ทักษะการควบคุมตนเอง (Self Regulation) : 5 วิธีสอนลูกให้รู้ทันอารมณ์และควบคุมตัวเองได้ดี

เวลาเห็นเด็กๆ วิ่งเล่นซุกซน ส่งเสียงดัง เก็บท่าทางและอารมณ์ไม่อยู่ คุณพ่อคุณแม่อาจนึกไปถึงว่าลูกเป็นเด็กที่ไม่สามารถควบคุมตัวเองเท่าที่ควร และเข้าใจผิดว่าเด็กที่สามารถนั่งนิ่ง เรียบร้อย พูดน้อย ไม่ดื้อ ไม่ซน และไม่แสดงอารมณ์ของตัวเองจะเป็นเด็กที่สามารถควบคุมตัวเองได้ดีแต่ความจริงแล้ว ทักษะการควบคุมตนเอง (self regulation) ไม่ใช่การเก็บซ่อนอารมณ์และความรู้สึกของตัวเอง แต่หมายถึงการที่สอนให้ลูกรู้จักและเข้าใจว่า ตอนนี้ตัวเองกำลังรู้สึกอะไร และจะจัดการหรือรับมือกับความรู้สึกนั้นอย่างไรโดยไม่ทำร้ายตัวเองและคนอื่นดังนั้น เด็กที่มี ทักษะการควบคุมตนเอง จึงไม่ใช่เด็กที่นั่งนิ่ง เงียบ ไม่โกรธ ไม่ซุกซน ไม่ร้องไห้ หรือเก็บความรู้สึกไว้ในใจ แต่คือเด็กที่มีทักษะมากพอที่จะเข้าใจว่าอารมณ์ต่างๆ เมื่อเกิดขึ้นได้ ก็จะหายไปได้ ทุกคนสามารถร้องไห้เพราะเสียใจได้ รู้สึกโกรธได้ ผิดหวังได้ เมื่อรู้ทันและจัดการอารมณ์ของตัวเองได้ ก็จะสามารถผ่านช่วงเวลานั้นไปได้ด้วยดี5 วิธีสอนลูกให้มีทักษะการควบคุมตนเอง1. เริ่มต้นจากการยอมรับอารมณ์ของลูก

การสอนให้ลูกควบคุมตัวเอง ไม่ได้แปลว่าลูกต้องห้ามรู้สึกหรือห้ามแสดงออก แต่คือการสอนให้ลูกรู้จักและเข้าใจตัวเอง เพื่อเรียนรู้วิธีอยู่กับอารมณ์นั้นอย่างไม่ทำร้ายตัวเองและคนอื่นคุณพ่อคุณแม่จึงไม่จำเป็นต้องรีบห้ามหรือพยายามปิดกั้นอารมณ์และความรู้สึกของลูก เพราะสิ่งที่ลูกต้องการมากที่สุดในเวลานั้นคือการได้รับความเข้าใจ การไม่ถูกตัดสิน และการยอมรับจากคุณพ่อคุณแม่นั่นเอง2. ช่วยลูกตั้งชื่ออารมณ์

เมื่อเกิดอารมณ์ขึ้นกับตัว เด็กๆ อาจยังไม่โตพอที่จะเข้าใจว่าความรู้สึกนั้นเรียกว่าอะไรการช่วยให้ลูกสังเกตอาการที่เกิดขึ้นและตั้งชื่ออารมณ์นั้นๆ ถือเป็นการช่วยให้ลูกเข้าใจตัวเองมากขึ้น เช่น ถ้าลูกรู้สึกแน่นในอก จนอยากระเบิดออกมา ลูกอาจจะกำลังมีอารมณ์โกรธ แล้วสอนวิธีรับมือกับความโกรธให้ลูกต่อไป เช่น เมื่อโกรธ ลูกลองเดินออกมาจากตรงนั้น หายใจเข้าออกลึกๆ ช้าๆ หรือจะนับเลขดูก็ได้3. สอนวิธีจัดการอารมณ์ให้ลูก

การเรียนรู้วิธีจัดการอารมณ์เป็นทักษะที่สำคัญในการควบคุมตนเอง เพราะไม่ใช่แค่การระบายอารมณ์ออกมา แต่เป็นการเรียนรู้วิธีเลือกที่เหมาะสมในการจัดการกับสิ่งที่เกิดขึ้นในใจ เช่น “ถ้าลูกโกรธ ลองหายใจลึกๆ” หรือ “ลูกอยากลองวาดรูปอารมณ์นี้ออกมาดูไหม” เมื่อคุณพ่อคุณแม่ช่วยลูกหาวิธีระบายอารมณ์อย่างสร้างสรรค์ ก็จะช่วยทำให้ลูกเรียนรู้วิธีรับมือกับอารมณ์ของตัวเองได้4. ฝึกฝนในชีวิตประจำวัน

ทักษะการควบคุมตนเอง (Self Regulation) คือทักษะที่ต้องฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง โดยคุณพ่อคุณแม่สามารถทำได้ในชีวิตประจำวัน เช่น ถ้าลูกเล่นเกมแพ้ คุณพ่อคุณแม่อาจจะพูดว่า “แม่เข้าใจว่าลูกรู้สึกเสียใจ ลองหายใจลึกๆ แล้วเรามาเล่นกันอีกทีดีไหม” การฝึกฝนในสถานการณ์ต่างๆ เช่นนี้ จะช่วยให้ลูกค่อยๆ เรียนรู้วิธีควบคุมอารมณ์เวลาที่เจอสถานการณ์ต่างๆ ได้5. แบบอย่างสำคัญที่สุด

สุดท้ายแล้ว สิ่งที่สำคัญที่สุดในการสอนทักษะการควบคุมตนเองให้กับลูก คือการที่คุณพ่อคุณแม่ควรทำเป็นตัวอย่างให้ลูกเห็น หากคุณพ่อคุณแม่สามารถควบคุมอารมณ์ของตัวเองได้ เช่น หากวันหนึ่งคุณพ่อคุณแม่ทำผิดพลาด เช่น เสียงดังใส่ลูกเพราะความเหนื่อยล้า คุณพ่อคุณแม่สามารถพูดกับลูกว่า “แม่ขอโทษที่พูดเสียงดัง มันเป็นเพราะวันนี้แม่รู้สึกเหนื่อยมากเกินไป” การยอมรับความรู้สึกและขอโทษลูกจะช่วยให้ลูกเรียนรู้ว่าไม่ต้องกลัวที่จะทำผิด และเราสามารถเรียนรู้จากมันได้อ่านบทความ: ทักษะทางสังคม (Soft Skills) และทักษะวิชาการ (Hard Skills) : ฝึกลูกให้เรียนดีและใจดีอ้างอิงverywellmindfoothillsacademyraisingchildren.net.au