รู้จัก 'ภาษีเครา' ภาษีสุดแปลกจากรัสเซีย
ในช่วงปี 1682 ถึง 1725 ซึ่งตรงกับยุคของพระเจ้าซาร์ปีเตอร์ที่ 1 หรือปีเตอร์มหาราช (Peter The Great of Russia) นับเป็นช่วงเวลาแห่งการปฏิรูปครั้งใหญ่ของรัสเซีย
ซาร์ปีเตอร์ทรงเป็นกษัตริย์หัวสมัยใหม่ ผลพวงจากการที่พระองค์เสด็จประพาสตามประเทศต่าง ๆ ในยุโรปตะวันตก ได้ทำให้พระองค์เริ่มต้นการปฏิรูปรัสเซีย เพื่อให้ทันสมัยตามแนวทางแบบยุโรปตะวันตก เนื่องจากรัสเซียในตอนนั้นถูกมองว่ายังมีความป่าเถื่อนและไม่ศิวิไลซ์
โดยหนึ่งในนโยบายปฏิรูปรัสเซียของซาร์ปีเตอร์ ก็คือการสั่งห้ามไม่ให้ผู้ชายรัสเซียไว้หนวดไว้เครา
ตามคติดั้งเดิมของผู้ชายรัสเซีย การไว้หนวดเคราถือเป็นสัญลักษณ์ของการเป็นลูกผู้ชาย รวมถึงยังไปโยงกับความเชื่อในศาสนาคริสต์นิกายออร์โธดอกซ์ ซาร์อิวานผู้วิปลาส (Ivan the Terrible) เคยกล่าวไว้ว่า การโกนเคราเป็นเรื่องที่บาป และการทำเช่นนั้น จะหมายถึงการทำให้ภาพลักษณ์ของมนุษย์ที่พระเจ้าสร้างเป็นมลทิน
แต่สำหรับซาร์ปีเตอร์ พระองค์มองว่าการไว้หนวดเคราของชาวรัสเซีย เป็นสิ่งที่แสดงถึงความล้าหลัง และยังยึดโยงกับเรื่องงมงายไร้สาระ
ซาร์ปีเตอร์ออกคำสั่งให้ข้าราชบริพารทุกคน จะต้องมาเข้าเฝ้าพระองค์ เพื่อให้พระองค์โกนหนวดเคราให้ ซึ่งใครที่ยินยอม พระองค์ก็จะมอบบัตรเชิญงานเลี้ยงสุดหรูเป็นการตอบแทน
แต่แน่นอนมีหลายคนที่ไม่ยอมให้ซาร์ปีเตอร์โกนหนวดเครา ทำให้ในปี 1698 ซาร์ปีเตอร์จึงออกกฎหมายที่เรียกว่า 'ภาษีเครา' (Beard Tax) โดยพระองค์จะอนุญาตให้คนเหล่านี้ไว้หนวดเคราได้ เพียงแต่จะต้องจ่ายเงินภาษีให้กับทางการ
โดยจำนวนเงินที่ถูกเรียกเก็บ ก็จะขึ้นอยู่กับสถานะของคน ๆ นั้น อาทิ ข้าราชบริพาร ขุนนางและทหาร จ่ายเงิน 60 รูเบิลต่อปี เศรษฐีผู้มั่งคั่งจ่ายเงิน 100 รูเบิลต่อปี
พ่อค้าทั่วไปจ่าย 60 รูเบิลต่อปี ส่วนชาวเมืองมอสโคว์จ่าย 30 รูเบิลต่อปี ขณะที่ชาวนาจะต้องจ่ายครั้งละ 50 โกเปก (100 โกเปกเท่ากับ 1 รูเบิล) ทุกครั้งที่เดินทางเข้ามาในเมือง ซึ่งคนที่จ่ายภาษีแล้ว (ยกเว้นชาวนา) ก็จะได้รับเหรียญพกติดตัว เพื่อบ่งบอกว่าได้จ่ายภาษีเป็นที่เรียบร้อย
อย่างไรก็ตามภาษีเครากลับไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร เพราะจำนวนเงินที่เรียกเก็บถือว่าสูงเอามาก ๆ หากเทียบกับค่าเงินในตอนนั้น ทำให้ผู้ชายหลายคนเลือกที่จะโกนหนวดเครามากกว่าจะเสียภาษีให้ ทำให้ทางการเก็บภาษีได้ไม่เท่าที่ควร สุดท้ายภาษีเคราก็ถูกยกเลิกไปในปี 1772 ในสมัยของสมเด็จพระราชินีนาถแคเธอรีนที่ 2
อ้างอิง
• ประวัติศาสตร์รุสเซีย ยุคโบราณจนถึงปี ค.ศ. 1917 สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์
• Culture Trip. The Controversial History of Russian Beards. https://bit.ly/2Gm423R
• Smithsonian Magazine. Why Peter the Great Established a Beard Tax. https://bit.ly/2wKd2sv