ทรายดูดคืออะไร อันตรายแค่ไหน วิธีเอาตัวรอดหากจมทราย?
ไขข้อข้องใจ ทรายดูดคืออะไร อันตรายแค่ไหน พบได้ที่ใดบ้าง วิธีเอาตัวรอดหากเผชิญสถานการณ์จมทราย สติ ต้องมาอันดับ 1 ทรายดูด ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป
จากกรณีสุดสลด ทรายดูด บริเวณลำน้ำมูล ทำให้มีผู้เสียชีวิต 5 ราย หลังทั้งหมดเข้าไปช่วยกันขนทรายในแม่น้ำมูลเพื่อปรับปรุงบ้าน
แน่นอนว่าเรื่องแบบนี้ ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป ร้ายแรงถึงตาย งานนี้ทีมข่าวสดจึงขอชวนรู้จัก ทรายดูดว่าคืออะไรอันตรายแค่ไหน พบได้ที่ใดบ้าง พร้อมวิธีปฏิบัติง่าย ๆ เพื่อไม่ให้ร่างของเราถูกดูดจมลงยิ่งกว่าเดิม
ทั้งนี้ ทรายดูดเกิดจากน้ำที่ผสมกับทราย ทำให้อนุภาคของทรายเกิดการเลื่อนตัวได้เร็วขึ้น เมื่อทรายชุ่มน้ำ จะเปลี่ยนสภาพของทรายให้เป็นของเหลวและไหลตัวได้ง่าย
โดยทาง สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือ สสวท. เคยให้ข้อมูลเกี่ยวกับทรายดูด เอาไว้ว่า ทรายดูด ประกอบด้วยส่วนประกอบสำคัญ 4 อย่างคือ ทราย น้ำ โคลน และเกลือ
เมื่ออยู่ในภาวะปกติไม่ได้ถูกรบกวน ส่วนประกอบทั้ง 4 จะประกอบเป็นโครงสร้างที่เกือบจะเป็นของแข็ง อย่างสมบูรณ์แบบ แต่ถ้าหากมีสิ่งรบกวน เช่น มีใครเหยียบลงไปมันก็จะกลายเป็นของเหลวเกือบสมบูรณ์
ทรายดูด มีลักษณะเป็นบ่อ ด้านบนเป็นทรายหรือดินที่ละเอียดเป็นเม็ด ๆ ส่วนด่านล่างมีชั้นของน้ำแทรกอยู่ เมื่อทรายหรือดินด้านบนแห้งก็จะไม่ยืดหยุ่น มีความแข็งแรงพอที่จะเดินผ่านไปได้
แต่หากชั้นน้ำที่อยู่ด้านใต้เกิดแทรกซึมขึ้นมาที่ทรายหรือดินด้านบน จะเกิดความยืดหยุ่น หรือลื่นไหลจนเป็นของเหลว ทำให้เมื่อเดินไปเหยียบแล้วจะเกิดการยุบตัวลง ตกลงไปคล้ายถูกดูด
การถูกทรายดูดแล้วเสียชีวิต มีสาเหตุหลัก 2 ประการ คือ 1. จมน้ำ 2. ขาดแรงพยุง
- การจมน้ำ เมื่อตกลงไปในทรายดูด หากพื้นที่ตรงนั้นมีน้ำท่วมขัง ร่างกายจะจมลงไปอย่างรวดเร็ว เนื่องจากทรายดูดมีความหนืดสูง ยากที่จะดิ้นตัวขึ้นมา ส่งผลให้ร่างกายขาดอากาศหายใจและเสียชีวิต
- การขาดแรงพยุง เมื่อร่างกายจมลงไปในทรายดูด น้ำหนักตัวจะกดทับทรายดูด ทำให้ทรายดูดเกิดการยุบตัว ส่งผลให้ร่างกายขาดแรงพยุงและจมลงไปเรื่อยๆ สำลักทรายจนขาดอากาศเสียชีวิต
วิธีการเอาตัวรอดจากทรายดูด
หากใครเผลอเหยียบลงไปในทรายดูด ให้ตั้งสติดี ๆ เพราะยิ่งดิ้น หรือตะเกียกตะกายขึ้นมา จากบ่อทรายดูด แรงที่ดิ้นจะยิ่งทำให้ตัวของเราจมลง แต่หากปล่อยตัวนิ่ง ๆ ความหนาแน่นของร่างกายจะน้อยกว่าความหนาแน่นของบ่อทราย ทำให้ร่างกายลอยขึ้นได้เอง
หากตกลงไปในบ่อทรายดูด
คุมสติ หงายศีรษะขึ้นฟ้า เอนตัวนอนหงาย พยายามเลื่อนตัวไปจับยึดต้นไม้ ขอนไม้ หรือ สิ่งที่อยู่ใกล้ตัว แต่หากตัวจมลงไปจนเกือบถึงเอว ให้เลื่อนตัวอย่างช้า ๆ
พยายามก้าวขาขึ้นมาที่ผิวทรายช้า ๆ อย่าก้าวเร็ว เพราะการก้าวเร็ว ทำให้ เกิดสุญญากาศขึ้นที่เท้า จะทำให้ทรายดูดตัวจมลงเร็วขึ้นไปอีก นอกจากนี้การกางแขนให้มากที่สุด ช่วยให้ตัวลอยอยู่ได้
วิธีการช่วยเหลือคนที่ติดอยู่ในทรายดูด
- ห้ามดึงคนที่ติดอยู่ขึ้นมาจากด้านบน เพราะจะทำให้ตัวคนจมลงไปอย่างรวดเร็ว
- ควรใช้เชือกหรือวัสดุอื่นๆ ผูกติดกับตัวคนที่ติดอยู่ จากนั้นค่อย ๆ ดึงออกมาจากบริเวณนั้นในแนวราบ
- หากคนติดอยู่ใกล้กับขอบบ่อทราย ควรใช้ไม้หรือวัสดุอื่น ๆ เขี่ยทรายออกให้ตัวคนลอยตัวขึ้นมา
- หากเหยียบลงไปในทรายดูดแล้ว ควรนอนหงายราบไปกับพื้นทราย กางแขนขาออกให้กว้าง จะช่วยให้ตัวลอยตัวอยู่เหนือทรายได้
บ่อทรายดูดพบได้ที่ใดบ้าง
- ริมตลิ่ง
- ชายหาด
- ริมทะเลสาบ
- หนองบึง
- ที่เฉอะแฉะ