ยูเอ็นชี้สงครามอิหร่านละเมิดกฎบัตร สลดสหรัฐถล่มโรงเรียนประถม เด็กตาย 160 คน
คณะสอบสวนอิสระขององค์การสหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในอิหร่าน ออกแถลงการณ์ประณามการโจมตีทางทหารของอิสราเอลและสหรัฐอเมริกาต่ออิหร่าน รวมถึงปฏิบัติการตอบโต้ของเตหะรานในหลายประเทศของภูมิภาค โดยระบุว่าการกระทำดังกล่าวขัดต่อหลักการของกฎบัตรแห่ง United Nations อย่างชัดเจน
แถลงการณ์ของคณะผู้ค้นหาข้อเท็จจริงอิสระระหว่างประเทศของยูเอ็นเกี่ยวกับอิหร่าน (U.N. Independent International Fact-Finding Mission on Iran) ชี้ว่า กฎบัตรสหประชาชาติห้ามมิให้รัฐใดใช้กำลังละเมิดต่อบูรณภาพแห่งดินแดนหรือเอกราชทางการเมืองของรัฐอื่น การโจมตีที่เกิดขึ้น รวมถึงการตอบโต้ทางทหารของอิหร่านในเวลาต่อมา ล้วน “สวนทางกับกฎบัตรสหประชาชาติ”
คณะสอบสวนยังแสดงความตกตะลึงอย่างยิ่งต่อเหตุโจมตีโรงเรียนสตรีชาจาเรห์ ตัยเยเบห์ (Shajareh Tayyebeh) ในเมืองมีนาบ ทางตอนใต้ของอิหร่าน ซึ่งเกิดขึ้นในวันแรกของปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐและอิสราเอล โดยระบุว่าเหยื่อส่วนใหญ่เป็นเด็กนักเรียนหญิงอายุระหว่าง 7–12 ปี
ก่อนหน้านี้ในวันเดียวกัน คณะผู้เชี่ยวชาญอีกชุดหนึ่งของยูเอ็นเปิดเผยว่า มีเด็กราว 160 คนเสียชีวิตจากเหตุการณ์ความรุนแรงดังกล่าว อ้างอิงข้อมูลจากรายงานภาคสนามหลายแหล่ง
รายงานยังระบุว่า ประชาชนอิหร่านกำลังตกอยู่ท่ามกลางแรงกดดันสองด้าน คือการรณรงค์ทางทหารขนาดใหญ่ที่อาจยืดเยื้อหลายสัปดาห์ และรัฐบาลในกรุงเตหะรานที่มีประวัติละเมิดสิทธิมนุษยชนมาอย่างยาวนาน โดยหลังการประท้วงครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2568 ซึ่งมีชนวนจากวิกฤตเศรษฐกิจ มีผู้ถูกควบคุมตัวหลายหมื่นคน และต้องเผชิญความเสี่ยงต่อการทรมานและโทษประหารชีวิต
คณะสอบสวนเตือนด้วยว่า ผู้ประท้วงที่ยังถูกคุมขังในเรือนจำอาจเผชิญอันตรายเพิ่มเติมจากการโจมตีทางอากาศของสหรัฐและอิสราเอล โดยมีรายงานจากคู่สามีภรรยาชาวอังกฤษที่ถูกคุมขังในเรือนจำเอวิน (Evin prison) ระบุว่า ได้ยินเสียงระเบิดสั่นสะเทือนทั่วเรือนจำ และอาคารบางส่วนได้รับความเสียหาย ขณะที่ความขัดแย้งทวีความรุนแรงขึ้น
นอกจากนี้ แถลงการณ์ยังระบุว่า การสังหารเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านหลายสิบรายจากการโจมตีทางอากาศของสหรัฐและอิสราเอล ซึ่งรวมถึงผู้นำสูงสุด Ayatollah Ali Khamenei ไม่อาจถือเป็นวิธีการที่ยอมรับได้ในการอำนวยความยุติธรรมภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ
คณะสอบสวนเรียกร้องให้ทุกฝ่ายยึดมั่นในกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศและคุ้มครองพลเรือน โดยเฉพาะเด็กและผู้ถูกควบคุมตัว ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งที่ยังไม่มีแนวโน้มคลี่คลายในระยะสั้น