ส่องข้อเท็จจริง “บัตรขาว” สิทธิ-ข้อจำกัด-ความเสี่ยงต่อการแฝงตัวของต่างชาติ

ส่องข้อเท็จจริง “บัตรขาว” สิทธิ-ข้อจำกัด-ความเสี่ยงต่อการแฝงตัวของต่างชาติ

"ในเงาสะท้อนของการมีตัวตน แต่ไร้ซึ่งสถานะ" ท่ามกลางกระแสข่าวที่สั่นสะเทือนความรู้สึกของสังคมไทย บัตรประจำตัวสีขาว—หรือที่หลายคนขนานนามว่า “บัตรคนไร้สัญชาติ” ได้กลายเป็นหัวข้อร้อนแรงบนเวทีสาธารณะ ถึงแม้จะเป็นเพียงแผ่นพลาสติกบาง ๆ ที่ไม่มีเลขประจำตัวประชาชนกำกับไว้ แต่กลับสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาเชิงโครงสร้างและความเหลื่อมล้ำที่ฝังรากลึกในระบบทะเบียนของประเทศ

จากการเข้าไม่ถึงสิทธิพื้นฐาน ไปจนถึงความคลุมเครือของกฎหมายที่อาจถูกบิดเบือนเพื่อผลประโยชน์ บัตรขาวจึงไม่ใช่เพียงเอกสารยืนยันตัวตนของบุคคลไร้สัญชาติ หากแต่เป็นจุดตัดระหว่าง “สิทธิ” กับ “ความมั่นคง” ที่กำลังรอการทบทวนอย่างถี่ถ้วน

วันนี้ 28 พ.ค68 ที่ อาคารรัฐสภา นายชัยชนะ เดชเดโช นายชัยชนะ เดชเดโช ส.ส.นครศรีธรรมราช และรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ดูแลภาคใต้และประธานคณะกรรมาธิการการตำรวจ ให้สัมภาษณ์ทีมข่าว The Room 44 ว่า ปัจจุบันมีบัตรประจำตัว 2 ประเภทที่ออกให้กับบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน ได้แก่ "บัตรขาว" และ "บัตรสีชมพู" โดยทั้งสองบัตรมีวัตถุประสงค์และกลุ่มเป้าหมายแตกต่างกัน

บัตรสีขาว?

บัตรสีขาวมีลักษณะคล้ายบัตรประชาชน แต่ไม่มีเลขประจำตัวประชาชน โดยจะออกให้กับกลุ่มบุคคลที่ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง ไม่มีเลขทะเบียนบ้าน หรือไม่มีเอกสารแสดงตน เช่น กลุ่มชาวบ้านในพื้นที่ชายแดนหรือกลุ่มชาติพันธุ์ที่ตกหล่นจากระบบทะเบียนราษฎร ซึ่งรวมถึงกลุ่มบุคคลที่มีรหัสสถานะ 00, 89 และ 089

การจะได้รับบัตรขาวนั้น ผู้ยื่นต้องมีหลักฐานแสดงการเกิดอย่างชัดเจน เช่น สูติบัตร หรือหนังสือรับรองจากโรงพยาบาล รวมถึงการรับรองจากผู้ใหญ่บ้านหรือผู้นำชุมชน เพื่อนำไปยื่นต่อที่ว่าการอำเภอ จากนั้นเรื่องจะเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการระดับจังหวัด หรือคณะรัฐมนตรีในบางกรณี เพื่อดำเนินการพิจารณาให้สถานะหรือสิทธิที่เหมาะสม

นอกจากนี้ ยังมีบัตรขาวอีกรูปแบบหนึ่ง ซึ่งออกให้กับบุคคลที่สามารถพิสูจน์ตัวตนได้ แต่ไม่สามารถระบุภูมิลำเนาเดิมได้ บัตรประเภทนี้มีข้อจำกัดในการเดินทางออกนอกเขตพื้นที่ และหากมีความจำเป็นต้องเดินทาง ต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานฝ่ายปกครองที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้ นายชัยชนะ ยืนยันว่า บัตรขาวไม่สามารถใช้สิทธิตามโครงการ 30 บาทรักษาทุกโรคได้ เนื่องจากไม่ได้ครอบคลุมในระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า การรักษาพยาบาลของผู้ถือบัตรขาวจะได้รับการดูแลจากกองทุนเฉพาะที่ตั้งขึ้นสำหรับกลุ่มบุคคลไร้สถานะเท่านั้น

ในส่วนของการเปิดบัญชีธนาคาร หากไม่มีเลขประจำตัวประชาชนจะไม่สามารถเปิดบัญชีได้ ยกเว้นผู้ถือบัตรสีชมพู ซึ่งจะมีเลขทะเบียนประจำตัวคนต่างด้าวชัดเจน ทำให้สามารถเปิดบัญชีได้ตามปกติ

ความกังวลต่อการแอบแฝงของบุคคลต่างชาติ?

นายชัยชนะ เผยว่า ตนเองมีความกังวลเกี่ยวกับกรณีที่บุคคลต่างชาติ โดยเฉพาะกลุ่มชาวจีน ใช้ช่องว่างของระบบเพื่อแสวงหาสิทธิในการถือบัตรขาว โดยอาศัยการรับรองจากผู้ใหญ่บ้าน หรือการสมรสกับคนไทยเพื่อขอสัญชาติไทยในภายหลัง ซึ่งอาจนำไปสู่การถือหุ้นแทนคนไทยในธุรกิจ และการแฝงตัวเข้ามาครอบครองทรัพยากรทางเศรษฐกิจของประเทศ

ในฐานะประธานกรรมาธิการตำรวจ ยืนยันว่า จะเร่งจัดการกับปัญหานี้อย่างจริงจัง เพราะหากปล่อยไว้อาจเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่รัฐบาลมีนโยบายฟรีวีซ่าที่เอื้อต่อการพำนักในประเทศไทยของชาวจีนกลุ่มสีเทา ซึ่งส่วนใหญ่ถือพาสปอร์ต และไม่จำเป็นต้องใช้บัตรขาวในการดำเนินการใด ๆ

การป้องกันปัญหานี้จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคเอกชน และต้องมีการติดตามตรวจสอบการจดทะเบียนธุรกิจอย่างใกล้ชิด เพื่อระบุตัวบุคคลที่เป็นนอมินี และป้องกันการแฝงตัวของทุนต่างชาติ

ยืนยันความเข้มงวดในการออกบัตรขาว?

กระทรวงมหาดไทยได้ยืนยันว่ามีมาตรการควบคุมและตรวจสอบอย่างเข้มงวดในการออกบัตรขาว ดังนั้นเรื่องของบัตรขาวไม่ใช่ปัญหา หากแต่สิ่งที่ควรให้ความสำคัญ คือการป้องกันไม่ให้บุคคลต่างด้าวแฝงตัวเข้ามาใช้ช่องว่างของกฎหมายเพื่อแสวงหาประโยชน์จากระบบทะเบียนของไทย////