อิหร่าน ยื่นไพ่ “เปิดเส้นทางโอมาน” แลกดีลสหรัฐ
อิหร่าน เสนอเปิดทางเรือผ่านฝั่งโอมานในช่องแคบฮอร์มุซ หากดีลสหรัฐสำเร็จ ท่ามกลางความพยายามฟื้นเส้นทางขนส่งพลังงานที่มีสัดส่วนกว่า 20% ของโลก
วันที่ 16 เมษายน 2569 เวลา 02.14 น. สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่าอิหร่านกำลังพิจารณาแนวทางผ่อนคลายสถานการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซ โดยอาจอนุญาตให้เรือสินค้าสามารถเดินเรือผ่านฝั่งน่านน้ำโอมานได้อย่างปลอดภัยจากการโจมตี หากการเจรจากับสหรัฐฯ สามารถบรรลุข้อตกลงเพื่อป้องกันการกลับมาของความขัดแย้งอีกครั้ง แหล่งข่าวที่ใกล้ชิดกับรัฐบาลเตหะรานเปิดเผย
สงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน ส่งผลให้เกิดการหยุดชะงักครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ต่ออุปทานน้ำมันและก๊าซของโลก หลังอิหร่านจำกัดการสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญที่รองรับน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ราว 20% ของโลก
นับตั้งแต่สงครามเริ่มต้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ มีเรือบรรทุกน้ำมันและเรือสินค้าอื่น ๆ หลายร้อยลำ รวมถึงลูกเรือกว่า 20,000 คน ติดค้างอยู่ในอ่าวเปอร์เซีย แม้จะมีข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราว 2 สัปดาห์เริ่มมีผลเมื่อวันที่ 8 เมษายน และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่าสงครามใกล้ยุติลงแล้ว แต่ประเด็นการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ”ยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการเจรจา
แหล่งข่าวระบุว่า อิหร่านอาจยินยอมให้เรือเดินผ่านเส้นทางฝั่งโอมานของช่องแคบได้โดยไม่ถูกขัดขวาง อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีความชัดเจนว่าอิหร่านจะยอมเก็บกู้ทุ่นระเบิดในพื้นที่ดังกล่าวหรือไม่ และจะอนุญาตให้เรือทุกประเภท รวมถึงเรือที่มีความเชื่อมโยงกับอิสราเอล ผ่านได้หรือไม่
ข้อเสนอดังกล่าวยังขึ้นอยู่กับว่า สหรัฐฯ จะยอมรับเงื่อนไขของอิหร่านหรือไม่ ซึ่งถือเป็นปัจจัยชี้ขาดสำคัญในการหาทางออกเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่ทำเนียบขาวและกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านยังไม่ได้แสดงความเห็นอย่างเป็นทางการ
แหล่งข่าวด้านความมั่นคงจากฝั่งตะวันตกระบุว่า แนวคิดเปิดทางเรือผ่านฝั่งโอมานนี้มีการหารือมาระยะหนึ่งแล้ว แต่ยังไม่แน่ชัดว่าสหรัฐตอบรับหรือไม่
ช่องแคบฮอร์มุซมีความกว้างเพียง 34 กิโลเมตร ตั้งอยู่ระหว่างอิหร่านและโอมาน เป็นเส้นทางหลักเชื่อมอ่าวเปอร์เซียสู่มหาสมุทรอินเดีย และมีความสำคัญต่อการขนส่งพลังงานและสินค้าอื่น ๆ เช่น ปุ๋ย
ข้อเสนอนี้นับเป็นสัญญาณแรกที่อิหร่านอาจถอยจากท่าทีแข็งกร้าวก่อนหน้านี้ ซึ่งเคยเสนอให้เรียกเก็บค่าผ่านทางจากเรือ หรืออ้างอำนาจควบคุมช่องแคบฝ่ายเดียวแนวคิดที่อุตสาหกรรมการเดินเรือทั่วโลกมองว่าไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนและขัดต่อกฎหมายทางทะเลระหว่างประเทศ
ทั้งนี้ ประเทศสมาชิกขององค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO) ซึ่งประชุมกันในกรุงลอนดอน ได้ออกมาคัดค้านแนวคิดการเก็บค่าผ่านทางดังกล่าว โดยระบุว่าจะเป็น “แบบอย่างที่อันตราย”
หากข้อเสนอนี้เกิดขึ้นจริง ก็อาจเป็นก้าวแรกในการฟื้นฟูสถานการณ์การเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซให้กลับสู่ภาวะปกติ ซึ่งเดิมมีระบบแยกช่องทางเดินเรือสองฝั่ง (Iran–Oman) ภายใต้ข้อตกลงตั้งแต่ปี 1968
อย่างไรก็ตาม ล่าสุดสหรัฐฯ ได้เริ่มปิดล้อมเรือบรรทุกน้ำมันที่ออกจากท่าเรืออิหร่าน ขณะที่การเดินเรือในภูมิภาคยังคงซบเซาตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา
อ้างอิง : reuters.com