เตือนสายปีนเขา-เดินป่า เปิด 3 ภาวะอันตรายบนพื้นที่สูง เสี่ยงถึงชีวิต

รู้ทัน 3 ภาวะเสี่ยงจากการเดินทางบนยอดเขาสูง ทั้งแพ้ที่สูง อุณหภูมิร่างกายต่ำ และหิมะกัด ภัยใกล้ตัวที่นักเดินทางไม่ควรมองข้าม

การท่องเที่ยวเชิงผจญภัยในพื้นที่สูงได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น ทั้งการปีนเขา และ Trekking ตามเส้นทางธรรมชาติชื่อดัง อย่างเอเวอเรสต์ ประเทศเนปาล คิลิมันจาโร ประเทศแทนซาเนีย และเมืองเลห์-ลาดัก ประเทศอินเดีย แต่การเดินทางลักษณะนี้มีความเสี่ยงจากออกซิเจนที่เบาบางและสภาพอากาศหนาวเย็น

จากกรณีนักท่องเที่ยวหญิงไทย 2 ราย เสียชีวิตระหว่าง เดินป่า บนเทือกเขาอันนะปุรณะ ประเทศเนปาล แม้ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด

ภาวะ 3 อย่างสำคัญที่นักเดินทางควรระวัง

ภาวะแพ้ที่สูง (High-altitude illness)

เกิดจากร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอเมื่ออยู่ในพื้นที่สูง โดยเริ่มมีความเสี่ยงตั้งแต่ระดับประมาณ 2,500 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ยิ่งสูงขึ้นความดันออกซิเจนยิ่งลดลง ร่างกายจึงต้องใช้เวลาปรับตัวประมาณ 3 - 5 วัน หากขึ้นเร็วเกินไปอาจเกิดอาการเจ็บป่วยได้

อาการไม่รุนแรง (ACUTE MOUNTAIN SICKNESS หรือ AMS)

• จะมีอาการปวดศีรษะ เวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย และเบื่ออาหาร

อาการรุนแรง

• High altitude cerebral edema หรือ HACE เป็นภาวะสมองบวม มีอาการสับสน เดินเซ ซึมลง และอาจเสียชีวิตได้
• High altitude pulmonary edema หรือ HAPE เป็นภาวะน้ำท่วมปอด เริ่มจากเหนื่อยง่าย ไอแห้ง ก่อนเหนื่อยแม้ขณะพัก และอาจมีเสมหะเป็นฟองสีชมพู

ภาวะนี้เกิดได้กับทุกเพศทุกวัย ปัจจัยเสี่ยงที่มักเกิดขึ้น คือการเพิ่มระดับความสูงอย่างรวดเร็ว ประวัติแพ้ที่สูง โรคหัวใจ โรคปอด รวมถึงการดื่มแอลกอฮอล์ ใช้ยานอนหลับ หากมีอาการควรหยุดพักและไม่เดินทางขึ้นสูงต่อ หากไม่ดีขึ้นให้ลงสู่พื้นที่ต่ำ ส่วนผู้ที่มีอาการ HACE หรือ HAPE ต้องรีบลงจากพื้นที่สูง เพื่อได้รับออกซิเจนโดยเร็ว แพทย์อาจพิจารณาใช้ยา Acetazolamide หรือ Dexamethasone ตามความเหมาะสม การป้องกันควรวางแผนเส้นทางให้ร่างกายปรับตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไป หลีกเลี่ยงการออกแรงหนักในวันแรก สังเกตอาการผิดปกติ และปรึกษาแพทย์ก่อนเดินทาง โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว

ภาวะอุณหภูมิร่างกายต่ำ (Hypothermia)

เป็นภาวะที่อุณหภูมิร่างกายลดต่ำกว่า 35 องศาเซลเซียส จากการอยู่ในสภาพอากาศหนาวเย็นเป็นเวลานาน โดยมีลมแรง ความชื้น หรือเสื้อผ้าเปียกเป็นปัจจัยเพิ่มความเสี่ยง อาการเริ่มจากหนาวสั่น สับสน พูดไม่ชัด หากรุนแรงอาจหมดสติ หัวใจเต้นผิดจังหวะ และหัวใจหยุดเต้นได้ การปฐมพยาบาลควรนำผู้ป่วยไปยังพื้นที่อบอุ่นและแห้ง เปลี่ยนเสื้อผ้าที่เปียกเป็นชุดแห้ง ใช้ผ้าห่มคลุมร่างกาย และรีบนำส่งโรงพยาบาล หากยังรู้สึกตัวดี กลืนได้อย่างปลอดภัย สามารถจิบน้ำอุ่นได้

ภาวะหิมะกัด (Frostbite)

เกิดจากเนื้อเยื่อสัมผัสความเย็นจัดจนเกิดผลึกน้ำแข็งภายในเซลล์ ทำให้เนื้อเยื่อถูกทำลาย มักเกิดบริเวณนิ้วมือ นิ้วเท้า จมูก และใบหู อาการมีตั้งแต่ผิวแดง บวม ชา ไปจนถึงผิวคล้ำดำ เนื้อตาย ซึ่งอาจต้องผ่าตัดนำเนื้อเยื่อออก ปัจจัยที่ทำให้เกิดอาการ ได้แก่ อุณหภูมิต่ำ ลมแรง การสัมผัสความเย็นเป็นเวลานาน เสื้อผ้าเปียกชื้น รวมถึงโรคประจำตัว เบาหวานและโรคหลอดเลือดส่วนปลาย

หากเกิดอาการควรรีบเข้าที่กำบัง ถอดเสื้อผ้าเปียกออก และให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย หลีกเลี่ยงการถูหรือนวดบริเวณที่บาดเจ็บ หากเป็นมือ เท้าอาจแช่น้ำอุ่น 40 - 42 องศาเซลเซียส ประมาณ 15 - 30 นาที โดยต้องมั่นใจว่าจะไม่สัมผัสความเย็นซ้ำ หากอาการรุนแรงควรรีบพบแพทย์ทันที

แนวทางป้องกันอันตรายจากความเย็น

• ตรวจสอบสภาพอากาศและเส้นทางก่อนเดินทาง
• สวมเสื้อผ้า 3 ชั้น ได้แก่ ชั้นระบายเหงื่อ ชั้นเก็บความร้อน และชั้นกันน้ำกันลม
• เตรียมหมวก ถุงมือ ถุงเท้า และรองเท้าที่เหมาะสม
• รักษาเสื้อผ้าให้แห้ง หลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมจนเหงื่อออกมาก
• พกอาหารให้พลังงานสูงและดื่มน้ำให้เพียงพอ
• งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ทั้งนี้ การเดินทางในพื้นที่สูงควรเตรียมพร้อมทั้งด้านสุขภาพและอุปกรณ์ โดยปรึกษาแพทย์ก่อนเดินทาง สิ่งสำคัญคือไม่ฝืนเดินทางต่อเมื่อมีอาการผิดปกติ อาจช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนรุนแรงและการสูญเสียชีวิตได้

ที่มาข้อมูล : praram9

เรียบเรียงโดยทีมข่าวสดออนไลน์

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เตือนสายปีนเขา-เดินป่า เปิด 3 ภาวะอันตรายบนพื้นที่สูง เสี่ยงถึงชีวิต

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
- Website : https://www.khaosod.co.th