สพฉ.เผย ‘กู้ภัย’ ไม่มีหน้าที่ปั๊มหัวใจคนป่วย ชี้เป็นงานของ ‘กู้ชีพ’ เร่งหาต้นสังกัดหน่วยฉุกเฉิน-คนทำผิด

เมื่อวันที่ 1 เมษายน นายพิเชษฐ์ หนองช้าง เลขาธิการสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) ให้สัมภาษณ์กรณีที่มีผู้เสียหายรายหนึ่งเข้าแจ้งความกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ สน.คลองตัน โดยระบุว่าถูกเจ้าหน้าที่กู้ภัยล่วงละเมิดทางเพศ ระหว่างเข้าช่วยเหลือ โดยผู้ก่อเหตุอ้างว่าเป็นการปั๊มหัวใจ (CPR) ว่า ตนยืนยันว่าเจ้าหน้าที่กู้ชีพ หรือหน่วยฉุกเฉินในกำกับของ สพฉ. มีมาตรฐานการปฏิบัติงานของหน่วยกู้ชีพ โดยหลักจะมีข้อกำหนดด้านจริยธรรมและความสุภาพในการปฏิบัติต่อผู้ป่วยอย่างเคร่งครัดอยู่แล้ว แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นส่วนหนึ่งมาจากความเข้าใจคลาดเคลื่อนของสังคมที่เรียกรวม “กู้ภัย” ทั้งหมด ทั้งที่ในความเป็นจริง ในหนึ่งหน่วยงานมูลนิธิหรือหน่วยกู้ภัยมีภารกิจแตกต่างกัน โดยแบ่งเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ งานสังคมสงเคราะห์ งานกู้ชีพหรือการแพทย์ฉุกเฉิน ขึ้นตรงกับ สพฉ. และงานกู้ภัยหรือกู้เหตุ (rescue) จะรวมถึงเจ้าหน้าที่กู้ภัยและเจ้าหน้าที่ดับเพลิง จะมีหน้าที่ช่วยเหลือเหตุด่วน เช่น ดับเพลิง จับงู เคลื่อนย้ายศพ เป็นต้น ซึ่งขึ้นตรงกับกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย หรือ ปภ.

“งานกู้ชีพเท่านั้นที่มีหน้าที่รักษาพยาบาลผู้ป่วย ส่วนงานกู้ภัย เช่น การช่วยเหลือผู้ประสบเหตุ การตัดถ่าง หรือการเคลื่อนย้ายศพ จะไม่มีอำนาจในการรักษาพยาบาลโดยตรง” นายพิเชษฐ์ กล่าว

นายพิเชษฐ์ กล่าวว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างการตรวจสอบข้อเท็จจริง โดยเฉพาะประเด็นสำคัญว่าเหตุการณ์ดังกล่าวอยู่ในระบบการสั่งการของหน่วยแพทย์ฉุกเฉินหรือไม่ และบุคคลที่ถูกกล่าวหาเป็นเจ้าหน้าที่ในระบบจริงหรือไม่ เบื้องต้นยังไม่ได้รับรายงานอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับกรณีดังกล่าว ทราบว่าเป็นพื้นที่ในกรุงเทพมหานคร ก็จะเป็นหน่วยปฏิบัติการจากศูนย์เอราวัณ สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร ตนได้ประสานให้ฝ่ายกฎหมายของ สพฉ. เร่งตรวจสอบข้อเท็จจริง รวมถึงประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อตรวจสอบตัวบุคคลและหน่วยปฏิบัติการว่าอยู่ภายใต้การกำกับของ สพฉ. หรือไม่ เนื่องจากในระบบปฏิบัติการแพทย์ฉุกเฉิน โดยเฉพาะในพื้นที่กรุงเทพมหานคร การสั่งการหน่วยปฏิบัติการจะต้องผ่านศูนย์เอราวัณเท่านั้น หากไม่ได้รับคำสั่งจากศูนย์ดังกล่าว จะไม่ถือว่าเป็นการปฏิบัติการในระบบ

“ตอนนี้ยังไม่ทราบว่าเป็นหน่วยใด หรือเป็นบุคคลในระบบหรือไม่ ต้องตรวจสอบก่อนว่ามีการรับแจ้งผ่านศูนย์เอราวัณหรือไม่ และมีการสั่งการออกปฏิบัติการจริงหรือไม่” นายพิเชษฐ์ กล่าว

