เอาที่ท่านสบายใจ!

“ผมขอลาออก

วันนี้ผมไม่อยากเป็นศิลปินแห่งชาติ เพราะว่าพูดอะไรได้ยาก แล้วก็ด่ากระทรวงไม่ได้ ผมไม่อยากให้กระทรวงมีบาดแผล เลยขอลาออก

ซึ่งไม่ต้องมีคำว่าศิลปินแห่งชาติก็ได้ ผมก็เป็นศิลปินของชาติให้เค้าด่าผม ผมเป็นคนปากไม่ดี”

นี่..เป็นคำประกาศจากนายเฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ (อดีต) ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ ในระหว่างการบรรยายและถ่ายทอดองค์ความรู้

การจัดงานมหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Phuket 2025 ที่จังหวัดภูเก็ต เมื่อวันก่อน โดยให้เหตุผล..เป็นคนที่พูดจาที่โผงผาง

ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์การเป็นศิลปินแห่งชาติ และได้ส่งหนังสือแจ้งไปยังกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ในฐานะเป็นหน่วยงานกำกับดูแลเมื่อเดือนที่ผ่านมา

และแม้จะไม่ได้เป็นศิลปินแห่งชาติ แต่ทำหน้าที่ในฐานะศิลปินของชาติสร้างสรรค์งานให้กับประเทศชาติตามเจตนารมณ์ของตัวเองต่อไป

ที่ผมใช้คำว่า “นาย” นำหน้าชื่อ ด้วยนายเฉลิมชัยขอให้เรียกตัวเองว่า “นาย” หรืออย่างมากก็ให้เรียกว่า “อาจารย์” เพราะเป็นความตั้งใจตั้งแต่เด็ก

ที่ไม่อยากจะมียศถาบรรดาศักดิ์หรือตำแหน่งใดๆ อยากอยู่อย่างอิสระ โดยเฉพาะเมื่อถึงวัย 70 ปีแล้วก็อยากจะท่องเที่ยวไปโดยไม่ยึดติดกับการงาน

ครับ..พระจะสึก ลูกจะออก ฝนจะตก ห้ามไม่ได้ แต่นายเฉลิมชัยก็น่าจะทบทวนความคิดก่อนตัดสินใจสักนิดนึงว่า..

“ศิลปินแห่งชาติ” ที่ได้รับการยกย่องและเข้ารับพระราชทานโล่และเข็มเชิดชูเกียรติจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (ขณะนั้น)

เป็นความคิด-ความหวัง-ความปรารถนา (ที่จะได้) ของนายเฉลิมชัยมาตั้งแต่เด็ก และเมื่อได้แล้ว ก็ควรที่จะเก็บเอาไว้กับตัวตลอดไป ไม่น่าจะสลัดทิ้งเสีย

เพราะแม้จะมี “ศิลปินแห่งชาติ” ห้อยท้าย ก็ไม่ได้ทำให้นายเฉลิมชัยต้องเสียความเป็นตัวตนไปแต่อย่างใด..

วันนู้นเป็นอย่างไร ปัจจุบัน-วันนี้ก็ยังคงเป็นนายเฉลิมชัยคนเดิม ที่ผู้คน (รวมถึงผม)-ลูกศิษย์ลูกหาให้ความเคารพนับถืออยู่!

จะพูดจาโผงผาง เอะอะมะเทิ่ง มึงๆ กูๆ ก็ไม่ได้มีใครถือสาหาความ เพราะรู้-เข้าใจ นั่นเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว และถ้าจะด่ากระทรวงวัฒนธรรมบ้างก็ไม่เห็นจะเป็นไร

ต่อให้มีบาดแผลเพราะการด่าของนายเฉลิมชัย ผมก็เชื่อว่าคนในกระทรวงก็คงจะเข้าใจถึงเจตนา และช่วยกันรักษา “บาดแผล” โดยไม่รู้สึกโกรธแค้นอะไร!

ดูสิ..หลังนายเฉลิมชัยประกาศต่อสาธารณะ คุณประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม ก็ได้กล่าว..

“ในนามกระทรวงวัฒนธรรมรู้สึกเสียดายที่อาจารย์ตัดสินใจลาออกจากความเป็นศิลปินแห่งชาติ

เพราะอาจารย์ได้สร้างคุณูปการต่อวงการศิลปะของประเทศไทยและเป็นแบบอย่างที่ดีของการเป็นศิลปินแห่งชาติเป็นอย่างมาก

รวมทั้งอาจารย์ก็เป็นแรงบันดาลใจของเด็ก เยาวชน และศิลปินรุ่นหลังได้เป็นอย่างดี

อย่างไรก็ตาม เมื่อเป็นความสมัครใจและความตั้งใจของอาจารย์ กระทรวงคงต้องเคารพในความตั้งใจและการตัดสินใจของอาจารย์

และเชื่อมั่นว่าอาจารย์จะยังคงทำประโยชน์ต่อวงการศิลปะและประเทศไทยต่อไป

รวมถึงขอความกรุณาอาจารย์เป็นที่ปรึกษาและช่วยงานต่างๆ ตามความเหมาะสมในโอกาสต่อไป”

เอาล่ะ..เมื่อลาออกก็ต้องเคารพในการตัดสินใจ และขอให้นายเฉลิมชัยได้เป็นอิสระในการใช้ชีวิตในบั้นปลายอย่างมีความสุขตามความประสงค์

และหวังว่าจะไม่มีศิลปินแห่งชาติท่านไหนเอาตามอย่าง หรือหากจะมี ก็เชิญ..

เอาที่พี่(ท่าน) สบายใจ!.

สันต์ สะตอแมน