เหนื่อยไหมที่ต้องเป็นเดอะแบก? : เปิด 3 วิธีปลดล็อกหนี้กตัญญู ให้ชีวิตไม่พัง!
- คนวัยทำงานจำนวนมาก มองข้ามความฝันและอนาคตตัวเอง เพียงเพราะต้องแบกรับภาระหนี้กตัญญู
- การหาเงินปิดหนี้แทนครอบครัว ไม่ใช่การแก้ปัญหาที่ยั่งยืน เพราะสุดท้ายจะมีหนี้ก้อนใหม่มาเสมอ
- 3 วิธีปลดล็อก : เปิดอกคุยเรื่องตัวเลข – กำหนดขอบเขตให้ชัดเจน – เปลี่ยนจาก “ให้เงิน” เป็น “คนดูแลค่าใช้จ่าย”
ตลอดหลายปีที่ผมลงพื้นที่จัดอบรมและให้คำแนะนำเรื่องการเงินกับผู้คนทั่วประเทศ ผมพบว่าคนวัยทำงานหลายคนต้องกลายเป็นเสาหลักครอบครัว บางคนต้องแบกรับหนี้สินของบ้านไว้ เพียงเพราะมีรายได้ประจำเพียงคนเดียว หรือแค่เพราะเกิดมาเป็นลูกคนโต
และนี่คือเรื่องจริงครับ คนไทยจำนวนไม่น้อยมีหนี้ติดตัวมาตั้งแต่เกิด เรียกกันว่า “หนี้กตัญญู”
หนี้ประเภทนี้แตกต่างจากหนี้ทั่วไป เพราะเราไม่ได้เป็นคนก่อ แต่ต้องรับผิดชอบ หลายคนส่งเงินให้พ่อแม่ทุกเดือนก็ยังไม่พอ ยังต้องช่วยใช้หนี้แทน ตามแก้ปัญหาที่เกิดซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนไม่มีโอกาสสร้างอนาคตของตัวเอง
เมื่อความกตัญญู กลายเป็นภาระหนี้ที่ไม่มีวันจบ
มีเคสหนึ่งเป็นรุ่นน้องที่ผมรู้จัก เธอยอมทิ้งงานประจำ พับเก็บเป้าหมายในชีวิต ไปขายแรงงานที่ต่างประเทศ หวังจะได้เงินมากขึ้นเพื่อเอาไปไถ่ที่ดินจากหนี้นอกระบบของแม่
สิ่งที่น่าสะเทือนใจคือ เธอตามปิดหนี้นอกระบบให้แม่หลายครั้ง แต่ผ่านไปไม่นานแม่ก็กลับไปกู้หนี้มาเพิ่มอีก วนเวียนซ้ำแล้วซ้ำเล่า
ผมถามเธอว่า “ถ้าไปเป็นแรงงานต่างประเทศ แล้วปิดหนี้ก้อนนี้ได้ แม่จะก่อหนี้เพิ่มอีกไหม?”
เธอตอบว่า “มีโอกาสสูงค่ะ แต่ทำไงได้แม่สร้างหนี้ หนูมีหน้าที่ต้องปิด”
ผมเจ็บปวดใจทุกครั้งที่เห็นคนรุ่นใหม่มองข้ามความฝัน เพื่อมาวิ่งไล่จ่ายหนี้ที่ตัวเองไม่ได้ก่อ เพียงเพราะความกตัญญูมันค้ำอยู่ที่คอ
ผมพบว่าพฤติกรรมการก่อหนี้และความขัดสนของคนวัยทำงาน ส่วนหนึ่งเกิดจากการไม่อาจปฏิเสธภาระดูแลครอบครัวได้ ซึ่งจุดเริ่มต้นนี้เองทำให้หลายคนหาทางออกด้วยการกู้หนี้หมุนเงินไปเรื่อย ๆ ซึ่งไม่รู้ว่าจะจบสิ้นตอนไหน
3 ขั้นตอนจัดการหนี้ครอบครัว ให้รอดไปด้วยกัน
หากใครที่กำลังประสบกับดักหนี้กตัญญู ผมอยากให้ลองตั้งสติแล้วเริ่มลงมือทำตาม 3 ขั้นตอนนี้ดูครับ
- เปิดอกคุยเรื่องตัวเลข : กางค่าใช้จ่ายทั้งหมดของเราให้ครอบครัวเห็น เพื่อให้เขาเห็นว่าเรามีภาระมากแค่ไหน ไม่ได้หวังให้เขามาช่วย แค่ลดความคาดหวังจากเราลงก็พอ
