เด็กไทยเขย่าโลก
นาทีนี้ไม่พูดถึงไม่ได้ครับ
น้อง Nene Royal หรือ น้องแพรว-รัตติกานต์ อำลอย เด็กหญิงตัวน้อยๆ จากภูเก็ต เดินทางไปทำให้โลกต้องตะลึงถึงอเมริกา
ก็คงเห็นคลิปบนเวที America’s Got Talent กันไปแล้วนะครับ คงไม่ต้องบรรยายอะไรกันมาก
เพราะมันสุดยอดจริงๆ
มันเหมือนเรื่องราวที่ถูกกำหนดมาว่า ต้องเป็นแบบนั้น
แค่น้องแพรวเริ่มต้นแนะนำตัวว่า มาจาก ภูเก็ต ไทยแลนด์ เสียงกรี๊ดก็ลั่นฮอลล์แล้ว
มันมีพลังมากจริงๆ
แสดงว่า ภูเก็ตของเราเป็นสถานที่ในฝันของคนทั่้วโลกอย่างปฏิเสธไม่ได้
โชว์ของน้องแพรว นอกจากพลังเสียง และความสามารถด้านดนตรีแล้ว การเลือกเพลง Zombie ก็เป็นอีกเรื่องของความลงตัว
มันไม่ได้สื่อแค่บนเวทีครับ
แต่สื่อไปทั่วโลก ให้ทุกคนได้หยุดคิดไปพร้อมๆ กัน
ไม่ว่า น้องแพรว จะเลือกเพลง Zombie มาร้องด้วยสาเหตุอะไร จะเป็นการชอบเป็นการส่วนตัว หรือต้องการสื่อเป็นสัญลักษณ์ไปถึงผู้คนทั่วโลกก็ตามที
แต่นี่คือปรากฏการณ์!
ผู้นำที่กระหายสงคราม ต้องหยุดฟัง
เพจคลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา เขียนเรื่องนี้ไว้ละเอียดยิบครับ
"…Zombie : เพลงอายุ 32 ปี
ที่คุณอาจยังไม่รู้ความหมายที่ซ่อนอยู่!
หลังจากกระแสความปังของน้อง Nene Royal เด็กสาววัย 16 ปีจากภูเก็ต ที่ขึ้นเวที America’s Got Talent แล้วเลือกเพลง 'Zombie' ของ The Cranberries มาร้องในรอบ Audition จนได้รับเสียงตอบรับอย่างล้นหลามทั่วโลก สิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่แค่พลังเสียงหรือความเท่ของการแสดง แต่คือการที่เพลงอายุ 32 ปีเพลงนี้ กลับมาถูกปลุกให้มีชีวิตอีกครั้ง เหมือนบาดแผลเก่าของมนุษยชาติที่ยังไม่เคยหายจริงๆครับ
เพลง 'Zombie' ถูกปล่อยในปี 1994 โดยวงไอริช The Cranberries และเขียนโดย Dolores O’Riordan หลังเหตุการณ์ระเบิดที่เมือง Warrington ประเทศอังกฤษในปี 1993 ซึ่งทำให้เด็กชายสองคนเสียชีวิต คือ Johnathan Ball อายุ 3 ขวบ และ Tim Parry อายุ 12 ขวบ พร้อมผู้บาดเจ็บอีกจำนวนมาก เพลงนี้จึงไม่ใช่เพลงผี ไม่ใช่เพลงสยองขวัญ แต่เป็นเพลงเพื่อประท้วงความรุนแรงที่เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองและศาสนา
ความหมายโดยรวมของเพลงนี้คือ 'เสียงของคนที่ทนไม่ได้แล้วกับความรุนแรงที่ถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น' เพราะความรุนแรงจำนวนมากไม่ได้เริ่มจากคนคนหนึ่งตื่นเช้ามาแล้วอยากทำร้ายใคร แต่เริ่มจากเรื่องเล่าเก่าๆ ความแค้นเก่าๆ และคำสอนเก่าๆ ที่ค่อยๆ เข้าไปอยู่ในหัวของคน จนวันหนึ่งเราก็อาจไม่ได้ตัดสินใจด้วยหัวใจของมนุษย์ตรงหน้า แต่ตัดสินใจจากเสียงของประวัติศาสตร์ที่ดังอยู่ในหัวตัวเองครับ
ทำไมต้องเป็น 'Zombie'?
คำว่า Zombie ในเพลงนี้น่าสนใจมากครับ เพราะซอมบี้ คือร่างที่ยังเดินได้ ทำร้ายคนอื่นได้ แต่เหมือนความคิด ความรู้สึก และความเป็นมนุษย์บางส่วนตายไปแล้ว Zombie เป็นสัญลักษณ์ของคนที่ถูกความเกลียดชังความแค้น หรืออุดมการณ์ครอบจนกลายเป็นร่างที่เคลื่อนไหวตามโปรแกรมเดิม โดยไม่ถามตัวเองอีกแล้วว่า สิ่งที่ทำอยู่ยังมีมนุษยธรรมอยู่ไหม?
