"มันไม่มีจิตวิญญาณ" เหลียงเฉาเหว่ยวิพากษ์ AI ในวงการภาพยนตร์ " ผมไม่คิดว่ามันเป็นศิลปะ"
หนึ่งในสิ่งที่ซูเปอร์สตาร์ฮ่องกง โทนี่ เหลียงเฉาเหว่ย ชื่นชอบเกี่ยวกับการแสดงคือความแปลกใหม่ นั่นคือ "คุณจะไม่ได้เล่นบทเดิมซ้ำ"
อย่างไรก็ตาม เมื่อพูดถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับภาพยนตร์ที่เขารักจากเทคโนโลยีอย่าง AI ดูเหมือนว่ามีบางสิ่งที่เขาอยากให้คงเดิมมากกว่า
นักแสดงวัย 63 ปีผู้นี้ดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการตัดสินหลักของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเซี่ยงไฮ้ (SIFF) ในปีนี้ และในวันศุกร์ได้ให้สัมภาษณ์กับ AFP และ The Hollywood Reporter ในประเด็นต่างๆ ที่ครอบคลุมถึงปัญญาประดิษฐ์ ภาพยนตร์จีน และโครงการในอนาคตของเขา
การสร้างภาพยนตร์ก็ไม่พ้นจากผลกระทบของการพัฒนาอย่างรวดเร็วของ AI ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
“ผมคิดว่า AI เป็นดาบสองคม” เหลียงกล่าวเมื่อถูกถามถึงผลกระทบของมัน
“‘มันช่วยประหยัดเวลาได้มาก’ หมายความว่ามันช่วยประหยัดเงินได้มาก… แต่ในขณะเดียวกัน คนจำนวนมากก็จะตกงาน”
เขาคาดการณ์ว่า ผู้ที่จะได้รับประโยชน์คือ “ภาพยนตร์กระแสหลักที่ดูได้เพลินๆ”: “คุณไม่ต้องคิดอะไรมาก ไม่มีความคิดสร้างสรรค์ มันเป็นการคำนวณล้วนๆ”
ผู้สร้างภาพยนตร์กำลังทดลองใช้เครื่องมือเทคโนโลยีใหม่ๆ มากขึ้น โดยในปีนี้เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติซีแอตเติล (SIFF) ได้เปิดตัวโครงการที่ให้ทีมที่ได้รับคัดเลือกมีเวลาหนึ่งเดือนในการสร้างภาพยนตร์สั้นโดยใช้ AI ช่วย
เมื่อถูกถามว่าเขาคิดว่าภาพยนตร์ที่สร้างด้วย AI สามารถถือได้ว่าเป็นงานศิลปะอย่างแท้จริงหรือไม่ เหลียงหยุดคิดไปหลายวินาที
“แต่มันไม่มีจิตวิญญาณ” เขาตอบด้วยน้ำเสียงเศร้าสร้อย เขาหยุดคิดอีกครั้ง
“ผมไม่คิดอย่างนั้น ผมไม่คิดว่ามันเป็นศิลปะ ไม่เลย”
เหลียงมองเห็นความท้าทายที่วงการภาพยนตร์ทั่วโลกกำลังเผชิญอยู่ได้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแข่งขันกับสตรีมมิ่ง เกม และคอนเทนต์สั้น ๆ ที่ถูกผลักดันโดยอัลกอริทึมบนโซเชียลมีเดีย
เขาบอกว่าเขา “เกลียด” การดูหนังผ่านโทรศัพท์มือถือมาก ๆ
“ผมรู้สึกเศร้า ตอนเด็ก ๆ ผมเคยดูหนังในโรงภาพยนตร์ใหญ่ ๆ ที่มีจอใหญ่ ๆ แต่เดี๋ยวนี้จอมันเล็กลงเรื่อย ๆ” เขากล่าว
“สำหรับผม ภาพยนตร์ไม่ควรดูนอกโรงภาพยนตร์”
ความคิดสร้างสรรค์และการเซ็นเซอร์
การร่วมงานของเหลียงกับหว่องการ์ไว ผู้กำกับชาวฮ่องกงด้วยกัน เป็นสัญลักษณ์ของยุคทองของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ของเมืองนี้ในช่วงทศวรรษ 80 และ 90
เขาคือไอคอนแห่งภาพยนตร์อาร์ตเฮาส์ของเอเชีย และยังได้ก้าวเข้าสู่ฮอลลีวูดด้วยการรับบทตัวร้ายในภาพยนตร์เรื่อง "Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings" ของมาร์เวลในปี 2021
