ควรขับถ่ายวันละกี่ครั้ง? หมอเฉลยตัวเลขที่ดีต่อลำไส้ที่สุด เผย "เวลาทอง" ของการอึ
เช็กด่วน! แพทย์เผยความถี่ที่ควร "ขับถ่าย" ต่อวัน และช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเข้าห้องน้ำ
การขับถ่ายอุจจาระถือเป็นขั้นตอนสำคัญในกระบวนการดีท็อกซ์ตามธรรมชาติของร่างกาย เพื่อกำจัดกากใยอาหารที่ย่อยไม่ได้ แบคทีเรียส่วนเกิน และของเสียต่าง ๆ ออกจากระบบ โดยลักษณะของอุจจาระที่ดีควรมีสีน้ำตาลอ่อนถึงเข้ม มีลักษณะนุ่มแต่จับตัวเป็นก้อนคล้ายขอนไม้เรียบๆ ทว่านอกเหนือจากลักษณะภายนอกแล้ว "ความถี่" และ "ช่วงเวลา" ในการขับถ่ายก็เป็นสิ่งสำคัญที่สะท้อนถึงสุขภาพลำไส้ได้เป็นอย่างดี
คนสุขภาพดีควรขับถ่ายบ่อยแค่ไหน?
ดร.ซาบีน ฮาซาน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารเปิดเผยว่า เกณฑ์การขับถ่ายปกติที่ยอมรับได้นั้นค่อนข้างกว้าง โดยเริ่มตั้งแต่ 3 ครั้งต่อวัน ไปจนถึง 3 ครั้งต่อสัปดาห์ อย่างไรก็ตาม จากการศึกษาพบว่าการขับถ่ายที่ส่งผลดีต่อสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้มากที่สุด และช่วยให้มีสารพิษตกค้างในเลือดน้อยที่สุดคือ การขับถ่ายให้ได้ 1-2 ครั้งต่อวัน
ทางด้าน ดร.เจสัน โคเรนบลิท ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบย่อยอาหารกล่าวเสริมว่า อุจจาระที่ดีควรจะขับถ่ายออกได้ง่ายและทำให้รู้สึกโล่งท้องหลังจากเสร็จสิ้น หากใครที่ขับถ่ายน้อยกว่า 3 ครั้งต่อสัปดาห์ ร่วมกับมีอุจจาระที่แข็ง ต้องใช้แรงเบ่งมาก หรือมีอาการเจ็บปวด นั่นอาจเป็นสัญญาณของอาการท้องผูก ในทางตรงกันข้ามหากถ่ายเหลวเป็นน้ำบ่อยเกินไปก็อาจเป็นสัญญาณของอาการท้องเสียได้
"ตอนเช้า" คือช่วงเวลาทองของการขับถ่าย
แพทย์ทั้งสองท่านเห็นตรงกันว่า "ช่วงเวลาเช้า" คือช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการขับถ่าย เนื่องจากระบบนาฬิกาชีวิต จะคอยควบคุมให้ลำไส้ใหญ่ตื่นตัวและบีบตัวอย่างรุนแรงหลังจากที่เราตื่นนอน ประกอบกับในช่วงเช้า (ประมาณ 30–45 นาทีหลังตื่นนอน) จะเป็นช่วงที่ฮอร์โมนคอร์ติซอล พุ่งสูงขึ้น ซึ่งมีส่วนช่วยกระตุ้นให้ระบบขับถ่ายทำงานได้ดียิ่งขึ้น
นอกจากนี้ การดื่มเครื่องดื่มอุ่นๆ หรือกาแฟในตอนเช้า รวมถึงการรับประทานอาหารเช้า จะไปกระตุ้นกลไกที่เรียกว่า "Gastrocolic Reflex" ซึ่งเป็นสัญญาณตอบสนองอัตโนมัติเมื่อมีอาหารตกถึงท้อง ลำไส้ใหญ่จะได้รับสัญญาณให้เริ่มบีบตัวไล่ของเสียเก่าออกเพื่อเตรียมพื้นที่รองรับอาหารมื้อใหม่ทันที
ทว่าหากใครที่ไม่ได้ขับถ่ายตอนเช้า แต่มีพฤติกรรมขับถ่ายตอนเที่ยงหรือตอนเย็นเป็นประจำอยู่แล้ว ก็ถือว่าเป็นเรื่องปกติที่ไม่น่ากังวล หากรูปแบบนั้นสม่ำเสมอและไม่สร้างความอึดอัดให้ร่างกาย
iStockphoto
ฝึกขับถ่ายตามธรรมชาติ ดีกว่าบังคับเวลา
แพทย์แนะนำว่าไม่ควรฝืนบังคับตัวเองให้ขับถ่ายตามเวลาเป้าหมายอย่างเคร่งครัดจนเกินไป แต่ควรเน้นที่ความง่ายและความสบายในการขับถ่ายเป็นหลัก การนั่งแช่บนชักโครกนานเกินไปหรือการออกแรงเบ่งอย่างรุนแรง อาจนำมาซึ่งโรคโรคริดสีดวงทวารและภาวะอุ้งเชิงกรานทำงานผิดปกติได้
วิธีปฏิบัติที่ถูกต้องคือเมื่อรู้สึกปวดท้องให้เข้าห้องน้ำทันที ปล่อยใจให้ผ่อนคลาย หายใจเข้าออกลึกๆ และใช้เวลาไม่เกิน 5–10 นาที หากยังถ่ายไม่ออกให้ลุกออกมาก่อนแล้วค่อยลองใหม่เมื่อปวดอีกครั้ง การใช้เก้าอี้ตัวเล็กๆ มารองหนุนเท้าในขณะนั่งชักโครกก็สามารถช่วยปรับองศาของลำไส้ให้ขับถ่ายได้ง่ายขึ้นเช่นกัน