ส่องแอร์บัส เอ 340 ลำสุดท้ายของโลก ก่อนขุดคดี Air Bus A 340 การบินไทย/รายงานพิเศษ

รายงานพิเศษ

มงคล วัชรางค์กุล

ส่องแอร์บัส เอ 340

ลำสุดท้ายของโลก

ก่อนขุดคดี Air Bus A 340 การบินไทย

คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ลงมติแต่งตั้งองค์คณะไต่สวนชุดใหญ่ในคดีที่ทักษิณ ชินวัตร ในขณะเป็นนายกรัฐมนตรี ถูกกล่าวหาพร้อมพวกรวม 5 ราย ในการอนุมัติจัดซื้อเครื่องบิน Air Bus A 340-500 จำนวน 4 ลำ และ A 340-600 จำนวน 6 ลำ รวม 10 ลำ ระหว่างปี 2545-2547 (2002-2004) มูลค่าทางบัญชี ณ วันส่งมอบ 53,043.04 ล้านบาท

เครื่องบินแอร์บัสทั้ง 2 รุ่น เริ่มทำการบินตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2548 ถึง 7 มีนาคม 2556 (ปี 2005-2013) ในเส้นทางบินตรง (Non Stop) กรุงเทพฯ-นิวยอร์ก (JFK), กรุงเทพฯ-ลอสแองเจลิส (LAX) และเส้นทางอื่นๆ รวม 51 เส้นทาง

แต่ประสบปัญหาขาดทุนในทุกเส้นทางที่ทำการบินไม่น้อยกว่า 39,859.52 ล้านบาท

โดยเฉพาะเส้นทางบินตรงกรุงเทพฯ-นิวยอร์ก และกรุงเทพฯ-ลอสแองเจลิส ขาดทุนรวมเป็นเงินถึง 12,496 ล้านบาท ทั้งนี้เนื่องจากเครื่อง Air Bus A 340-500 และ A 340-600 เป็นเครื่องบินแบบพิสัยไกลพิเศษ ใช้เครื่องยนต์ 4 เครื่องยนต์ ทำให้สิ้นเปลืองพลังงานสูง

การจัดซื้อเครื่องบินชุดนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแข่งขันทางการตลาดกับ Singapore Airlines ที่บินตรง SIN-EWR (New Jersey) อยู่ก่อนแล้ว

ต่อมาการบินตรงไม่คุ้มค่า Singapore Airlines ยกเลิกเส้นทางบิน Non Stop สิงคโปร์-นิวยอร์ก หันไปบินสิงคโปร์-แฟรงก์เฟิร์ต-นิวยอร์ก ไปก่อนหน้า แล้วการบินไทยยกเลิกตาม

The Wall Street Journal รายงานว่า The Thai Airways International บินเที่ยวบิน non-stop 17 ช.ม. กรุงเทพฯ-นิวยอร์ก เที่ยวสุดท้ายวันที่ 1 กรกฎาคม 2008 แล้วขายเครื่อง A-340-500 4 ลำออกไป

แต่ในหลายปีหลังก่อนหน้าโควิด-19 ระบาด Singapore Airlines กลับมาบินตรง SIN-EWR (Newark) อีกครั้ง ส่วน TG หายไปจากสนามบินนิวยอร์ก

แล้วจอดทิ้ง Air Bus A 340 ทั้ง 10 ลำ ขายให้กองทัพอากาศไทยได้ 1 ลำ

เป็นการใช้งานฝูงบินที่ไม่คุ้มค่า โดยใช้งานได้เพียง 6-10 ปี ซึ่งต่ำกว่าอายุการใช้งานเครื่องบินโดยทั่วไปที่กำหนดไว้ 20 ปี