เขาได้รับรางวัลสิงโตทองคำสำหรับความสำเร็จตลอดชีวิตในเทศกาลภาพยนตร์เวนิสในปี 2023
เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติซีแอตเติล (SIFF) กำลังจัดฉายผลงานย้อนหลังของเขาในปีนี้ แต่เหลียงจะไม่เข้าร่วมชม
"ผมเป็นนักแสดงประเภทที่ไม่ชอบมองย้อนกลับไปดูหนังเก่าๆ ของตัวเอง" เขากล่าวพร้อมหัวเราะ
เขาบอกว่ามีช่วงหนึ่งที่อุตสาหกรรมภาพยนตร์จีนแผ่นดินใหญ่ยังอยู่ใน "ช่วงเรียนรู้" รวมถึงจากฮ่องกงด้วย
"ตอนนี้พวกเขามีแนวคิดในการสร้างภาพยนตร์เป็นของตัวเอง เพราะพวกเขาเป็นเพียงกลุ่มเดียวที่รู้จักวัฒนธรรมท้องถิ่น รู้จักลักษณะเฉพาะของท้องถิ่น" เขากล่าวเสริม
ถึงแม้เขาจะบอกว่าตัวเองไม่รู้จักวงการภาพยนตร์จีนแผ่นดินใหญ่ "ดีนัก" แต่เขาก็ชี้ให้เห็นว่าภาพยนตร์แอนิเมชั่นและภาพยนตร์ขนาดเล็กเป็นจุดเด่น
เขาบอกว่าอย่างหลังนั้นเปิดโอกาสให้มีการทดลองโดยไม่ต้องเสี่ยงทางการเงินมากนัก ซึ่งเป็นเรื่องดีสำหรับอุตสาหกรรมภาพยนตร์โดยรวม
“ในขณะเดียวกัน บางทีพวกเขาอาจต้องผ่อนคลายการเซ็นเซอร์ลงบ้าง เพื่อให้มีภาพยนตร์หลากหลายประเภทมากขึ้น และมีข้อจำกัดในการสร้างสรรค์น้อยลง” เขากล่าวเสริม
'ความวุ่นวายชนิดหนึ่ง'
ในภาพยนตร์เรื่องล่าสุดของเหลียงเรื่อง "Silent Friend" ซึ่งเป็นผลงานการผลิตแบบยุโรปเต็มรูปแบบเรื่องแรกของเขา ต้นแปะก๊วยมีบทบาทสำคัญ
“มันเปลี่ยนมุมมองของผมที่มีต่อพืชไปจริงๆ” เขากล่าว ใบหน้าที่แสดงออกของเขาสว่างขึ้นเมื่อเขาอธิบายถึงไมคอร์ไรซา ซึ่งเป็นความสัมพันธ์แบบพึ่งพาอาศัยกันระหว่างเชื้อราและรากพืช
“พวกมันรู้วิธีตอบสนองต่อโลกภายนอก พวกมันสามารถทำอะไรได้มากมาย… ดังนั้นผมจึงเชื่อว่าพืชมีสติปัญญา”
เขาหัวเราะเบาๆ และกล่าวว่าการสร้างภาพยนตร์เรื่องนี้เป็น “ความวุ่นวายชนิดหนึ่ง”
ทีมงานพบ “ความกลมกลืน” เหมือน “การเต้นรำด้วยกัน” โดยไม่มีคำแนะนำพิเศษใดๆ และมีการด้นสดกันมาก
“ตอนที่ผมดูครั้งแรก… ผมแบบว่า ว้าวเลย หลังจากตัดต่อแล้ว มันแตกต่างไปมาก” เขากล่าว
เหลียงมีโปรเจกต์อยู่สามเรื่องในขณะนี้ ได้แก่ ภาพยนตร์กับผู้กำกับชาวฮ่องกง จอนนี่ โต, งานสร้างในอินเดีย และซีรีส์สตรีมมิ่ง
สำหรับเขา ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือผู้กำกับ
“เรื่องราวแบบไหน แนวไหน ไม่สำคัญสำหรับผม” เขากล่าว
“ผมชอบหนังของพวกเขา หรือผมชอบคนๆ นี้… นั่นคือวิธีที่ผมเลือกโปรเจกต์”
เขากล่าวว่าเขาเปลี่ยนทัศนคติเกี่ยวกับการแสวงหาความสมบูรณ์แบบในบทบาท
“ภาพยนตร์คือการกระทำแห่งความซื่อสัตย์ ไม่ได้เกิดขึ้นบนหน้าจอ แต่เกิดขึ้นในหัวใจและในความรู้สึกของผู้ชม” เขากล่าว
“ถ้าคุณซื่อสัตย์ นั่นคือสิ่งที่คุณควรแสวงหา… ไม่ใช่ความสมบูรณ์แบบ”
Agence France-Presse
Photo - โทนี่ เหลียงเฉาเหว่ย นักแสดงชาวฮ่องกง ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว AFP ในงานเทศกาลภาพยนตร์นานาเซี่ยงไฮ้ ครั้งที่ 28 ที่เซี่ยงไฮ้ เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2569 (Photo by Hector RETAMAL / AFP)