บุนน้ำมัน 2026: ลาวน้ำมันบ่เพียงพอ-สินค้าราคาพุ่ง

ไม่ใช่แค่ บุญปีใหม่หรือบุญแต่งงาน เสียแล้ว ที่ สปป.ลาว เกิด ‘บุนน้ำมัน’ ที่ผู้คนต้องไปออกันที่ปั๊มน้ำมัน ในช่วงเกิดปัญหาเขาดแคลนน้ำมันภายในประเทศ แต่ปี 2026 ช่วงความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลาง บรรยกาศเช่นนี้กลับพบได้ทั่วไป

“แม่น เฮาออกมารอเติมน้ำมันตั้งแต่เช้าวันนี้ เพราะกลัวว่าจะไม่มีน้ำมันใส่รถไปเฮ็ดเวียก (ทำงาน)” สอนลาม (นามสมมติ)ชาวนะคอนหลวงเวียงจัน บอกเล่าความรู้สึก ที่จำต้องตื่นออกมาเข้าแถว เพื่อเติมน้ำมันตั้งแต่ 6 โมงเช้า หลังจากวันก่อนหน้าพลาด เพราะปั๊มน้ำมันหลายแห่ง ปิดให้บริการชั่วคราว

ถึงแม้ทางรัฐบาลจะออกข่าวว่า มีน้ำมันสำรองเพียงพอ ประกอบกับข่าวสารที่กล่าวถึงไทยว่า จะเดินหน้าส่งออกน้ำมันมายังประเทศลาวต่อไป

ทว่า สอนลาม เล่าว่า ชาวลาวก็ยังไม่ไว้วางใจ เพราะสถานการณ์โลกยังไม่นิ่ง

ก่อนหน้านี้ สอนไซ สิดพะไซ รัฐมนตรีประจำสำนักงานนายกฯ ในฐานะโฆษกรัฐบาล ได้ออกมายืนยันว่าการจัดหาน้ำมันในลาวยังอยู่ในระดับที่ควบคุมได้ แม้สถานการณ์ความไม่สงบในตะวันออกกลางจะกระทบราคาน้ำมันโลก โดยรัฐบาลลาวเตรียมแผนรับมือฉุกเฉินระยะ 30 วัน ถึง 1 ปี เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำมันชั่วคราว และรักษาการจัดหาให้เพียงพอ

ขณะที่ พะไซ (นามสมมติ)เจ้าหน้าที่กระทรวงอุตสาหกรรมและการค้า ซึ่งอยู่ในนครหลวงเวียงจัน ให้ข้อมูลว่า ในความเป็นจริงแล้ว ลาวมีน้ำมันเพียงพอ แต่เป็นเพราะประชาชนออกมาเติมน้ำมันอย่างต่อเนื่อง เพราะเกรงว่าจะขาดแคลน ส่งผลให้ภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ตอบสนองไม่ทัน โดยเฉพาะพื้นที่ต่างแขวง

“ปั๊มน้ำมันในลาวมีน้อย แล้วในช่วงอาทิตย์ที่ผ่านมา ก็ทยอยปิดให้บริการไปเกือบครึ่ง คนก็ยิ่งแตกตื่น ไปซอกเติมน้ำมัน ก็ยิ่งเฮ็ดให้ขาดไปอีกเนาะ” พะไซ อธิบายเพิ่มเติม

ขณะที่ พนักงานประด่านตรวจคนเข้าเมืองสะวันนะเขต-มุกดาหาร บอกว่า ในรอบสัปดาห์ที่ผ่านมานี้ จำนวนรถขนส่งน้ำมันจากไทย ที่นำเข้ามายังลาว มีจำนวนลดลง

“คือกัน ขะเจ้าแตกตื่นหั้นแหละ น้ำมันทางไทยเข้ามาก็มีจำกัด ไปนอนรอ เรียงคิวคือกันแหละ ต่อคิวใส่น้ำมันคือกัน”

