ชาวสวนร้องไห้โฮ! เงาะสีทองร่วงเหลือ 14 บาท ล้งถอยทิ้งมัดจำหลักแสน ดีกว่าฝืนทำแล้วเจ๊งยับ
เงาะภาคตะวันออกเผชิญภาวะราคาตกต่ำอย่างหนักหลังเปิดฤดูกาลได้เพียง 1 เดือน เหตุผลผลิตกระจุกตัวทะลักออกสู่ตลาดพร้อมกันเฉลี่ยกว่า 300 ตันต่อวัน ซ้ำเติมด้วยต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูง สภาพอากาศแปรปรวน และการถูกมองข้ามเนื่องจากไม่ใช่ผลไม้ส่งออก 5 อันดับแรก ด้านพ่อค้าเหมาสวนเริ่มถอยหนี ยอมทิ้งเงินมัดจำระนาว ขณะที่หน่วยงานรัฐและสหกรณ์ต้องเร่งระบายผลผลิตด่วน 100 ตันเพื่อพยุงราคาช่วยเกษตรกร
นางวรัญญา ถนอมพันธุ์ พาณิชย์จังหวัดตราด เปิดเผยว่า สถานการณ์ราคาเงาะในพื้นที่ปรับตัวลดลงอย่างน่าใจหาย โดยในช่วงต้นฤดู "เงาะสีทอง" เคยมีราคาสูงถึง 60-70 บาทต่อกิโลกรัม แต่ล่าสุดดิ่งลงมาเหลือเพียง 14-15 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่ต้นทุนการผลิตเฉลี่ยอยู่ที่ 13.86 บาทต่อกิโลกรัม ส่วน "เงาะโรงเรียน" จากที่เคยสูงถึง 33-36 บาทต่อกิโลกรัม ปัจจุบันปรับลดลงมาอยู่ที่ 22-25 บาทต่อกิโลกรัม นอกจากนี้ ในส่วนของราคาซื้อขายหน้าสวนบางจุด ราคาเงาะสีทองร่วงลงไปอยู่ที่ 8-10 บาทต่อกิโลกรัม และเงาะโรงเรียนเหลือเพียง 15 บาทต่อกิโลกรัมเท่านั้นหากเกษตรกรเป็นผู้เก็บเกี่ยวเอง
คาดว่าในเดือนมิถุนายนนี้ ราคาเงาะสีทองยังมีแนวโน้มลดลงมากกว่าเดิม เนื่องจากปริมาณผลผลิตที่เพิ่มขึ้น ประกอบกับตลาดในประเทศนิยมบริโภคเงาะโรงเรียนเป็นหลัก ขณะที่เงาะสีทองส่วนใหญ่ต้องพึ่งพาการส่งเข้าโรงงานแปรรูปผลไม้กระป๋อง ทว่าตลาดส่งออกในปัจจุบันกำลังชะลอตัวจากสภาวะเศรษฐกิจ อีกทั้งยังมีผลไม้ชนิดอื่นออกสู่ตลาดพร้อมกัน ทำให้ผู้บริโภคมีทางเลือกมากขึ้น ประกอบกับช่วงที่ผ่านมาฝนตกต่อเนื่อง ส่งผลให้คุณภาพเงาะลดลงและมีผลผลิตตกค้างในสวน การระบายสินค้าจึงทำได้ยากยิ่งขึ้น
ด้าน นายเสกสรรค์ คำปลิว ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรบ่อไร่ จำกัด จังหวัดตราด ระบุว่า ตลาดปลายทางอยู่ในภาวะชะลอตัว กำลังซื้อไม่ดี และตลาดกัมพูชาไม่สามารถระบายสินค้าได้ ส่งผลให้พ่อค้าหลายรายยอมตัดใจ "ทิ้งเงินมัดจำ" รายละ 50,000 - 100,000 บาท เนื่องจากคำนวณแล้วว่าหากฝืนเดินหน้าเก็บผลผลิตต่อจะขาดทุนมากกว่าเดิม เพราะตลาดเงาะไม่มีประเทศคู่ค้าขนาดใหญ่รองรับเหมือนทุเรียนหรือมังคุด ส่งผลให้ราคามีแนวโน้มตกต่ำเป็นเวลานาน
สอดคล้องกับ นายอนุชิต วิจิตรพงศ์ เกษตรกรชาวสวนบ้านคลองแอ่ง อำเภอบ่อไร่ ที่สะท้อนว่า เกษตรกรกำลังเผชิญกับต้นทุนการผลิตที่เพิ่มสูงขึ้นรอบด้านเฉลี่ย 13-18 บาทต่อกิโลกรัม ทั้งค่าแรง ค่าปุ๋ย ค่าน้ำมัน และค่าดูแลสวนตลอดทั้งปี ปัจจุบันหลายสวนยังมีผลผลิตเหลืออยู่อีกกว่า 50% ที่รอการเก็บเกี่ยว หากราคาเงาะดิ่งต่ำกว่า 5 บาทต่อกิโลกรัม เกษตรกรจะตกอยู่ในภาวะขาดทุนถ้วนหน้า และอาจไม่มีเงินไปชำระหนี้หรือใช้ลงทุนในฤดูกาลถัดไป
อย่างไรก็ตาม นายธนภัทร จาวินัจ ผู้จัดการฝ่ายตลาด สหกรณ์ส่งเสริมธุรกิจภาคเกษตรจังหวัดตราด จำกัด กล่าวว่า สำหรับตลาดต่างประเทศนั้น "เวียดนาม" ยังคงเป็นตลาดส่งออกหลักในสัดส่วนถึง 60% โดยเฉพาะเงาะก้านหรือเงาะช่อที่สามารถทำราคาได้สูงกว่าในประเทศถึง 10 บาทต่อกิโลกรัม แต่ปีนี้เจอปัญหาผลผลิตเงาะโรงเรียนออกสู่ตลาดพร้อมกัน ทำให้การระบายสินค้าต้องใช้เวลานานขึ้น
เพื่อแก้ไขวิกฤตดังกล่าว กรมการค้าภายใน สำนักงานพาณิชย์ และสำนักงานเกษตรจังหวัดตราด ได้เร่งเดินหน้ามาตรการพยุงราคาตั้งแต่วันที่ 23 พฤษภาคมที่ผ่านมา โดยตั้งเป้ารับซื้อเงาะด่วนจำนวน 100 ตันภายใน 1 สัปดาห์ เพื่อนำไปกระจายจำหน่ายผ่านช่องทางต่างๆ อาทิ งานวิ่งเทรลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) จังหวัดระยอง รวมถึงประสานส่งต่อไปยังหน่วยงานภาครัฐและเอกชน เช่น กรมศุลกากร กองทัพบก คุรุสภา และห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัลสาขาต่าง ๆ
นอกจากนี้ กรมส่งเสริมสหกรณ์ และกรมการค้าภายใน ยังได้จับมือกับห้างโมเดิร์นเทรดเพื่อยกระดับผลผลิต โดยการคัดสรร "เงาะเกรดพรีเมี่ยม แบรนด์จังหวัดตราด" ที่เน้นมาตรฐานความปลอดภัยและระบบตรวจสอบย้อนกลับ พร้อมปรับเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ใหม่เพื่อวางจำหน่ายในท็อปส์ ซูเปอร์มาร์เก็ต ซึ่งมาตรการนี้จะเข้ามาช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่สินค้า และช่วยให้เกษตรกรสามารถขายผลผลิตได้สูงกว่าราคาตลาดทั่วไปอีก 5 บาทต่อกิโลกรัม