คณะทำงานสรุปว่า เมื่อนำผลขาดทุนจากการจัดซื้อและบริหารจัดการเครื่องแอร์บัส A 340-500 และ A 340-600 จำนวน 10 ลำมารวมกัน ทำให้การบินไทยประสบภาวะการขาดทุนรวมทั้งสิ้นไม่ต่ำกว่า 62,803.49 ล้านบาท (ไม่รู้ว่าคำนวณจากอะไรบ้าง)

คําถามคือ การบินไทยขาดทุนจากฝูงบินแอร์บัส A 340 เพราะอะไร

คำตอบคือ ขาดทุนเพราะการติดตั้งเก้าอี้บนฝูงบินนี้เน้นเก้าอี้ชั้นธุรกิจเป็นส่วนใหญ่

เนื่องจากซื้อมาเพื่อบิน Non Stop สู่ JFK และ LAX จึงติดตั้งเก้าอี้ชั้นธุรกิจเป็นส่วนใหญ่ เพื่อลดจำนวนผู้โดยสารและสัมภาระ นำน้ำหนักมาเพิ่มการบรรทุกน้ำมันในการบินไกล เก็บค่าโดยสารราคาสูง

ทำให้เมื่อหยุดบิน Non Stop แล้วนำเครื่องมาบินเส้นทางอื่น หาผู้โดยสารชั้นธุรกิจได้ไม่มากพอ เพราะค่าตั๋วการบินไทยโดยทั่วไปแพงกว่าสายการบินอื่นอยู่มากโข จึงเกิดการขาดทุนทุกเส้นทาง

ตัวผมเองก็ไม่เคยบินเที่ยว Non Stop ของ TG จาก JFK-BKK เพราะสู้ราคาค่าตั๋วไม่ไหว ช่วงนั้นบินแต่เครื่อง Kuwait Air ที่ให้ราคาดีที่สุด แถมบินด้วย Air Bus A 340 เหมือนกัน บินจาก JFK-HEATHROW-KUWAIT CITY-BKK

ผมเคยถามเพื่อนกัปตันการบินไทยว่า ทำไมไม่เปลี่ยนเก้าอี้ Air Bus A 340 ให้เป็นเก้าอี้ชั้นประหยัดมากขึ้น

คำตอบคือไม่คุ้มค่า

ผมมีคำถามต่อมาว่า ทำไมเมื่อต้องนำเครื่อง Air Bus A 340 มาบินเส้นทางอื่น จึงไม่เปลี่ยนนโยบายการตลาด

ลดราคาค่าตั่วชั้นธุรกิจลงมาเป็นระดับ Economic Full Fare คือคิดค่าตั๋วชั้นธุรกิจ แค่ในราคาเต็มชั้นประหยัดไม่มีส่วนลด เพื่อเพิ่มจำนวนผู้โดยสาร

นโยบายขายตั๋วชั้นธุรกิจในราคา Economic Full Fare นี้เป็นนโยบายการตลาดของ EVA AIR สายการบินสายที่สองของไต้หวัน ที่ประสบความสำเร็จเป็นที่เลื่องลือในวงการบินโลก

แต่ TG วางตำแหน่งสายการบินของตัวเองไว้ในฐานะสายการบินระดับสูง ขายตั๋วแพง ไม่ยอมลดตัวเองลงมาแข่งขันด้านราคา จึงต้องยืนแห้งตาย

ยอม Ground ฝูงบิน Air Bus A 340 ดีกว่าเสียหน้าลดราคาค่าตั๋ว พร้อมกับกล่าวหาว่า ฝูงบินนี้ไม่คุ้มค่าเพราะใช้เครื่องยนต์ 4 เครื่องยนต์ กินน้ำมันมาก ทำให้เกิดการขาดทุน

ทว่า เครื่อง Air Bus A 340 ของทั้งโลก ยังใช้บริการบินกันอยู่จนถึงลำสุดท้ายในปี 2021

Air Bus A 340 ผลิตจำหน่ายทั้งหมด 374 ลำ รวมทุกขนาดลำตัวเครื่องบิน -200, -300, -500, -600 ระหว่างปี 2002-2010