ราคาน้ำมันไทยหนักแล้ว ลาวหนักกว่า

“ราคาก็แพง เพิ่มขึ้นเท่าตัวจากราคาเก่า ก่อนหน้านี้ลิตรละ 10,000 ปลายกีบ ขึ้นเป็น 30,000 ปลายกีบ ก็คือกัน ทุกอย่างก็คือกัน” ท่าน

สุลีวัน (นามสมมติ) ชาวนะคอนหลวงเวียงจัน เล่าถึงราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในรอบเดือน ด้วยน้ำเสียงไม่ค่อยสบายใจ

อิงตามรายงานของรัฐวิสาหกิจน้ำมันเชื้อไฟลาวระบุว่า นับตั้งแต่เกิดสถานการณ์ความขัดแย้งในภาคพื้นตะวันออกกลาง แต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 ลาวมีการปรับขึ้น-ลง ราคาน้ำมันเชื้อเพลิง 6 ครั้ง ดังนี้

• น้ำมันเบนซิน 95 ปรับจาก 27,300 กีบ/ลิตร (41.31 บาท) เป็น 41,210 กีบ/ลิตร (62.35 บาท)

• น้ำมันเบนซิน 91 ปรับจาก 22,370 กีบ/ลิตร (33.84 บาท) เป็น 36,900 กีบ/ลิตร (55.83 บาท)
  

• น้ำมันดีเซล ปรับจาก 19,970 กีบ/ลิตร (30.21 บาท) เป็น 37,100 กีบ/ลิตร (56.13 บาท)

“ลาวพึ่งพาน้ำมันจากไทยหลายที่สุด กรณีไทยปรับขึ้นราคา ลาวก็จำเป็นต้องได้ปรับขึ้นตาม ตัวอย่างวันนี้ (18 มีนาคม 2569)ไทยขึ้นลาวก็ต้องขึ้น”

สุลีวัน เล่าว่า ถ้าเมื่อใดที่ไทยมีปัญหาเรื่องพลังงาน หรือเศรษฐกิจ ทางลาวก็จะได้รับผลกระทบ เพราะพึ่งพาสินค้าจากไทยเป็นจำนวนมาก เนื่องจากลาวไม่สามารถผลิตเองได้

ถึงแม้ว่าราคาน้ำมันกลางตามที่รัฐกำหนดจะแพงแล้ว แต่เนื่องจากน้ำมันเป็นสินค้าพื้นฐานที่เป็นที่ต้องการ ดังนั้น ในช่วงขาดแคลนเช่นนี้ ส่งผลให้มีคนบางกลุ่ม นำน้ำมันมาขายในราคาที่แพงขึ้นไปอีก ด้วยการนำมากรอกใส่ขวดน้ำยี่ห้อหัวเสือ ในราคา 50,000-300,000 กีบ หรือราว 75.65 – 453.87 บาท พร้อมบริการส่งถึงที่

ชาวลาวส่วนหนึ่ง กรอกน้ำมันใส่ขวดสำหรับวางขายข้างทาง ขวดเล็ก 50,000 กีบ ส่วนขวดใหญ่ 100,000 กีบ

ชาวลาวส่วนหนึ่ง กรอกน้ำมันใส่ขวดสำหรับวางขายข้างทาง ขวดเล็ก 50,000 กีบ ส่วนขวดใหญ่ 100,000 กีบ (ที่มาภาพ : Lyli Li)

ก่อนหน้านี้ ในวันที่ 2 มีนาคม 2569 กระทรวงอุตสาหกรรมและการค้าของลาวออกแจ้งการให้หน่วยงาน และผู้ประกอบการน้ำมันทั่วประเทศ เข้มงวดการจำหน่ายและการจัดหาน้ำมัน ในช่วงความไม่สงบในตะวันออกกลาง พร้อมกำหนดให้ปั๊มน้ำมัน เปิดให้บริการน้ำมันตามปกติ ห้ามขายใส่ภาชนะตั้งแต่ 5 ลิตรขึ้นไป และห้ามกักตุน หรือปฏิเสธการจำหน่ายโดยไม่มีเหตุผล

