สายใยทางการทูตกว่าร้อยปี : รัสเซียและไทยบนเวทีการทูตระดับโลก
สายใยทางการทูตกว่าร้อยปี : รัสเซียและไทยบนเวทีการทูตระดับโลก
ในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ของทุกปี เราจะเฉลิมฉลองวันของนักการทูตรัสเซีย เป็นวันสำคัญของผู้ที่ทำหน้าที่สำคัญในภารกิจที่มีความซับซ้อนมาตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมา งานด้านการทูตเป็นงานที่มีความสำคัญมาก นั่นคือ การสร้างความเข้าใจระหว่างรัฐและเสริมสร้างการเจรจาระหว่างกัน รวมถึงการทำงานด้านวัฒนธรรมร่วมกับประชาชนของประเทศต่าง ๆ บนโลก
สำหรับนักการทูตที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ในประเทศไทย วันนี้ถือได้ว่าเป็นวันสำคัญและเป็นโอกาสพิเศษในการสื่อสารถึงสาระสำคัญต่อวิชาชีพนักการทูต และบทบาทของนักการทูตต่อการส่งเสริมและพัฒนาความสัมพันธ์ฉันมิตรกับประเทศไทย
ประวัติศาสตร์การทำงานด้านการทูตของรัสเซียนั้นมีมานานหลายศตวรรษ และวันแห่งการเฉลิมฉลองนั้นอ้างอิงจากเอกสารหลักฐานที่มีความเก่าแก่มากที่สุดฉบับหนึ่งเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2092 ซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐแห่งแรกในประวัติศาสตร์ของรัสเซียที่ดูแลรับผิดชอบด้านกิจการระหว่างประเทศ
รัสเซียได้เริ่มจัดตั้งการบริหารราชการแบบรวมศูนย์ ในปี พ.ศ. 2345 โดยมีการตั้งคณะรัฐมนตรีและเปลี่ยนระบบราชการจากคณะกรรมการมาเป็นการจัดตั้งกระทรวงการต่างประเทศ จากนั้นเป็นต้นมา การทูตจึงได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารราชการแผ่นดินของประเทศรัสเซีย
ในสาระสำคัญของการทำงานด้านการทูตนั้น ได้ถือกำเนิดมาเป็นระยะเวลานานแล้ว ในสมัยก่อนจะอยู่ในฐานะของศิลปะของการเจรจา การประนีประนอม และการหาทางออกร่วมกันโดยสันติวิธี แม้ว่าจะอยู่ในสถานการณ์ที่เร็วร้ายที่สุด
ในแต่ละช่วงเวลาของยุคสมัยที่ผ่านมา นักการทูตรัสเซียต้องเผชิญกับภารกิจที่มีความแตกต่างกัน การทำงานมีตั้งแต่การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับประเทศที่อยู่ห่างไกล ตลอดจนการกำหนดระบบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในโลกยุคใหม่ แต่สิ่งที่ไม่เคยเปลี่ยนเลย คือ การดำรงไว้ซึ่งการเจรจา การให้ความเคารพต่ออธิปไตยของประเทศคู่เจรจา และแสวงหาความสมดุลของผลประโยชน์ร่วมกัน
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศรัสเซียและไทยนั้นถือได้ว่าเป็นบทสำคัญของประวัติศาสตร์การทูตของประเทศรัสเซีย และทั้งสองชาติจะมีการเฉลิมฉลองเนื่องในโอกาสครบรอบ 130 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกัน หากย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2440 ในวันที่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 แห่งสยาม ได้เสด็จเยือนจักรวรรดิรัสเซียและเข้าพบซาร์นิโคลัสที่ 2 การพบกันครั้งนั้นถือได้ว่าเป็นเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ระหว่างประเทศรัสเซียและไทย เป็นการวางรากฐานความไว้เนื้อเชื่อใจและการเคารพซึ่งกันและกันระหว่างสองชาติ และมีส่วนสำคัญอย่างมากในการรักษาไว้ซึ่งเอกราชและความเป็นรัฐของประเทศไทยไว้ในยุคล่าอาณานิคม
ตลอดเวลาหลายทศวรรษที่ผ่านมา ความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างประเทศไทยและประเทศรัสเซียได้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ผ่านเหตุการณ์สำคัญ ๆ และการเปลี่ยนแปลงของโลกในหลากหลายมิติ แต่มีสิ่งหนึ่งที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลงเลยนั่นคือ ความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่างกันที่ตั้งอยู่บนหลักของมิตรภาพ ความเสมอภาค และความร่วมมือเชิงปฏิบัติ
ทั้งไทยและรัสเซียต่างร่วมมือกันในด้านการเมือง เศรษฐกิจ มนุษยธรรม และวัฒนธรรม เรามีการเจรจาร่วมกันอย่างสม่ำเสมอบนเวทีระหว่างประเทศ อาทิเช่น องค์การสหประชาชาติ (UN), สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ASEAN), บริกซ์ (BRICS), ความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชียแปซิฟิก (Asia-Pacific Economic Cooperation : APEC) และการประชุมเอเชีย-ยุโรป (ASEM) เป็นต้น
การทูตในปัจจุบันนี้ไม่ได้มีแค่การเจรจาทางการเท่านั้น สถานเอกอัครราชทูตรัสเซียประจำประเทศไทยมีความร่วมมือเชิงมนุษยธรรมและวัฒนธรรม ตลอดจนการเสริมสร้างความเข้าใจอันนี้ระหว่างสองประเทศ เป็นภารกิจสำคัญอย่างมาก เรามีโครงการแลกเปลี่ยนทางด้านวัฒนธรรมและการศึกษา การแสดงด้านวัฒนธรรม คอนเสิร์ต การฉายภาพยนตร์ เป็นส่วนหนึ่งของการทูตที่เข้าถึงง่าย มีความใกล้ชิดกัน และเข้าใจได้ง่ายสำหรับประชาชน