เมื่อสมองคนเราไม่เห็นอีกฝ่ายเป็น 'คน' ที่มีชีวิต ความยับยั้งชั่งใจทางศีลธรรมก็อาจลดลง เหมือนในหนังสงครามที่ศัตรูมักถูกถ่ายเป็นเงาดำ เป็นฝูง เป็นร่างไร้หน้า เพราะเมื่อมนุษย์ไม่มีหน้า เราก็ฆ่าเขาในใจได้ง่ายขึ้นครับ
Zombie จึงไม่ได้หมายถึง ศพที่ลุกจากหลุม แต่หมายถึง มนุษย์ที่ยังมีชีวิตอยู่ แต่ปล่อยให้ความเกลียดเก่ากัดกินหัวใจ จนไม่เหลือพื้นที่ให้ความเมตตา
แล้วทำไมต้อง 'In your head'?
ประโยคนี้คือหัวใจของเพลง และมันมีความหมายที่ซับซ้อนถึงสองมิติครับ
In your head #1
ความรุนแรงจำนวนมากไม่ได้เริ่มที่มือที่กดระเบิด แต่เริ่มที่ 'ภายในหัว' ที่ถูกปลูกความคิดซ้ำๆ ว่า เขาคือศัตรู เขาสมควรโดน เขาไม่ใช่พวกเรา หรือถ้าเราทำสิ่งนี้ เรากำลังทำเพื่อสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่า
In your head #2
ในสมองของคนที่เผชิญกับความรุนแรงซ้ำๆ มักไม่ได้เก็บเหตุการณ์ไว้เหมือนไฟล์เก่าในคอมพิวเตอร์ที่ปิดแล้วจบ แต่บางครั้งมันสามารถฉายกลับมาเป็น *ภาพ เสียง กลิ่น ความกลัว หรือความโกรธที่วนอยู่ในหัว* ประโยค 'In your head' จึงไม่ได้พูดแค่หัวของผู้ก่อความรุนแรง แต่ยังพูดถึง *ในหัวของผู้รอดชีวิต ครอบครัวผู้สูญเสียและสังคมที่ยังถูกผีของอดีตตามหลอกอยู่ครับ*
ถ้าเปรียบเป็นภาพยนตร์ 'Zombie' ไม่ใช่ฉาก jump scare ที่ผีโผล่มาทำให้ตกใจ แต่เป็นหนังสงครามที่กล้องค่อยๆ ซูมเข้าไปในดวงตาของเด็กคนหนึ่ง แล้วถามคนดูว่า 'เราจะปล่อยให้เรื่องแบบนี้กลายเป็นเรื่องปกติอีกนานแค่ไหน?'
ส่วนดนตรีที่หนักขึ้น เสียงกีตาร์ที่แตกพร่า และเสียงร้องที่เหมือนทั้งตะโกน ทำให้เพลงนี้ไม่ใช่แค่เล่าเหตุการณ์ แต่ทำให้คนฟัง 'รู้สึกติดอยู่ในหัว' ของภาพความรุนแรงนั้นไปพร้อมกัน
นี่อาจเป็นเหตุผลว่าทำไมเมื่อ Nene นำเพลงนี้กลับมาร้องบนเวทีระดับโลก คนจำนวนมากจึงไม่ได้รู้สึกแค่ว่า 'เด็กคนนี้ร้องเพลงเก่าได้ดี' แต่รู้สึกเหมือนเพลงนี้กลับมาถามคนยุคปัจจุบันอีกครั้งว่า หลังจากโลกผ่านสงคราม ข่าวความรุนแรง และเด็กที่เสียชีวิตในความขัดแย้งมามากมาย เราแน่ใจหรือยังว่า Zombie อยู่แค่ในเพลง? หรือจริงๆ แล้วมันยังอยู่ในหัวของมนุษย์หลายคน เพียงแต่เปลี่ยนฉาก เปลี่ยนภาษา และเปลี่ยนเครื่องแต่งกายไปตามยุคสมัย?
สำหรับหมอ ความอมตะของเพลง Zombie จึงไม่ได้อยู่ที่ท่อนฮุกติดหูเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่มันเป็นเพลงที่ทำหน้าที่เหมือนกระจกที่มีคราบสกปรกบานหนึ่ง ที่ไม่ยอมให้เรามองโลกสวยเกินไป มันบังคับให้เราเห็นว่า ความรุนแรงไม่ได้เกิดจากปีศาจในนิทานเสมอไป แต่บางครั้งก็เกิดจากมนุษย์ธรรมดา ที่ปล่อยให้ความคิดเก่า ความแค้นเก่า และความกลัวเก่าควบคุมตัวเองนานเกินไป จนวันหนึ่งเขากลายเป็น Zombie โดยไม่รู้ตัวครับ…"
ครับ…เพลง Zombie ผ่านยุคสมัย ที่มีเหตุการณ์เดิมซ้ำแล้วซ้ำเล่า
ภาพความเสียหายจากการโจมตีโรงเรียนประถมศึกษาหญิงล้วนในเมืองมินาบทางตอนใต้ของอิหร่านเมื่อช่วงเช้าวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา มีนักเรียนเสียชีวิตกว่า ๑๕๐ ราย
อเมริกาใช้ขีปนาวุธสังหาร!
นี่คือเรื่องราวที่ยังเกิดขึ้น และกำลังจะเกิดขึ้นไม่หยุดหย่อน
วันนี้ น้องแพรว ทำให้คนทั้งโลกได้ตระหนักถึงหายนะที่เกิดจากสงครามอีกครั้ง
ผ่านเวที America’s Got Talent.