“พวกเขตนอก เพิ่นอนุญาตให้เอาน้ำมันใส่ตุก (ขวดน้ำ) แต่ถ้าในเขตตัวเมือง ทางเจ้าหน้าที่เพิ่นบ่อนุญาต เพราะว่าเพิ่นบ่ได้เฮ็ดเกษตร แต่ถ้าอยากได้ ก็เติมใส่ถังรถเจ้าไป แล้วเจ้าก็ไปดูดออกเอา แล้วก็เอารถเข้าไปใส่ใหม่ ในเมืองเป็นแนวนั้น”

สุลีวัน เล่าถึงวิธีที่คนใช้แก้ปัญหา หากต้องการเติมน้ำมันให้ได้ในจำนวนที่มากขึ้น

กระทบค่าครองชีพ หวั่นสินค้านำเข้าราคาพุ่ง

“บางอย่างก็ขึ้น บางอย่างก็ยังบ่ทันขึ้น บางอย่างสินค้าส่งมาจากไทยเนาะ คือเฮาก็ขายของใช้”

พอน (นามสมมติ) เจ้าของร้านขายของชำ นครปากเซ แขวงจำปาสัก บอกเล่าถึงสาเหตุที่จำเป็นต้องได้ปรับราคาสินค้าบางรายการขึ้น โดยเฉพาะสินค้าที่ต้องนำเข้า เพราะต้นทุนการขนส่งที่เพิ่มขึ้น

สำหรับสินค้าอุปโภค-บริโภคจำนวนมากที่วางขายอยู่ในร้าน พอน เล่าว่า นำเข้ามาจากประเทศไทย มีบางส่วนที่มาจากเวียดนามและจีนเนื่องจากลาวยังไม่สามารถผลิตสินค้าภายในประเทศเองได้เท่าไหรนัก แผงขายผัก เนื้อสัตว์ และของป่า อยู่ตลาดดาวเรือง นะคอนปากเซ แขวงจำปาสัก (ที่มา : Konlaphat Siri)

แผงขายผัก เนื้อสัตว์ และของป่า อยู่ตลาดดาวเรือง นะคอนปากเซ แขวงจำปาสัก (ที่มา : Konlaphat Siri)

ขณะที่ แสงตะวัน (นามสมมติ) เจ้าหน้าที่ ที่ทำงานด้านการตรวจตราราคาสินค้า ในนะคอนหลวงเวียงจัน บอกว่า ปัจจุบันราคาสินค้าอุปโภคและบริโภคในลาว ยังไม่ทันได้ปรับตัวขึ้นมากนัก เพราะเป็นระยะแรกที่ราคาน้ำมันเริ่มปรับตัว แต่หลังจากนี้ มีความเป็นไปได้สูงมาก ที่ราคาสินค้าเหล่านี้จะปรับสูงขึ้น

“กระทบต่อเศรษฐกิจหั้นแหละ ก็ต้องมีการเพิ่มขึ้นแน่นอนอยู่แล้วเนาะ หลังจากมันเหน่งติง สินค้าที่น่าจะขึ้นก่อน น่าจะเป็นพวกเสบียงอาหาร ข้าว หมู ปลา ไข่ผัก หมากไม้มันต้นทุน การนำเข้า” แสงตะวัน กล่าว

ต้องวางแผนการเดินทาง

“ราคาปี้ (ตั๋ว) รถเดินทาง จำเป็นต้องได้ขึ้น น้ำมันขึ้นราคาเป็นเท่าตัว เฮาต้องได้ปรับขึ้น ก็ถือว่าแพงหั้นแหละ เพิ่ม 30-40% จากราคาเดิมเนาะ”

เจ้าหน้าที่ขายปี้รถโดยสาร นะคอนหลวงพระบาง แขวงหลวงพระบาง อธิบายถึงสาเหตุที่จำเป็นต้องไปปรับขึ้นราคาปี้เดินทาง เพราะต้นทุนราคาน้ำมันสูงขึ้น

