เปิดเหตุแท้จริง ทำไมน้ำมันชอบขึ้นราคาวันหยุด แถมประกาศตอนดึก
เชื่อว่าหลายคนสงสัย กับประเด็น ทำไมน้ำมันชอบขึ้นราคาตอนกลางคืน และแม้แต่วันหยุด ไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่ม แต่เป็นผลจากกลไกการบริหารจัดการด้านพลังงานและเศรษฐกิจของประเทศ โดยสามารถอธิบายให้เข้าใจง่ายขึ้นได้ดังนี้
รอราคาตลาดโลก
กบน. จำเป็นต้องรอราคาปิดตลาดสิงคโปร์ในช่วงเวลา 19.00-20.00 น. เนื่องจากปัจจุบันราคาน้ำมันมีความผันผวนสูงมาก ราคาช่วงกลางวันและกลางคืนต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ไม่เหมือนในอดีตที่ราคาค่อนข้างนิ่งจนประชุมตอนกลางวันได้
กระบวนการตัดสินใจ
หลังทราบราคาปิดตลาด ต้องนำมาคำนวณส่วนต่างอัตราแลกเปลี่ยนและโครงสร้างราคาทันที เพื่อประชุมสรุปในเวลา 20.00 น. และประกาศผลในเวลา 21.00 น. เพื่อให้ข้อมูลสะท้อนความเป็นจริงที่สุด
ลดภาระกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
ในภาวะที่กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงแบกภาระหนี้สะสมสูง (ปัจจุบันติดลบกว่า 50,000 ล้านบาท) ทุกๆ นาทีที่ราคาตลาดโลกพุ่งสูง แต่ราคาในไทยยังไม่ปรับขึ้น กองทุนฯ จะต้อง "ควักเงินชดเชย" ส่วนต่างมหาศาล การปรับราคาขึ้นในวันหยุดซึ่งเป็นช่วงที่มีการใช้รถใช้ถนนสูงสุด จึงเป็นการช่วยหยุดภาวะเงินไหลออกของกองทุนฯ ให้เร็วที่สุดนั่นเอง
ป้องกันการกักตุนและความวุ่นวายหน้าปั๊ม
หากประกาศล่วงหน้านาน อาจทำให้เกิดการกักตุนน้ำมัน หรือมีรถแห่ไปเติมพร้อมกันจนบางปั๊มน้ำมันขาดสต็อก การประกาศตอนกลางคืนและมีผลในเช้ามืดวันถัดไป ช่วยกระจายปริมาณการเติม ลดความแออัด และบริหารสต็อกได้ดีขึ้น
สรุป การปรับขึ้นราคาน้ำมันช่วงกลางคืนหรือวันหยุด เป็นการผสมกันของการใช้ข้อมูลราคาที่อัปเดตล่าสุด กับความจำเป็นในการควบคุมภาระกองทุนและรักษาเสถียรภาพระบบพลังงานของประเทศ ไม่ใช่การขึ้นราคาแบบไม่มีเหตุผล แต่เป็นการบริหารเพื่อให้ทั้งระบบยังเดินต่อได้อย่างสมดุล