ปลาน้ำจืด 1 ใน 4 ของโลก กำลังเสี่ยงสูญพันธุ์อย่างยิ่ง ผลจากมนุษย์

ปลาน้ำจืด 1 ใน 4 ของโลกกำลังเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ รายงานใหม่จากองค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ หรือเรารู้จักกันในชื่อ IUCN (International Union for Conversation of Nature) ที่อัปเดตล่าสุดเผยว่าสัตว์และพืชกำลังถูกคุกคามจากกิจกรรมมนุษย์

การค้นพบดังกล่าวได้เผยแพร่ในการประชุมสุดยอดด้านสภาพอากาศของสหประชาชาติ หรือ COP28 ที่เมืองดูไบ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ จัดการกับวิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพควบคู่ไปกับภาวะโลกร้อน

รายงานเน้นย้ำว่าระบบนิเวศที่ดีจะกักเก็บคาร์บอนที่ทำให้โลกร้อนได้มากขึ้น ขณะเดียวกันก็ช่วยเสริมสร้างห่วงโซ่อาหารอย่างสัตว์ป่า พืช หรือแม้แต่เชื้อราให้สมบูรณ์แข็งแรง ซึ่งสร้างประโยชน์ให้ทั้งสภาพอากาศและความหลากหลายทางชีวภาพ แต่หากพื้นที่เหล่านั้นถูกทำลายจากภัยคุกคามต่าง ๆ จะเกิดผลกระทบต่อทั้งหมด

น่าเศร้าที่ดูเหมือนว่าโลกกำลังเลือกเดินในเส้นทางที่เลวร้ายกว่า การประเมินพบว่าปลาน้ำจืด 1 ใน 4 ของโลกกำลังเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ โดยมีทั้งหมด 1,640 สปีชีส์จากทั้งหมด 14,898 สปีชีส์ ภัยคุกคามใหญ่ที่สุดก็คือ มลพิษ จากปุ๋ยและยาฆ่าแมลงที่ไหลออกจากสวนไร่นาสู่ลำธารและแม่น้ำ ทำให้ปลา 57% ของสายพันธุ์ที่ถูกคุกคามได้รับผลกระทบ

ต่อมาเป็นเขื่อนและการปรับปรุงพื้นที่เป็นภัยคุกคามอันดับ 2 ทำให้ปลา 45% ในกลุ่มที่ถูกคุกคามมีความเสี่ยง ที่เหลือเป็นการประมงมากเกินไป สัตว์สายพันธุ์รุกราน และโรคต่าง ๆ รายงานระบุว่าคนอย่างน้อย 200 ล้านคนทั่วโลกได้พึ่งพาปลาน้ำจืดเป็นแหล่งโปรตีนหลัก รวมถึงปลาอย่างแซลมอนแอตแลนติกที่อยู่ในทั้งน้ำจืดน้ำเค็ม และเป็นอาหารโปรดของใครหลายใครก็ลดลง 23% ในช่วง 14 ปีที่ผ่านมา

“การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลกระทบต่อทุกระยะวงจรชีวิตของปลาแซลมอนแอตแลนติก มันส่งผลต่อการพัฒนาลูกอ่อน ปริมาณเหยื่อลดลง และสัตว์รุกรานเพิ่มมากขึ้น” IUCN ระบุ “เขื่อนและสิ่งกีดขวางอื่น ๆ ขัดขวางการเข้าถึงพื้นที่วางไข่และแหล่งอาหาร ในขณะที่มลพิษทางน้ำและตะกอน ที่ซึ่งส่วนใหญ่มาจากการตัดไม้และเกษตรกรรม ส่งผลให้ลูกปลาแซลมอนต้องตายมากขึ้น”

ไม่ใช่แค่สัตว์เท่านั้นที่รายงานแจ้งเตือน พันธุ์ไม้ 1 ใน 3 ทั่วโลกกำลังถูกคุกคามเช่นกัน แต่ได้รับความสนใจน้อยกว่าสัตว์มาก โดยเฉพาะสายพันธุ์ที่ชื่อว่า ‘มะฮอกกานีใบใหญ่’ (Big leaf mahogany) ที่เปลี่ยนจากสถานะเปราะบางเป็นสถานะใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง เพราะการตัดไม้ทำลายป่า

IUCN หวังว่ารายงานนี้จะช่วยเน้นย้ำให้ทุกประเทศตระหนักได้ว่าความหลากหลายทางชีวภาพมีความสำคัญและเกี่ยวโยงกับการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศอย่างยิ่ง

“การดูแลให้ระบบนิเวศน้ำจืดได้รับการจัดการอย่างดี โดยยังคงให้น้ำไหลอย่างอิสระ มีน้ำเพียงพอ และคุณภาพที่ดีเป็นสิ่งสำคัญในการหยุดยั้งไม่ให้สายพันธุ์ลดลง และรักษาความมั่นคงทางอาหาร การดำรงชีวิต และเศรษญกิจในโลกที่มีความยืดหยุ่นต่อสภาพอากาศ” Razan Al Mubarak ประธาน IUCN กล่าว

ที่มา

https://www.theguardian.com/…/quarter-of-worlds…

https://www.cbsnews.com/…/freshwater-fish-species-face…/

https://www.nytimes.com/…/climate-change-threatened…

Photo : eAlisa/Envato