ต่อยักษ์เอเชีย แมลงอันตรายที่ต้องระวัง
"ต่อยักษ์เอเชีย แมลงอันตรายที่ต้องระวัง"
มีการแชร์คลิปวิดีโอ ผู้คนคล้ายคนอินเดีย กำลังค่อยๆ ล้มลงทีละคน พร้อมข้อความทำนองว่า "มหันตภัย แมลงชนิดหนึ่ง หน้าตาคล้ายตัวต่อ กำลังระบาดในประเทศอินเดีย จีน ไล่กัดคนผู้เดินทางผ่านไป-มา โดนกัดแล้วจะตายคาที ไม่ทันไปหาหมอ" ?? …. แมลงตัวนี้ มันน่ากลัวขนาดนั้นเลยเหรอ ??
แมลงตามที่เห็นรูปประกอบในคลิปนั้น น่าจะเป็น Vespa mandarinia หรือชื่อสามัญว่า Asian giant hornet หรือ ต่อยักษ์เอเชีย (หลายคนแปลชื่อว่า แตนยักษ์เอเชีย แต่จริงๆ มันต้องเรียกว่า ต่อ เพราะอยู่ในสกุล Vespa)
ส่วนคลิปที่เห็นคนอินเดียล้มทีละคนนั้น มาจากอุบัติเหตุ แก๊สพิษรั่วที่อินเดีย ตามข่าวนี้ https://youtu.be/AIY5Gmb7fJk (คลิปเดียวกันนี้ ถูกแชร์ไปด้วยว่า เป็นคนอินเดียติดเชื้อโควิด-19 จนล้มตาย ซึ่งไม่จริงแน่นอน เพราะคนที่ติดเชื้อไวรัสนี้ ไม่ใช่อยู่ๆ จะมาล้มสลบตายกันเบือ)
สำหรับ ต่อยักษ์เอเชีย นั้น เป็นตัวต่อที่ใหญ่ที่สุดในโลก คือประมาณ 4.5 เซนติเมตร และมีเหล็กในที่มีพิษร้ายแรง โดยมีถิ่นอาศัยทั้งในเอเชียตะวันออก เอเชียใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ในไทย ก็พบ) และบางส่วนของรัสเซียตะวันออก
มักจะอยู่ในป่าและบริเวณตีนเขา (แทบไม่พบในพื้นที่ราบ และเทือกเขาสูง) พวกมันจะสร้างรังด้วยการขุดโพรงลงไปในดิน หรืออยู่ในรูเก่าของพวกหนู หรืออาศัยโพรงที่อยู่ตามโคนต้นสน พวกมันชอบกินแมลงขนาดใหญ่เป็นอาหาร กินพวกผึ้งต่อแตนอื่นๆ ได้ทั้งรัง รวมไปถึงกินน้ำหวานจากต้นไม้และน้ำผึ้งจากรังผึ้ง
เหล็กในของตัวต่อยักษ์เอเชีย มีขนาดยาวถึง 6 มิลลิเมตร และสามารถฉีดสารพิษจำพวกไซโตไลติกเปปไทด์ (cytolytic peptide) โดยเฉพาะสาร มาสโตแพแรน (mastoparan) ที่สามารถทำลายเนื้อเยื่อได้ ความรู้สึกที่ถูกมันต่อยนั้น เปรียบได้กับ "ตอกตะปูเข้าไปที่ขา" เลยทีเดียว … พิษของตัวต่อยักษ์เอเชีย ยังมีสารพิษกลุ่มทำลายประสาท หรือนิวโรท็อกซิน (neurotoxin) ที่ชื่อว่า แมนแดแรท็อกซิน (mandaratoxin) อีกด้วย
ซึ่งปริมาณที่ตัวต่อปล่อยพิษออกมานั้น มากมายกว่าต่อแตนชนิดอื่นๆ คือเพียงพอที่จะทำให้คนที่ถูกต่อยนั้นถึงแก่ความตายได้ แม้จะไม่ได้แพ้สารพิษนี้ก็ตาม (ถ้าแพ้ด้วย ก็ยิ่งเสี่ยงที่จะตายได้มากขึ้น) โดยเกิดจากการที่อวัยวะภายในหลายอย่าง ทำงานล้มเหลว รวมทั้งเกิดภาวะหัวใจวายได้ด้วย
ในปี 2013 มีรายงานผู้ที่เสียชีวิตในประเทศจีน เพราะถูกตัวต่อยักษ์เอเชียต่อย มากถึง 41 คน และบาดเจ็บกว่า 1,600 คน … ทางการของจีน ได้แนะนำว่า ถ้าใครโดนมันต่อย มากกว่า 10 ครั้ง จะต้องไปพบแพทย์ และถ้าถูกต่อยมากถึง 30 ครั้ง ก็จะต้องรีบให้รักษาฉุกเฉิน เพราะอาจทำให้ไตล้มเหลวได้
อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่เก็บจากประเทศญี่ปุ่น (อีกหนึ่งประเทศที่พบตัวต่อชนิดนี้เยอะ) ตั้งแต่ปี 2001 พบว่า จำนวนของผู้ที่เสียชีวิตจากตัวต่อยักษ์เอเชียนั้น มีจำนวนค่อนข้างน้อย
ปัจจุบัน แม้ว่าตัวต่อยักษ์ชนิดนี้ จะไม่ค่อยได้ออกมาแพร่ระบาดทำลายผู้คน อย่างที่แชร์ข้อความกัน เพราะมันมักจะอยู่ในถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติ ถ้าไม่มีใครไปรบกวนมัน
แต่ก็เริ่มเป็นปัญหากับบางประเทศที่อยู่นอกทวีปเอเชีย และพบว่า ตัวต่อยักษ์เอเชีย กลับเริ่มแพร่กระจาย เช่น ในประเทศสหรัฐอเมริกา ที่เริ่มพบในรัฐวอชิงตันเมื่อปลายปี 2019 ซึ่งอาจจะติดมาจากการขนส่งสินค้าข้ามชาติ และนักวิทยาศาสตร์กำลังกังวลว่า พวกมันจะแพร่กระจายไปยังรัฐอื่นๆ และเป็นอันตรายต่อผึ้งในท้องถิ่น รวมไปถึงมนุษย์ (ดูรายละเอียดใน https://ngthai.com/animals/29204/asian-giants-hornet/)
ข้อมูลจาก https://en.wikipedia.org/wiki/Asian_giant_hornet