกลงสันติภาพต่อสาธารณะ แต่รัสเซียและยูเครนยังมีความเห็นแตกต่างกันอย่างมากเกี่ยวกับเงื่อนไขของข้อตกลงที่อาจเกิดขึ้น หลังรัสเซียเปิดฉากรุกรานยูเครนเต็มรูปแบบมาเป็นเวลากว่า 4 ปีครึ่ง

ปัจจุบัน กองกำลังรัสเซียควบคุมดินแดนยูเครนอยู่ประมาณ 1 ใน 5 ของประเทศ แต่ประเด็นเรื่องดินแดนไม่ใช่อุปสรรคเพียงอย่างเดียวในการเจรจา โดยยังมีข้อเรียกร้องเกี่ยวกับหลักประกันด้านความมั่นคงในอนาคต ซึ่งทั้งสองฝ่ายต่างต้องการ รวมถึงข้อเรียกร้องของรัฐบาลมอสโกที่ต้องการให้ยูเครนมีสถานะเป็นกลางและไม่เข้าร่วมองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (NATO)

ที่ผ่านมา ทรัมป์เพิ่มแรงกดดันต่อรัฐบาลกรุงเคียฟให้ยอมบรรลุข้อตกลง โดยกล่าวว่าถึงเวลาแล้วที่ยูเครนจะต้องยุติสงคราม มิฉะนั้นอาจต้องเผชิญกับสิ่งที่เลวร้ายอย่างมาก

เมื่อสัปดาห์ก่อน ทรัมป์ยังกล่าวว่าสงครามใกล้จะยุติลงภายใต้ข้อตกลงครั้งใหญ่ที่เขาเรียกว่า“ข้อตกลงที่ยิ่งใหญ่และงดงาม” (Big Beautiful Agreement) อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมาทรัมป์เคยคาดการณ์หลายครั้งว่าจะมีความคืบหน้าครั้งสำคัญในการเจรจา แต่ความคาดหวังเหล่านั้นยังไม่เกิดขึ้นจริง

เซอร์เก ลาฟรอฟ (Sergei Lavrov) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศรัสเซีย ย้ำจุดยืนของรัฐบาลมอสโกว่า ต้องการให้มีการเจรจากรอบความมั่นคงของยุโรปในวงกว้างก่อน จากนั้นจึงค่อยหารือรายละเอียดเกี่ยวกับการยุติสงครามระหว่างรัสเซียกับยูเครน

ลาฟรอฟกล่าวที่กรุงมอสโกว่า แนวคิดในการกำหนดกรอบและหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนสำหรับโครงสร้างความมั่นคงในอนาคต ก่อนเดินหน้าแก้ไขความขัดแย้งระหว่างรัสเซียกับยูเครนโดยตรงนั้น เป็นแนวทางที่สมเหตุสมผลอย่างยิ่ง

อย่างไรก็ตาม เซเลนสกีกล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า เขามีข้อกังวลอย่างมากเกี่ยวกับข้อเสนอให้จัดทำโครงสร้างความมั่นคงรูปแบบใหม่ และบอกว่าทุกฝ่ายต่างระมัดระวังอย่างมากต่อประเด็นดังกล่าว เนื่องจากยังไม่มีใครเข้าใจอย่างชัดเจนทั้งหมดว่ารัสเซียต้องการอะไร รวมถึงระบุว่าทุกฝ่ายพร้อมเปิดการเจรจา แต่สิ่งแรกที่ต้องทำคือหยุดสงครามในยูเครน ประการที่สองคือจัดให้มีหลักประกันด้านความมั่นคงแก่ยูเครน และประการที่สามจึงอาจเป็นการหารือเกี่ยวกับความมั่นคงในยุโรปและในระดับโลก

ก่อนหน้านี้เมื่อวันจันทร์ที่ 9 พฤศจิกายน เออร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอิน (Ursula von der Leyen) ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป กล่าวว่า การเจรจาด้านความมั่นคงในวงกว้างควรเกิดขึ้นหลังจากมีการหยุดยิงแล้วเท่านั้น

แต่ลาฟรอฟปฏิเสธแนวคิดการหยุดยิง โดยกล่าวหาว่าประเทศในยุโรปกำลังพยายามเปิดโอกาสให้ยูเครนมีเวลาพักและฟื้นกำลัง