แขนงขนส่ง แผนกโยธาธิการและขนส่ง แขวงหลวงพระบาง ออกประกาศปรับขึ้นราคาค่าโดยสารรถประจำทางทั่วแขวง ประมาณ 33-41% นับตั้งแต่วันที่ 12 มีนาคม 2569 เป็นต้นไป (แหล่งที่มา : Saeng Psw)

“อาทิตย์ที่แล้ว ข้อยไปนะคอนหลวงเวียงจันทร์ เกือบบ่ได้กลับบ้าน เพราะบ่มีน้ำมันใส่กลับบ้าน คนก็เติมหลายอยู่ แต่ก็บ่รู้ว่าขะเจ้ากักตุนแนวใด เพราะว่าทางไทยก็ส่งมาหลายอยู่ เวียด จีนก็ส่งมา”

ไมคำ (นามสมมติ) ชาวนะคอนหลวงพระบาง บอกเล่าถึงประสบการณ์การเดินทางระยะไกล ระหว่างหลวงพระบาง ไปยังเวียงจัน ในช่วงวิกฤตขาดแคลนน้ำมัน เขาบอกอีกว่า ในช่วงสัปดาห์หน้า คงจะเห็นปัญหาขาดแคลนน้ำมันชัดเจนขึ้น “คงน่าจะมีปัญหาในไม่ช้านี้ การเดินทางไปไหนไกลๆ ต้องได้คาดคะเนไว้ว่าน้ำมันจะพอไหม”

สำหรับ สถานการณ์น้ำมันในลาวตอนนี้ ตามคำบอกเล่าของ คำสะหวาด (นามสมมติ) อดีตพนักงานรัฐ กระทรวงอุตสาหกรรมและการค้า

“ทางคณะรัฐบาลและกระทรวงอุตสาหกรรมและการค้า กระทรวงการเงิน ธนาคารกลาง ประชุมกันแล้ว ว่าจะลดภาษีน้ำมันเบนซิน 95จาก 20% เหลือ 15 %ก็ยังดีเนาะ”

ล่าสุดนี้ ทางการลาวได้รับขึ้นราคาน้ำมันเบนซิน 91 และน้ำมันดีเซลอีกครั้ง เป็นครั้งที่ 6 ในรอบ 2-3 สัปดาห์ที่ผ่านมา แต่ตรึงราคาน้ำมันเบนซิน 95 ไว้ เพื่อช่วยลดปัญหาน้ำมันราคาแพงหน้าปั๊ม

เขายังบอกอีกว่า ทางการลาวออกนโยบายให้พนักงาน เจ้าหน้าที่รัฐ ผลัดเปลี่ยนกันเดินทางมาทำงานที่สำนักงาน เพื่อเป็นการลดใช้พลังงาน

ขณะเดียวกัน ก็มีมาตรการสนับสนุนให้ประชาชนหันมาใช้รถไฟฟ้าเพิ่ม ให้ได้ 30% ของจำนวนยานพาหะนะทั้งหมดภายในประเทศ ภายในปี 2030 นี้ เพื่อลดการนำเข้าน้ำมัน และเพิ่มการใช้พลังงานหมุนเวียน, อิงตามมติว่าด้วยการรับรอง และการประกาศใช้นโยบาย การนำใช้รถไฟฟ้าอยู่ลาว ลงวันที่ 4 ตุลาคม 2021 ที่ผ่านมา

นับตั้งแต่ปี 2019 เป็นต้นมา ลาวประสบปัญหาภัยเงินเฟ้ออย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้น้ำมันที่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศ มีราคาเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว เช่น น้ำมันเบนซิน 1 ลิตร ราคาประมาณ 9,000 กีบ (13.62 บาท) ในปี 2019 ปรับขึ้นเป็น ลิตรละ 31,000 กว่ากีบ/ลิตร (46.90 บาท) ในปัจจุบัน

“บ่รู้ว่าปัญหานี้ จะไปสิ้นสุดเมื่อไหร่ ต้องได้ติดตามสถานการณ์โลก และประเทศรอบข้าง ก็อยากให้สงบนั้นแหละ พวกเราจะได้หาอยู่หากินได้ตามปกติ” คำสะหวาด กล่าวทิ้งท้าย