รู้จัก “วชิรพยาบาล” รากฐานการแพทย์ ยุค ร.6 ที่มีอายุนาน 113 ปี
หลังจากวันนี้ (24 ก.ย. 2568) เกิดเหตุสุดระทึกถนนทรุดตัวบริเวณ ถ.สามเสน หน้า รพ.วชิรพยาบาล – แยกซังฮี้ กรุงเทพฯ ลึกกว่า 50 เมตร จนเกิดเป็นประเด็นใหญ่บนสังคมไทย เนื่องจากเป็นครั้งแรก ๆ ในไทยที่เกิดขึ้นลักษณะแบบนี้ รวมถึงบริเวณดังกล่าว เป็นพื้นที่สัญจรสำคัญของผู้คน และอยู่ติดกับโรงพยาบาลที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานของประเทศ อย่าง วชิรพยาบาล ด้วย
ระทึก! ถนนหน้า รพ.วชิรพยาบาล ทรุดตัวลึก 50 เมตร
9 ชั่วโมงก่อนหน้า24 ก.ย. 2025
วันนี้ “อีจัน” จะพาทุกคนไปทำความรู้จัก วชิรพยาบาล สถานพยาบาลซึ่งมีอายุนานกว่า 113 ปี ที่ถูกก่อตั้งด้วยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ของรัชกาลที่ 6
วชิรพยาบาล ได้รับการสถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2455 โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ซึ่งทรงสละพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ ในการจัดซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง มอบให้เป็นสาธารณสถานเพื่อดูแลผู้เจ็บป่วย พร้อมพระราชทานนามว่า โรงพยาบาล “วชิรพยาบาล”
โดยในขั้นเริ่มต้นเปิดดำเนินกิจการวชิรพยาบาล นั้น ผู้ที่มาเป็นแพทย์ประจำคนแรกคือ พระยาวิรัชเวชกิจ (โรเบิร์ต เอ็ดวิน คุณะดิลก) หรือ หมอติลลิกี (Dr. Tilleke) ซึ่งขณะนั้นประจำอยู่ที่โรงพยาบาลสามเสน สังกัดกรมสุขาภิบาล กระทรวงนครบาล ตั้งอยู่เชิงสะพานแดง และเมื่อหมอติลลิกีมาเป็นผู้อำนวยการวชิรพยาบาล ได้ยินยอมสละเครื่องมือแพทย์ต่าง ๆ เพื่อเป็นสาธารณกุศลใช้ในวชิรพยาบาล ณ วันพิธีเปิดป้ายโรงพยาบาล
ต่อมาในปี พ.ศ. 2466 ได้ทรงโปรดเกล้าฯ ตั้งคณะกรรมการปกครองวชิรพยาบาล รับผิดชอบขึ้นตรงต่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลเดชวิกรม พระบรมราชชนก พระบิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบันของไทย เป็นองค์ประธานการวางระเบียบการโรงพยาบาล เพื่อปฏิบัติให้เป็นไปตามพระราชดำริ กระทั่งปี พ.ศ. 2472 ทรงวางโครงการให้วชิรพยาบาล เป็นศูนย์กลางการศึกษาของกรมสาธารณสุข และได้ทรงวางแบบแปลนสิ่งปลูกสร้างเพิ่มเติมในการขยายวชิรพยาบาล
จุดเริ่มต้นของสถานศึกษาการแพทย์
พ.ศ. 2528 วชิรพยาบาล ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ (นายกรัฐมนตรี ณ ขณะนั้น) ในการร่วมมือกับ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว.) จัดตั้งคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โดยใช้ วชิรพยาบาล เป็นโรงพยาบาลสำหรับการเรียนการสอนนักศึกษาแพทย์ ในชั้นคลินิก ภายหลัง พ.ศ. 2536 กรุงเทพมหานคร ได้ผุดแนวคิดการเปิดโรงเรียนแพทย์เป็นของตนเอง จึงได้จัดตั้ง วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานคร ขึ้น โดยให้วชิรพยาบาลเป็นแหล่งศึกษาชั้นคลินิกนักศึกษาแพทย์ ภายใต้สังกัดสำนักการแพทย์กรุงเทพมหานคร ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2536
พ.ศ. 2536 ปีเดียวกันนี้เอง วชิรพยาบาล เข้าเป็นสถาบันสมทบของมหาวิทยาลัยมหิดล เป็นต้นมากระทั่ง พ.ศ. 2541 ได้รวม “วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานคร” และ “วชิรพยาบาล” เข้าเป็นหน่วยราชการเดียวกันโดยใช้ชื่อว่า “วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานครและวชิรพยาบาล” (วพบ.)
เมื่อมีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช จึงได้เปลี่ยนเป็นคณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล ตั้งแต่ พ.ศ. 2553 เป็นต้นมา โดยมีภาระหน้าที่ และความรับผิดชอบเกี่ยวกับการบริหารทางด้านการศึกษา การควบคุมการสอน การจัดการศึกษาเพื่อผลิตบัณฑิตและบุคลากรทางการแพทย์ทุกระดับ ตลอดจนพัฒนาหลักสูตร และปรับปรุงการศึกษาทางการแพทย์ให้ได้มาตรฐานสากล