ยานนิวฮอไรซันส์ตรวจจับความเร็วลมสุริยะที่ลดลง เผยจุดเริ่มต้นของอวกาศระหว่างดาว

จุดสิ้นสุดของระบบสุริยะอยู่ตรงไหน และพรมแดนของอวกาศระหว่างดาวเริ่มต้นขึ้นเมื่อใด? นี่คือหนึ่งในคำถามสำคัญ ล่าสุดทีมนักวิจัยได้ใช้ข้อมูลจากยานนิวฮอไรซันส์ (New Horizons) ที่กำลังเดินทางมุ่งหน้าสู่สุดขอบระบบสุริยะ ค้นพบหลักฐานสำคัญที่แสดงให้เห็นว่า ลมสุริยะ (Solar Wind) กำลังค่อย ๆ อ่อนกำลังลง ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าเรากำลังเข้าใกล้รอยต่อสำคัญของจักรวาลเข้าไปทุกที

ทีมนักวิจัยจากสถาบันวิจัยเซาท์เวสต์ นำโดย เฮเธอร์ เอลเลียตต์ (Heather Elliott) ได้ใช้อุปกรณ์ตรวจจับลมสุริยะรอบดาวพลูโต หรือ สวอป (Solar Wind Around Pluto - SWAP) บนยาน นิวฮอไรซันส์ เพื่อติดตามความเร็วของลมสุริยะ ในบริเวณรอบนอกของระบบสุริยะ ผลการตรวจวัดพบว่าความเร็วของลมสุริยะลดลงอย่างชัดเจนในขณะที่ยานเดินทางอยู่ระหว่างระยะ 21 ถึง 58 หน่วยดาราศาสตร์ สาเหตุหลักที่ทำให้ลมสุริยะซึ่งปกติเดินทางออกจากดวงอาทิตย์ด้วยความเร็วเหนือเสียงกว่า 1.6 ล้านกิโลเมตรต่อชั่วโมงต้องชะลอตัวลง เป็นเพราะมันได้พุ่งชนกับอนุภาคก๊าซที่เป็นกลางทางไฟฟ้าจากอวกาศระหว่างดาว (Interstellar Space) อนุภาคเหล่านี้จะถูกเหนี่ยวนำให้แตกตัวเป็นไอออนและรวมเข้ากับลมสุริยะ ทำให้มวลรวมเพิ่มขึ้นและดึงให้ความเร็วของลมสุริยะลดลงอย่างต่อเนื่อง

เมื่อยานนิวฮอไรซันส์เดินทางลึกลงไปในแถบไคเปอร์ (Kuiper Belt) ในช่วงประมาณปี พ.ศ. 2572 มันจะมุ่งหน้าสู่บริเวณที่เรียกว่า เทอร์มิเนชันช็อก (Termination Shock) ซึ่งเป็นจุดที่ลมสุริยะถูกผลักให้ถอยร่นด้วยสสารจากภายนอก โดยคาดว่ายานจะเดินทางไปถึงจุดดังกล่าวซึ่งอยู่ห่างออกไปราว 85 หน่วยดาราศาสตร์ ซึ่งบริเวณนี้เองที่ยานวอยเอเจอร์ 2 เคยตรวจพบว่าความเร็วของลมสุริยะลดฮวบลงถึงร้อยละ 46 จึงน่าติดตามอย่างยิ่งว่ายานนิวฮอไรซันส์จะส่งข้อมูลใดกลับมาให้เราได้ศึกษากันอีกเมื่อถึงเวลานั้น

การทำความเข้าใจรูปทรงและขอบเขตของเฮลิโอสเฟียร์ (Heliosphere) หรือปริมณฑลของดวงอาทิตย์ มีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออนาคตของการสำรวจอวกาศ เพราะขอบเขตเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันคอยควบคุมปริมาณรังสีคอสมิกจากกาแล็กซี (Galactic Cosmic Rays - GCRs) ที่เป็นอันตรายถึงชีวิต ไม่ให้ทะลุทะลวงเข้ามาถึงนักบินอวกาศ ข้อมูลจากยานนิวฮอไรซันส์ เมื่อนำมาประกอบกับภารกิจอื่น ๆ จะช่วยต่อจิ๊กซอว์ภาพรวมของสุดขอบระบบสุริยะให้สมบูรณ์ขึ้น และช่วยให้มนุษยชาติสามารถวางแผนภารกิจระยะยาวเพื่อเดินทางสู่ดวงจันทร์ ดาวอังคาร และไกลออกไปในจักรวาลได้อย่างปลอดภัย

👨‍🚀 ข้อมูลอ้างอิง: Universe Today

• New Horizons Watches the Solar Wind as it Slows Down