- กำหนดขอบเขตให้ชัดเจน : ประเมินว่าเราช่วยครอบครัวได้เดือนละเท่าไหร่โดยไม่เดือดร้อน และควรแบ่งเงินช่วยเหลือออกเป็น 2 ก้อน ไม่เอามาปนกัน ก้อนที่ 1 เงินช่วยเหลือรายเดือน ให้ตามที่ตกลงไว้ และก้อนที่ 2 เงินสำรองฉุกเฉินครอบครัว มีไว้เผื่อเหตุไม่คาดฝันของที่บ้าน ป้องกันไม่ให้เราเดือดร้อนไปกู้หนี้เพิ่ม
- เปลี่ยนจาก “ให้เงิน” เป็น “คนดูแลค่าใช้จ่าย” : ลิสต์รายจ่ายที่จำเป็น เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าน้ำมัน แล้วตกลงว่าเราจะเป็นคนจ่ายส่วนไหนโดยตรง เพื่อป้องกันไม่ให้เขานำเงินไปใช้จ่ายในสิ่งที่ไม่จำเป็นอย่างอื่น
กตัญญูได้ แต่ต้องไม่ลืมรักตัวเอง
ผมเองก็เคยเจอกับดักนี้ ตอนที่ได้เงินเดือนเดือนแรกอันน้อยนิด พ่อด่าผมที่ไม่ได้แบ่งเงินให้ เพราะความเชื่อว่า “ลูกที่ไม่ให้เงินเดือนเดือนแรกกับพ่อแม่ จะไม่เจริญ” ซึ่งผมต้องอดกลั้นเก็บคำตำหนิเอาไว้ในใจ
ในขณะเดียวกัน ผมเองยังโชคดีที่แม่คอยสอนในมุมที่สวนทางว่า “เราต้องดูแลตัวเองให้ดีก่อน ไม่งั้นพอแก่ตัวไป ก็จะกลายเป็นภาระให้ลูกหลานต้องกลับมาเลี้ยงดู เหนี่ยวรั้งกันไปเป็นทอด ๆ หากไม่เริ่มตัดวงจรนี้ตั้งแต่ยุคเรา”
แถมยังย้ำว่า "บางครั้งแกล้งจนบ้างก็ได้ ไม่งั้นจะมีคนมาขอแต่ความช่วยเหลือไม่จบไม่สิ้น"
คำสอนเหล่านี้เอง เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ผมมีนิสัยเก็บออมและจัดการรายรับรายจ่ายอย่างระมัดระวัง
การที่เราเลือกรักตัวเองและพยุงชีวิตให้รอดก่อน จึงไม่ใช่ความเห็นแก่ตัว เพราะถ้าเราดูแลตัวเองได้ดีตั้งแต่เนิ่น ๆ มีพอกินพอใช้ มีเงินออมสำหรับอนาคต เราก็จะไม่เป็นภาระให้ลูกหลาน
และที่สำคัญ การแก้ปัญหาหนี้กตัญญูจะเกิดขึ้นได้ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องทำไปพร้อมกันทั้ง 2 ฝ่าย คือ “ตัวเรา” และ “ครอบครัว”
เกี่ยวกับผู้เขียน: “อ้ายหมอหนี้” หรือ “มิ่งขวัญ ประเสริฐศิวพร” หนึ่งในพนักงานบริษัทสินเชื่อ “เงินติดล้อ” มีภารกิจหลักคือตระเวนไปตามชุมชนทั่วประเทศ เพื่อเรียนรู้ ทำความเข้าใจปัญหาการเงินและหาวิธีแก้ไขโดยการสร้างโอกาสความรู้ทางการเงิน ด้วยเป้าหมายเพื่อช่วยให้ผู้คนมีชีวิตที่ดีขึ้น ด้วยความเชื่อว่า “ความรู้ ความคิด และวินัยทางการเงิน” จะช่วยให้ผู้คนมีชีวิตดีขึ้นได้อย่างยั่งยืน
ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่า บทความนี้จะเป็นประโยชน์ต่อคุณและคนรอบข้าง เป็นแรงบันดาลใจให้เห็นถึงความสำคัญของความรู้และวินัยทางการเงิน และพอจะเป็นเสียงสะท้อนที่ทำให้หลายคนเข้าใจ ช่วยกันคนละไม้คนละมือ เพื่อให้พวกเขามีชีวิตที่ดีขึ้น หากใครที่สนใจข้อมูลเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาทางการเงิน สามารถติดตามเพิ่มเติมได้ที่ TikTok อ้าย-หมอ-หนี้