นายพิเชษฐ์ กล่าว ทั้งนี้หากตรวจสอบแล้วพบว่าผู้ก่อเหตุเป็นบุคลากรในหน่วยที่ขึ้นทะเบียนและอยู่ในระบบของหน่วยกู้ชีพจริง แต่กระทำการล่วงละเมิด จะต้องพิจารณาแยกเป็น 2 ส่วน คือ ความผิดทางอาญา ซึ่งเป็นหน้าที่ของตำรวจในการดำเนินคดี และความผิดทางวินัยและจริยธรรม ซึ่งหน่วยงานต้นสังกัดต้องดำเนินการเพิ่มเติม รวมถึงอาจส่งเรื่องให้สภาวิชาชีพพิจารณา ลักษณะกรณีดังกล่าวเปรียบได้กับบุคลากรทางการแพทย์ หากปฏิบัติหน้าที่รักษาผู้ป่วยตามมาตรฐานจะไม่ถือว่ามีความผิด แต่หากกระทำการอื่นนอกเหนือจากการรักษา เช่น การล่วงละเมิดทางเพศ จะถือเป็นความผิดทางอาญาโดยตรง และต้องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม ก่อนจะมีการพิจารณาทางวินัยหรือจริยธรรมวิชาชีพในลำดับถัดไป อย่างไรก็ตาม หากพบว่าบุคคลดังกล่าวไม่ได้อยู่ในระบบ หรือไม่ได้รับคำสั่งออกปฏิบัติการ แต่แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่เข้าไปดำเนินการ อาจเข้าข่ายกระทำความผิดโดยไม่มีอำนาจ และต้องดำเนินคดีตามกฎหมายอาญาเช่นกัน

นายพิเชษฐ์ กล่าวว่า ปัจจุบันยังมีช่องว่างทางกฎหมายในการกำกับดูแลงานกู้ภัยและดับเพลิง ซึ่งยังไม่มีหน่วยงานกำกับมาตรฐานอย่างชัดเจน ต่างจากระบบการแพทย์ฉุกเฉินที่มีโครงสร้างควบคุมชัดเจน จึงมีแนวคิดในการปรับปรุงกฎหมายหรือจัดตั้งหน่วยงานกำกับดูแล (regulator) เพื่อให้สามารถควบคุมมาตรฐานและป้องกันปัญหาลักษณะนี้ในอนาคต

เมื่อถามว่าหากเป็นเจ้าหน้าที่ในระบบจริง จะมีการดำเนินการอย่างไร นายพิเชษฐ์ กล่าวว่า ต้องแยกเป็น 2 ส่วน คือ ดำเนินคดีอาญาโดยตำรวจ และในส่วนของหน่วยงานก็ต้องพิจารณาทางวินัยและจริยธรรมเพิ่มเติม ซึ่งหากเป็นการล่วงละเมิด จะเป็นความผิดทางอาญา ไม่เกี่ยวกับมาตรฐานการรักษาโดยตรง แต่ถ้าเป็นความผิดที่ สพฉ. สามารถดำเนินการได้ คือการผิดมาตรฐานการปฏิบัติงาน เช่น ไปถึงที่เกิดเหตุแล้ว แต่ไม่เข้าช่วยเหลือชีวิตคนบาดเจ็บ

ถามต่อว่ากรณีที่มีการอ้างว่าเข้าปั๊มหัวใจผู้เสียหาย นายพิเชษฐ์ กล่าวว่า ส่วนกรณีที่มีการกล่าวอ้างว่ากู้ภัยเข้าปั๊มหัวใจนั้น จริงๆ แล้วเจ้าหน้าที่กู้ภัยไม่สามารถให้การรักษาพยาบาลทางการแพทย์ได้ เพราะเป็นหน้าที่ของกู้ชีพ ซึ่งในแต่ละหน่วยฉุกเฉินหรือมูลนิธิต่างๆ ก็จะมีทั้งกู้ภัยและกู้ชีพปฏิบัติงานร่วมกัน เพื่อเข้าช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ ผู้ป่วยหรือเข้าช่วยในเหตุฉุกเฉินต่างๆ ตามหน้าที่

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : สพฉ.เผย ‘กู้ภัย’ ไม่มีหน้าที่ปั๊มหัวใจคนป่วย ชี้เป็นงานของ ‘กู้ชีพ’ เร่งหาต้นสังกัดหน่วยฉุกเฉิน-คนทำผิด

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th