'เมื่อสถานะของพันช์ ขึ้นอยู่กับแม่' รู้จักชนชั้นในสังคมลิงหิมะญี่ปุ่น ผ่านกรณีของ ‘พันช์คุง’ เมื่อ ‘แม่’ คือผู้กำหนดสถานะให้ ‘ลูก’
หากเลื่อนฟีดไทม์ไลน์ตอนนี้ เราจะเห็นภาพ “พันช์คุง” ลูกลิงหิมะจากญี่ปุ่นกับ ‘ตุ๊กตาอุรังอุตัง’ คู่ใจที่เปรียบเสมือน ‘แม่’ ซึ่งเป็นที่พักพิงใจยามพันช์ถูกรังแกจากลิงในฝูง ซึ่งตอนนี้อยู่ในช่วงที่น้องกำลังปรับตัวเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของฝูงอยู่
อย่างไรก็ตาม หลายคนคงสงสัยว่าทำไมการเข้าฝูงถึงเป็นเรื่องยากสำหรับพั้นช์คุงจนพวกเราอดเอาใจช่วยไม่ได้ แล้วลิงหิมะเหล่านี้มีลำดับชั้นในสังคมอย่างไร The MATTER หาคำตอบมาไว้ในโพสต์นี้
รู้จักพันช์คุง
พันช์คุง เป็นลูกลิงหิมะญี่ปุ่น (Japanese Macaques) วัยเพียง 6 เดือนกว่า เป็นที่รู้จักจากภาพลูกลิงที่ถือตุ๊กตาอุรังอุตังเดินไปไหนมาไหนอย่างโดดเดี่ยวในสวนสัตว์อิชิกาวะ ประเทศญี่ปุ่น
จุดเริ่มต้นของการถือตุ๊กตาอุรังอุตังมาจากการที่แม่ของพันช์คุงปฏิเสธการเลี้ยงลูก จึงทอดทิ้งน้องตั้งแต่แรกเกิด การไม่มีแม่เลี้ยงดูทำให้พันช์คุงต้องใช้เวลาในการปรับตัวในการเข้าฝูงอย่างมาก โดยเฉพาะเมื่อถูกลิงตัวใหญ่กว่าแกล้ง
เพราะลิงน้อยก็ไม่ต่างจากเรา น้องต้องพึ่งพาแม่ในการเติบโตทั้งทางกายและจิตใจ เจ้าหน้าที่สวนสัตว์จึงมอบตุ๊กตาลิงอุรังอุตังให้พันช์คุง เพื่อเอาไว้กอดแทนแม่ นั่นจึงเป็นที่มาของภาพไวรัลพันช์คุงกับตุ๊กตาอุรังอุตัง
ทำไมการเข้าฝูงถึงเป็นเรื่องยากสำหรับพันช์คุง?
มีงานวิจัยที่อธิบายว่า ลิงหิมะญี่ปุ่นจะอาศัยอยู่เป็นฝูง ขนาดแต่ละฝูงของลิงหิมะญี่ปุ่นไม่ได้มีจำนวนแน่นอน อาจมีตั้งแต่หลายร้อยไปจนถึงหลักพัน โดยแต่ละฝูงจะมี ‘จ่าฝูง’ เป็นของตัวเอง
ส่วนรูปแบบของสังคมของลิงหิมะญี่ปุ่นนั้น ตัวเมียที่โตเต็มวัยจะไม่แยกจากฝูงเหมือนตัวผู้บางตัว นอกจากนั้น ลิงตัวผู้ยังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าใครเป็นลูกของมัน เพราะหน้าที่เลี้ยงลูกเป็นของตัวเมียอย่างเดียว
นอกจากนี้ ลิงหิมะญี่ปุ่นมีการปกครองแบบอุปถัมภ์ คือ ลูกสาวจะสืบทอดลำดับชั้นจากแม่ (หมายความว่า ถ้าแม่อยู่ในสถานะหรือชนชั้นไหน ลูกก็จะอยู่ในสถานะหรือชนชั้นเดียวกับแม่) นี่จึงทำให้เราเข้าใจถึงสถานการณ์ของพันช์คุงได้ เพราะเมื่อไม่มีแม่คอยกำหนดสถานะให้ มันก็ไม่สถานะในหมู่ฝูงลิงตามไปด้วย
สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่า ลำดับชั้นทางสังคมที่ถูกสืบทอดจากแม่เป็นเรื่องสำคัญของลิงกลุ่มนี้ จึงไม่แปลกใจว่าทำไมพันช์คุง—ลูกลิงตัวน้อยที่ไม่มีแม่คอยเลี้ยงดู จึงต้องใช้ความพยายามอย่างมากในการปรับตัวเข้ากับฝูงลิงหิมะญี่ปุ่นเหล่านี้
อย่างไรก็ตาม เมื่อ 20 กุมภาพันธ์ สวนสัตว์อิชิกาวะได้ออกแถลงการณ์หลังหลายคนแสดงความสงสารพันช์คุง เมื่อน้องถูกแม่ลิงโตเต็มวัยลากตัวหลังพันช์พยายามเข้าไปเล่นกับลูกลิงตัวหนึ่งว่า เหล่านี้เป็นหนึ่งในกระบวนการเรียนรู้การสื่อสารและการปรับตัวเพื่อใช้ชีวิตร่วมกับฝูงลิง
จึงอยากให้ทุกคนมองเหตุการณ์นี้ในแง่ของการเรียนรู้มากกว่าความน่าสงสาร และขอให้ทุกคนช่วยส่งแรงเชียร์และกำลังใจให้กับความพยายามของพันช์คุงในการปรับตัวเข้ากับฝูงลิงต่อไป
อ้างอิงจาก