ปี 2010 เริ่มผลิต Air Bus A 350 เครื่องบินพิสัยบินไกลขนาด 2 เครื่องยนต์ ขึ้นบินครั้งแรกปี 2013 สายการบินแรกที่บิน A 350 คือ Qatar Airways ปี 2015

A 350 ยังผลิตจนถึงปัจจุบัน

ปี 2017 ผมบินด้วย Philippine Airlines จาก LA กลับเมืองไทย ช่วงที่บินจาก LAX-MANILA ก็บินด้วย Air Bus A 340

สายการบินที่มีฝูงบิน Air Bus A 340 มากที่สุดในโลกคือ สายการบิน Lufthansa ของเยอรมนี มีอยู่ 22 ลำ ข่าวเมื่อเดือนกรกฎาคม 2021 Lufthansa ประกาศขาย A 340-600 16 ลำ เครื่องที่ประกาศขายลำแรกขึ้นบินปี 2003 ลำสุดท้ายขึ้นบินปี 2009 ทุกลำจอดเป็นการถาวรที่ Teruel สถานสุสานเครื่องบินในสเปน เป็นเครื่องบินที่ใช้การแค่ 11-18 ปี ยังไม่คุ้มค่าการใช้งาน

ตอนนี้ฝูงเครื่อง A 340 ของ Lufthansa จอดหมดทุกลำ ไม่ใช่ปัญหาจากตัวเครื่องบิน แต่เป็นเพราะสายการบินประสบวิกฤตจากโควิด-19 Lufthansa แถลงว่า

มีแผนการจะนำ A 340-600 อย่างน้อย 5 ลำ กลับมาบินใหม่ในฤดูร้อน 2022 ปีหน้าที่ฐานบินมิวนิก

Emirates Airlines คือสายการบินที่ใช้เครื่อง A 340-500 ฝูงใหญ่ที่สุดในโลกในรอบทศวรรษที่ผ่านมา

Airbus A 340-500 เที่ยวบินสุดท้ายของโลกเป็นเที่ยวบินของ Azerbaijan Airlines (AZAL) จาก Baku เมืองหลวงของ Azerbaijan ไป Moscow (Domodedovo Airport) สิ้นสุดการบินเมื่อเดือนพฤษภาคม 2021

อย่างไรก็ตาม Azerbaijan Airlines ได้นำเครื่อง A 340-500 กลับมาบินจาก Baku ไป the liberated Karabakh อีกครั้งเมื่อ 5 กันยายน 2021

จะเห็นได้ว่า เครื่อง Air Bus A 340-500, A 340-600 ยังคงบินอยู่ในโลกจนถึงปีนี้และปีหน้า มีแต่ของการบินไทยที่เลิกบินในปี 2013

ดังนั้น คำกล่าวหาที่ว่า อดีตนายกฯ ทักษิณ ชินวัตร สั่งซื้อเครื่องบินที่ไม่มีคุณภาพ ทำให้การบินไทยขาดทุนมหาศาลจนล้มละลาย ตามที่นายถาวร เสนเนียม อดีต รมช.คมนาคม และ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา กล่าวหานั้น

จึงเป็นเรื่องที่น่ากังขา

เพราะการสั่งซื้อเครื่องบินที่มีคุณภาพดีที่สุดของโลกในปี พ.ศ.นั้นมาใช้ในสายการบินธงของประเทศ ไม่ควรจะเป็นความผิดโดยผู้หนึ่งผู้ใดทั้งสิ้น

ส่วนจะไปติดตั้งเก้าอี้บนเครื่องอย่างไร จะทำการตลาดวิธีใด เป็นเรื่องการบริหารภายใน TG ไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกับนายกรัฐมนตรีโดยสิ้นเชิง

การบินไทยจะเจ๊งแค่ไหน ทำไมไม่ไปตรวจสอบดูรูรั่วภายในให้กระจ่าง