Animal-assisted Therapy บำบัดกายรักษาใจด้วยสัตว์
หลายครั้งเวลาที่เราเกิดความเครียด เมื่อได้เล่นกับสุนัขหรือแมวเพียงไม่นานก็ทำให้ความเครียดเหล่านั้นหายไปได้อย่างกับว่าสัตว์เหล่านี้มีเวทมนตร์ในการรักษา จึงทำให้หลาย ๆ คนมีสัตว์เลี้ยงไว้เป็นเพื่อนคู่ใจ ส่วนคนที่ไม่สามารถเลี้ยงสัตว์เองได้ก็มีคาเฟ่สารพัดสัตว์เปิดให้บริการมากมาย ไม่ว่าจะไปเที่ยวจังหวัดไหนก็ต้องเจอคาเฟ่สัตว์อย่างน้อย 1 แห่ง ให้คนรักสัตว์ได้สัมผัสความน่ารักน่าเอ็นดูของสัตว์ต่าง ๆ
ที่มาของภาพ : 97x
การที่เราได้สัมผัส ได้ใกล้ชิดกับสัตว์นั้นช่วยรักษาอาการทางใจได้จริง ในทางการแพทย์ได้มีการนำสัตว์มาใช้ในการรักษาอาการป่วยด้วย เรียกว่า สัตว์บำบัด หรือ Animal-assisted Therapyโดยสัตว์สามารถช่วยในเรื่องการรับรู้สัมผัส เสริมสร้างสมาธิ เพิ่มความไว้วางใจผู้อื่น ให้สัมผัสที่อบอุ่น ปลอดภัย และเป็นมิตร เพิ่มแรงจูงใจในการทำกิจกรรมต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังช่วยให้เด็กเรียนรู้ในเรื่องสัมพันธภาพ และการตอบสนองทางอารมณ์ได้ดีขึ้นด้วย
สัตว์เลี้ยงบำบัด (Pet Therapy) ก็เป็นรูปแบบหนึ่งของการบำบัดด้วยศาสตร์นี้ ซึ่งมีผลงานวิจัยออกมาแล้วว่าช่วยเยียวยาจิตใจผู้สูงอายุได้เป็นอย่างดี จึงไม่แปลกที่เวลาคุณนำสัตว์มาเลี้ยงแล้วพ่อแม่จะห้าม แต่พอเลี้ยงเข้าจริง ๆ คุณกลับรู้สึกว่าพ่อแม่รักสัตว์เลี้ยงของคุณมากกว่า (ฮา)
ที่มาของภาพ : verywellhealth
การบำบัดด้วยสัตว์ นั้นไม่ได้มีกระบวนการและรูปแบบที่ตายตัว แต่จะมีการออกแบบการบำบัดรักษาให้เหมาะสมกับแต่ละคน โดยสัตว์ที่นำมาใช้ในการบำบัดส่วนใหญ่จะเป็นสัตว์เลี้ยงที่คนเราคุ้นเคยเป็นอย่างดี หรือเป็นสัตว์ใหญ่ที่ให้ความรู้สึกเป็นมิตรกับคนเสมอซึ่งก่อนที่จะเข้ารับการบำบัดจะต้องพิจารณาจุดมุ่งหมายที่ต้องการรักษา และยังต้องพิจารณาดูว่าผู้รับการบำบัดชอบหรือไม่ชอบ มีความกลัว และเป็นโรคภูมิแพ้ขนสัตว์ด้วยหรือไม่สัตว์ที่นิยมนำมาใช้ในการบำบัด ได้แก่ สุนัข แมว ปลา โลมา ม้า และช้าง โดยสัตว์แต่ละชนิดจะใช้ในการบำบัดที่แตกต่างกัน
สุนัข ช่วยในการบำบัดได้ทั้งร่างกายและจิตใจ ในส่วนของร่างกายจะเป็นการบำบัดสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการอัมพฤกษ์ อัมพาตส่วนด้านจิตใจนั้น การบำบัดจะช่วยให้คลายความเหงาลงได้ และการเลี้ยงสุนัขยังช่วยลดอาการซึมเศร้าลงได้อีกด้วย