ทั้งนี้ความพยายามครั้งใหม่ของสหรัฐในการผลักดันข้อตกลงสันติภาพ ทำให้เจ้าหน้าที่ระดับสูงของยุโรปเร่งเรียกร้องให้ประเทศในภูมิภาคมีส่วนร่วมในกระบวนการเจรจา เพื่อหาทางยุติความขัดแย้งที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในยุโรปนับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สอง

ก่อนเริ่มการประชุมหลัก คณะผู้แทนยูเครนได้หารือแยกต่างหากกับผู้แทนจากยุโรป NATO และสหภาพยุโรป (EU) รวมถึงผู้แทนประธานาธิบดีสหรัฐฯ ทั้งสองคน

รัฐบาลฝรั่งเศสระบุว่า สันติภาพที่ยั่งยืนไม่สามารถเกิดขึ้นได้หากไม่จัดการประเด็นความมั่นคงของยุโรป และประเทศในยุโรปจำเป็นต้องมีส่วนร่วมในกระบวนการดังกล่าว

ที่ผ่านมา รัฐบาลยุโรปส่วนใหญ่หลีกเลี่ยงการติดต่อกับประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน (Vladimir Putin) ของรัสเซียตลอดช่วงสงคราม อย่างไรก็ตาม ผู้นำฟินแลนด์และนอร์เวย์ได้สนทนาทางโทรศัพท์กับปูตินเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม ซึ่งถูกวิพากษ์วิจารณ์จากผู้นำยุโรปบางประเทศ

ด้านรัสเซียแสดงจุดยืนอย่างชัดเจนว่าไม่เห็นความจำเป็นที่จะให้ประเทศในยุโรปเข้าร่วมการประชุมกับยูเครนและสหรัฐ

อย่างไรก็ตาม รูบิโอ ซึ่งให้สัมภาษณ์ที่กรุงปารีส ระบุว่า สหรัฐมีเป้าหมายที่จะขยายการเจรจาสามฝ่ายให้ประเทศในยุโรปเข้ามามีส่วนร่วมในช่วงใดช่วงหนึ่งของกระบวนการ

ก่อนหน้าการเจรจาหนึ่งวัน ทรัมป์กล่าวว่า รัฐบาลวอชิงตันเห็นสัญญาณที่ชัดเจนอย่างมากว่าทั้งสองฝ่ายมีแนวโน้มต้องการยุติสงคราม โดยระบุว่ารัสเซียและยูเครนต่างเหนื่อยล้าจากการสู้รบ

อย่างไรก็ตามยังไม่มีสัญญาณต่อสาธารณะว่าปูตินพร้อมจะยกเลิกข้อเรียกร้องที่ต้องการให้ยูเครนยอมสละดินแดนทั้งหมดในภูมิภาคดอนบาส (Donbas) ทางตะวันออก ก่อนที่จะสามารถบรรลุข้อตกลงสันติภาพได้

ขณะที่เซเลนสกีปฏิเสธที่จะยกดินแดนซึ่งทหารยูเครนจำนวนมากเสียชีวิตเพื่อปกป้องให้แก่รัสเซีย

แม้การรุกคืบของกองกำลังรัสเซียจะชะลอตัวลง แต่รัฐบาลรัสเซียยังคงโจมตีเมืองต่าง ๆ และโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของยูเครนอย่างหนัก ขณะที่ยูเครนเพิ่มการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันและโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ ของรัสเซีย

อันดรีย์ ซิบิฮา (Andrii Sybiha) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศยูเครน ให้สัมภาษณ์กับ Reuters ว่า เขาได้เรียกร้องให้รูบิโอเร่งส่งมอบอาวุธสกัดกั้นภัยทางอากาศให้แก่ยูเครน หลังรัสเซียเพิ่มการโจมตีเป้าหมายด้านพลังงาน

ซิบิฮากล่าวว่า ยูเครนควรเดินหน้าในกระบวนการสันติภาพ แต่ในขณะเดียวกันก็จำเป็นต้องรักษาแรงกดดันต่อรัสเซียควบคู่กันไป

อ้างอิง : reuters.com

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้องกับ สถานการณ์รอบโลก ทั้งหมด ได้ที่นี่