เพิกถอนสิทธิ 13 กรรมการบริหารพรรคไทยรักษาชาติ ‘ทษช.’ 10 ปี
เมื่อเวลา 15.00 น. วันที่ 7 มีนาคม 2562 ที่ศาลรัฐธรรมนูญ คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ซึ่งมีนายนุรักษ์ มาประณีต เป็นประธาน ออกนั่งบัลลังก์เพื่ออ่านคำวินิจฉัยในคดีที่ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ยื่นคำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยเพื่อมีคำสั่งยุบพรรคไทยรักษาชาติ (ทษช.) จากกรณีเสนอชื่อแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีของพรรคเข้าข่ายการกระทำผิด พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง มาตรา 92 กระทำการอันเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
สำหรับคดีดังกล่าวศาลรัฐธรรมนูญรับคำร้องไว้พิจารณาตั้งแต่วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2562 ที่ผ่านมา และเปิดโอกาสให้พรรคไทยรักษาชาติทำคำชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาเป็นลายลักษณ์อักษร โดยมีการแก้ข้อกล่าวหาว่าการเสนอบัญชีนายกฯ ของพรรคเป็นไปโดยสุจริตตามข้อกฎหมายและรัฐธรรมนูญ และได้รับคำยินยอมจากบุคคลที่ได้รับการเสนอชื่อ ไม่ได้มีการแอบอ้าง เมื่อมีพระราชโองการพรรคก็น้อมรับ อีกทั้งเห็นว่ามติ กกต. เป็นไปไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากไม่มีการตั้งกรรมการไต่สวน และไม่เปิดโอกาสให้พรรคไทยรักษาชาติได้ชี้แจง โดยศาลรัฐธรรมนูญยังได้นำหลักฐานของนายรุ่งเรือง พิทยศิริ อดีตกรรมการบริหารพรรคไทยรักษาชาติ ที่ยืนยันว่า ลาออกจากการเป็นกรรมการบริหารพรรคในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ ไม่มีส่วนรู้เห็นกับการเสนอบัญชีนายกฯ ดังกล่าวไว้รวมในสำนวนด้วย และในวันนี้ก็แจ้งให้คู่กรณีทั้งสองฝ่ายมาฟังคำวินิจฉัย
สำหรับกรอบการวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ประเด็นแรก ได้แก่ มีเหตุอันควรที่จะยุบพรรคไทยรักษาชาติหรือไม่ โดยศาลรัฐธรรมนูญเห็นว่า หลักการสำคัญของรัฐธรรมนูญทุกฉบับบัญญัติให้พระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าขึ้นไปอยู่นอกเหนือจากวงการเมือง เป็นเจตนารมณ์ของการสถาปนาระบอบการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขมาแต่แรก การกระทำของพรรคไทยรักษาชาติที่เสนอพระนามทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เป็นแคนดิเดตนายกฯ ของพรรค เป็นการนำพระราชวงศ์ชั้นสูงมาเป็นฝักฝ่ายทางการเมือง มุ่งหวังถึงผลประโยชน์ทางการเมืองโดยไม่มองถึงผลกระทบ เข้าลักษณะเป็นการกระทำอันเป็นปฏิปักษ์ต่อระบอบการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ผิดมาตรา 92 วรรคหนึ่ง วงเล็บ 2 พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง จึงมีมติเอกฉันท์ให้ยุบพรรคไทยรักษาชาติ
ประเด็นที่ 2 กรรมการบริหารพรรคไทยรักษาชาติจะถูกเพิกถอนสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้งหรือไม่ เป็นเวลานานเท่าใด ศาลรัฐธรรมนูญมีมติ 6 ต่อ 3 ให้เพิกถอนสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้งกรรมการบริหารพรรคไทยรักษาชาติที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2562 ซึ่งเป็นวันที่มีการกระทำอันเป็นเหตุแห่งการยุบพรรค เป็นเวลา 10 ปี นับแต่วันที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรค
ประเด็นที่ 3 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ ห้ามกรรมการบริหารพรรคไทยรักษาชาติที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2562 ซึ่งเป็นวันที่มีการกระทำอันเป็นเหตุแห่งการยุบพรรค มีส่วนร่วมในการจัดตั้งพรรคการเมืองใหม่ขึ้นใหม่หรือเป็นกรรมการบริหารพรรคการเมือง ภายในระยะเวลา 10 ปี นับแต่วันที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรค
สำหรับคณะกรรมการบริหารพรรคไทยรักษาชาติ (ทษช.) ทั้ง 13 คน ประกอบด้วย (1.) ร.ท.ปรีชาพล พงษ์พานิช หัวหน้าพรรคไทยรักษาชาติ, (2.) นายฤภพ ชินวัตร รองหัวหน้าพรรคคนที่ 1, (3.) นางสาวสุณีย์ เหลืองวิจิตร รองหัวหน้าพรรคคนที่ 2, (4.) นายพฤฒิชัย วิริยะโรจน์ รองหัวหน้าพรรคคนที่ 3, (5.) นพ.พงษ์ศักดิ์ ภูสิทธิ์สกุล รองหัวหน้าพรรคคนที่ 4, (6.) นายจุลพงศ์ โนนศรีชัย กรรมการบริหารพรรค
(7.) นายมิตติ ติยะไพรัช เลขาธิการพรรค ลูกชายนายยงยุทธ ติยะไพรัช แกนนำพรรคเพื่อไทย, (8.) นายต้น ณ ระนอง รองเลขาธิการพรรคคนที่ 1, (9.) นายวิม รุ่งวัฒนจินดา รองเลขาธิการพรรค, (10.) นายคณาพจน์ โจมฤทธิ์ รองเลขาธิการพรรคคนที่ 3, (11.) นายพงศ์เกษม สัตยาประเสริฐ, (12.) นางสาวชยิกา วงศ์นภาจันทร์ นายทะเบียนสมาชิกพรรค และ (13.) นางวรรษมล เพ็งดิษฐ์ เหรัญญิกพรรค
ตามคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ แม้อดีตกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) เคยตีความไว้ว่าเป็นการ "ตัดสิทธิเล่นการเมืองตลอดชีวิต" ม. 98(5) ของรัฐธรรมนูญ แต่มติศาลรัฐธรรมนูญให้ตัดสิทธิเพียง 10 ปี คณะกรรมการบริหารพรรค 13 คน ห้ามมีส่วนร่วมในการจัดตั้งพรรคใหม่ภายใน 10 ปี (ม. 94 ของ พ.ร.ป. พรรคการเมือง)
ขณะที่ ผู้สมัคร ส.ส. ของพรรคไทยรักษาชาติ (ทษช.) ทั้ง 282 คนต้อง "แพ้ฟาล์ว" ทันที เพราะขาดคุณสมบัติการเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้ง เนื่องจากสังกัดพรรคการเมืองไม่ถึง 90 วันก่อนวันเลือกตั้ง (ม. 97(3) ของ รธน.) ทั้งนี้แบ่งเป็นผู้สมัคร ส.ส. แบบแบ่งเขต 174 คน (เดิมส่ง 175 คน แต่มี 1 คน ที่ กกต. ไม่ประกาศ คุณสมบัติ) และบัญชีรายชื่อ 108
ห้ามใช้ชื่อ ชื่อย่อ โลโก้พรรคที่ถูกยุบอีกต่อไป (ม. 94 ของ พ.ร.ป. พรรคการเมือง)