แมว สามารถช่วยผ่อนคลายความตึงเครียดได้เป็นอย่างดี ด้วยความที่แมวเป็นสัตว์เลี้ยงที่มีความอยากรู้อยากเห็นสูงมาก และยังเป็นสัตว์ที่มีจิตวิทยาสูงอีกด้วย สามารถรับรู้สัมผัสอารมณ์ความรู้สึกของคนได้ดี จึงรู้ว่าเจ้าของต้องการขอความช่วยเหลือเมื่อไหร่
ที่มาของภาพ : allindiaevent
ปลาช่วยในเรื่องของจิตใจ และคลายเหงาให้กับผู้เลี้ยง และมีการเลือกใช้ปลาสวยงาม เช่น ปลาเงิน ปลาทอง มาช่วยคลายเครียดในกลุ่มผู้ป่วยโรคหัวใจและโรคความดันโลหิต นอกจากนี้ยังมีการนำปลามาช่วยบำบัดรักษาอาการโรคผิวหนังสะเก็ดเงิน (psoriasis) อีกด้วย
โลมา เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีเสน่ห์ เป็นมิตร และมีสติปัญญามาก สามารถแสดงปฏิกิริยาตอบโต้อย่างลึกซึ้ง เวลาที่โลมาส่งเสียงออกมาเสมือนมีคลื่นพิเศษ เรียกว่า คลื่นเสียงความถี่สูง (ultrasonic) คลื่นนี้จะเข้าไปจูนหรือปรับสมดุลคลื่นสมองของมนุษย์นอกจานี้เสียงของโลมายังมีคุณสมบัติพิเศษที่ทำให้เกิดความรู้สึกดีและให้ความสุข เป็นเสียงบำบัดใจที่มีพลังในการเยียวยาสูง
ม้า มักจะใช้ในการบำบัดเด็กพิเศษกลุ่มที่มีความผิดปกติด้านระบบการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อและข้อต่อ และนำมาใช้ในการบำบัดกลุ่มเด็กออทิสติกที่มีปัญหาทางด้านการควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย แต่ก็มีข้อจำกัดในเด็กบางรายที่มีอาการกระตุ้นมาก ๆ ด้วยเช่นกัน
ที่มาของภาพ : sagehillstables
ช้าง เป็นสัตว์ที่มีคุณลักษณะเด่นช่วยเติมเต็มในสิ่งที่เด็กออทิสติกขาด ทำให้เด็กมีการพัฒนาการในการเข้าสังคม การทำงานเป็นทีม และการเรียนรู้กฎเกณฑ์ทางสังคมได้ดีขึ้นด้วยความที่ช้างชอบสัมผัสและแสดงความรัก จึงช่วยกระตุ้นระบบประสาทสัมผัสให้กับเด็กได้เป็นอย่างดี
ในบางครั้งก็อาจเป็นไปได้ว่าเราได้รับการบำบัดจากสัตว์โดยไม่รู้ตัว ไม่ว่าจะเป็นสัตว์เลี้ยงของเราเอง หรือจะเป็นสัตว์จรที่เดินเข้ามาคลอเคลียแป๊บ ๆ แล้วจากไป หรือเพียงคลิปวิดีโอน่ารัก ๆ ตลก ๆ ของสัตว์ที่เราเห็นผ่านหน้าเว็บเพจต่าง ๆ ก็สามารถสร้างความสุขให้เราได้ ความสุขเล็ก ๆ ที่อาจช่วยให้คนบางคนยังสามารถมีชีวิตอยู่ต่อไปได้
ข้อมูลอ้างอิงและภาพประกอบ : happyhomeclinic, 97x, verywellhealth, allindiaevent, sagehillstables