ในช่วงปี พ.ศ. 2567-2568 ที่ผ่านมานั้น เราได้จัดกิจกรรมเนื่องในโอกาสปีแห่งการแลกเปลี่ยนทางด้านวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวระหว่างรัสเซียและไทย เป็นโครงการขนาดใหญ่ที่เปิดโอกาสให้คนของทั้งสองประเทศทำความรู้จักกัน เรียนรู้ความหลากหลายและความงดงามของขนบธรรมเนียมประเพณีด้านวัฒนธรรมของกันและกันอย่างลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น เรามีการแสดงบนเวที อาทิเช่น การแสดงบัลเลต์ ดนตรีคลาสสิค หรือภาพยนตร์ ในขณะเดียวกันชาวรัสเซียเองก็เปิดรับวัฒนธรรมไทยด้วยความสนใจอย่างมาก การติดต่อความสัมพันธ์กันในระดับนี้จะช่วยสร้างพื้นฐานความสัมพันธ์ให้มีความมั่นคงด้วยความไว้วางใจซึ่งกันและกัน ไม่ขึ้นอยู่กับสถานการณ์การเมืองหรือกระแสทางสังคมต่าง ๆ ในแต่ละช่วงเวลา
ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 จะมีการเปิดตัวโครงการใหญ่ด้านวัฒนธรรมในชื่อ Russian seasons เป็นการเปิดศักราชใหม่ในด้านความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมระหว่างรัสเซียและไทย เราหวังว่าเพื่อน ๆ ชาวไทยของเราจะได้มีโอกาสเข้าร่วมงานภายใต้โครงการนี้
การทูตทางด้านเศรษฐกิจเป็นอีกหนึ่งความสัมพันธ์ทวิภาคี ขณะนี้โลกเรามีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความสัมพันธ์ทางด้านเศรษฐกิจก็ต้องปรับตัวตามด้วยเช่นกัน ประเทศรัสเซียเป็นอีกหนึ่งประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจที่ใหญ่มากของโลกและมีความร่วมมือกับประเทศไทยในหลากหลายสาขา เช่น พลังงาน การค้า เกษตรกรรม การขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ รวมทั้งการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัล
เราได้เห็นความสำเร็จของการจัดงานการประชุมด้านการลงทุนระหว่างรัสเซียและไทยที่จัดขึ้นเป็นครั้งแรกที่จังหวัดภูเก็ตระหว่างวันที่ 26-28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ที่ผ่านมา มีผู้ร่วมงานกว่า 1,000 คน การจัดงานนี้สะท้อนให้เห็นถึงความสนใจและศักยภาพในการขยายความร่วมมือทางเศรษฐกิจของทั้งสองชาติในอนาคตอย่างเป็นรูปธรรม
สิ่งสำคัญของการทำงานด้านการทูตคือ การทำงานเป็นทีม การเยี่ยมเยือนระดับสูง ข้อตกลงต่าง ๆ หรือโครงการด้านวัฒนธรรมแต่ละโครงการไม่ได้เกิดจากความพยายามของนักการทูตเพียงฝ่ายเดียว แต่เบื้องหลังมีการทำงานของนักแปล นักวิเคราะห์ เจ้าหน้าที่กงสุล คนที่ทำงานด้านวัฒนธรรมและการศึกษา ทุกคนล้วนมีความเกี่ยวข้องในการเสริมสร้างความร่วมมือทวิภาคีให้มีความแน่นแฟ้นมากยิ่งขึ้น
ในโลกปัจจุบันที่เต็มไปด้วยความท้าทาย ประกอบกับสถานการณ์ด้านการต่างประเทศที่มีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น การสื่อสารที่เปิดกว้างและจริงใจนั้นมีความสำคัญอย่างมาก การทูตจึงต้องแสดงบทบาทถึงความเป็นมืออาชีพและรักษาไว้ซึ่งช่องทางในการติดต่อ มีการทำงานร่วมกัน และป้องกันปัญหาต่าง ๆ ไม่ให้มีความขัดแย้งลุกลามบานปลาย
การรำลึกถึงวันของนักการทูตรัสเซีย เราไม่เพียงแต่ระลึกถึงเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์และธรรมเนียมทางการทูตเท่านั้น แต่เรายังนึกถึงการทำงานร่วมกันเพื่อความสัมพันธ์ในอนาคตที่กำลังจะพัฒนาไปหลากหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็นความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ วัฒนธรรม การศึกษา การท่องเที่ยว และความร่วมมือด้านมนุษยธรรม เราจะส่งต่อความไว้วางใจซึ่งกันและกันและความเป็นหุ้นส่วน นี่คือลักษณะเด่นของความสัมพันธ์รัสเซียและไทยมาโดยตลอด
สำหรับข้าพเจ้าในฐานะเอกอัครราชทูตรัสเซียประจำประเทศไทย นับเป็นเกียรติอย่างมากในฐานะตัวแทนของประเทศรัสเซียบนดินแดนที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน วัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์ มิตรภาพที่จริงใจ ข้าพเจ้าเชื่อมั่นว่าในอนาคตจะมีโครงการริเริ่มใหม่ ๆ ระหว่างไทยและรัสเซียร่วมกันอีกมากมายที่จะนำพาซึ่งประโยชน์ของประชาชนชาวรัสเซียและไทยอย่างแท้จริง
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : สายใยทางการทูตกว่าร้อยปี : รัสเซียและไทยบนเวทีการทูตระดับโลก
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th