เข้าใจวิกฤต “คอขวด” พลังงาน เมื่อโรงกลั่นมีน้ำมันพอ แต่เติมให้ปั๊มไม่ทันความต้องการ

จากภาพสถานีบริการน้ำมันหลายแห่งที่ต้องแขวนป้าย “น้ำมันหมด” จนสร้างความตื่นตระหนกให้กับประชาชนในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา

แท้จริงแล้วประเทศไทยไม่ได้กำลังเผชิญกับภาวะ “ขาดแคลนน้ำมัน” แต่อย่างใด ทว่าเรากำลังเผชิญกับ “วิกฤตคอขวดด้านโลจิสติกส์” ที่เกิดจากการแห่เติมน้ำมันพร้อมกันจนระบบขนส่งรวนไปทั้งประเทศ

—

[ตัวเลขสะท้อนความตื่นตระหนก: ความต้องการพุ่งเกือบเท่าตัวในข้ามคืน]

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) กางข้อมูลเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนว่า ทันทีที่มีข่าวการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำมันในตะวันออกกลาง (1-2 มี.ค. 2569) ปริมาณการเติมน้ำมันของคนไทยพุ่งสูงขึ้นอย่างผิดปกติ:

– กลุ่มเบนซิน: จากเดิมใช้วันละประมาณ 29 ล้านลิตร กระโดดขึ้นเป็น 51 ล้านลิตร

– กลุ่มดีเซล: จากเดิมใช้วันละ 61 ล้านลิตร กระโดดขึ้นเป็น 100 ล้านลิตร (และพุ่งไปแตะจุดสูงสุดถึง 118 ล้านลิตรในวันที่ 4 มี.ค.)

ความหวั่นเกรงว่าน้ำมันจะขาดแคลน ทำให้ประชาชนแห่กันไปกักตุนจนน้ำมันในปั๊มหมดเร็วกว่าปกติหลายเท่าตัว

—

[เจาะลึกวิกฤต “คอขวด” ทำไมรถส่งน้ำมันถึงเติมไม่ทัน?]

นายอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ยืนยันว่า ปัจจุบันโรงกลั่นน้ำมันทุกแห่งในไทยเดินเครื่องเต็มกำลังการผลิต 100% และมีน้ำมันสำรองเพียงพอ แต่ปัญหาที่แท้จริงไปกระจุกตัวอยู่ที่ “การกระจายสินค้า” (Distribution)

1. รถเฉพาะทางมีจำกัด: การขนส่งน้ำมันไม่สามารถนำรถบรรทุกน้ำหรือรถทั่วไปมาวิ่งแทนได้ ต้องใช้รถแท็งก์เฉพาะทางเท่านั้น เมื่อความต้องการพุ่งปรี๊ด จำนวนรถ (Fleet) และพนักงานขับรถที่มีอยู่จึงวิ่งรอกทำงานไม่ทัน

2. รอบส่งรวนทั้งประเทศ: ปกติแต่ละปั๊มจะมีรอบการเติมที่คาดการณ์ได้ แต่เมื่อปั๊มน้ำมันกว่า 29,000 แห่งทั่วประเทศ เกิดภาวะน้ำมันหมดพร้อมๆ กัน และสั่งออร์เดอร์เข้ามาในเวลาเดียวกัน จึงทำให้รอบการจัดส่งจากคลังน้ำมันไปยังปั๊มต่างๆ เกิดภาวะ “รวน” อย่างหนัก

—

[มาตรการภาครัฐ: ขยายเวลาวิ่งรถ-เติมน้ำมันเข้าคลัง]

เพื่อแก้ปัญหาคอขวดที่เกิดขึ้น กระทรวงพลังงานได้ออกมาตรการด่วน ดังนี้:

1. ปลดล็อกข้อจำกัดด้านเวลา: ประสานงานกับกระทรวงมหาดไทย สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และ กทม. เพื่อ “ขยายเวลา” การเดินรถบรรทุกน้ำมันในเขตพื้นที่เมืองให้มีความยืดหยุ่นและวิ่งได้ตลอดทั้งวันมากขึ้น ซึ่งจะช่วยให้รอบการจัดส่งเร็วขึ้น

2. เปิดคลัง 24 ชั่วโมง: จับมือผู้ค้าน้ำมันเปิดคลังน้ำมันตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อเร่งระบายสินค้าขึ้นรถบรรทุกให้เร็วที่สุด

3. กระจายความเสี่ยง: นำเข้าน้ำมันจากแหล่งผลิตนอกตะวันออกกลางเพิ่มอีกเกือบ 3 ล้านบาร์เรล เพื่อเป็นหลักประกันความมั่นคงทางพลังงาน

ทั้งนี้ภาครัฐและ สศช. ย้ำชัดเจนว่า ปริมาณน้ำมันในประเทศยังมีเพียงพอต่อการใช้งาน ขอให้ประชาชนมั่นใจและ “ไม่มีความจำเป็นต้องตื่นตระหนกหรือกักตุน” เพราะเมื่อรอบการขนส่งกลับเข้าสู่สภาวะปกติ ปัญหาน้ำมันหมดปั๊มจะคลี่คลายลงในไม่ช้า

#TheStructure
#TheStructureNews
#น้ำมันหมด #กระทรวงพลังงาน #สงครามอิหร่าน