สุจิตต์ วงษ์เทศ | พลังลาว ชาวสยาม
เวียงจันท์เป็นเมืองศูนย์กลางของลาว ได้ชื่อจากตำหนักไม้จันท์ที่พระอินทร์เนรมิตให้นาย “บุรีจันอ้วยล่วย” (ถิ่นเดิมอยู่หนองหานหลวง จ.สกลนคร) ประทับเป็นกษัตริย์ (เรื่องเล่าอยู่ในหนังสืออุรังคธาตุหรือตำนานพระธาตุพนม) ในเอกสารจีนเรียก “เหวินตาน”
บริเวณเวียงจันท์มีความเป็นมาเก่าแก่หลายพันปี ดังนี้
1.ชุมชนเกษตรกรรมเริ่มแรก ราว 3,000 ปีมาแล้ว พบเครื่องมือเครื่องใช้แบบวัฒนธรรมบ้านเชียง
2.บ้านเมืองลุ่มแม่น้ำโขง ราว 2,000 ปีมาแล้ว จากการค้าทองแดง “สุวรรณภูมิ”
3.เมืองใหญ่คุมเส้นทางการค้าดินแดนภายใน ราว 1,500 ปีมาแล้ว หลัง พ.ศ. 1000 (ทวารวดี)
พบแนวคูน้ำคันดินและวัฒนธรรม “แบบทวารวดี” สองฟากแม่น้ำโขง ตั้งแต่ฝั่งเมืองเวียงจันท์ กับฝั่งตรงข้าม (อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย)
สถานที่ศักดิ์สิทธิ์นอกเวียงจันท์ อยู่ที่ภูพระบาท (อ.บ้านผือ จ.อุดรธานี)
เวียงจันท์เป็นศูนย์กลางการค้าทุกทิศทาง ดังนี้
เหนือ-ใต้ เชื่อมระหว่างดินแดนยูนนาน ตามแม่น้ำโขง ลงมาลาวและอีสาน ไปตามเส้นทางโขง-ชี-มูล ลงเจ้าพระยา
ตะวันออก-ตะวันตก เชื่อมระหว่างอ่าวตังเกี๋ย (เวียดนาม) กับอ่าวเมาะตะมะ (พม่า) ผ่านอุตรดิตถ์-พิษณุโลก-สุโขทัย-ตาก
ส่วนบริเวณทางทิศใต้ มีเมืองใหญ่คุมเส้นทางการค้า มีเทวสถานเรียกประสาทวัดพู (อยู่ในจำปาสัก)
4.เวียงจันชาวสยาม ภาษาตระกูลไท-กะได หรือไท-ไต แผ่จากจ้วง (กวางสี) และผู้ไท เมืองแถน (เวียดนาม) เข้าลุ่มน้ำโขง ลงลุ่มน้ำเจ้าพระยา
คนในเวียงจันท์ เมื่อพูดภาษาไท-ไต เป็นภาษากลางทางการค้า ถูกเรียกว่าชาวสยาม ซึ่งมีเครือข่ายกว้างขวางบริเวณ “โขง-ชี-มูล” และมีส่วนสำคัญสถาปนาเมืองอโยธยา บริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยา (ต่อมาเป็นอยุธยา)
ชาวสยามอโยธยา-อยุธยา เรียกตนเองว่าไทย เป็นบรรพชนคนไทยปัจจุบัน
พบเรื่องเล่าในนิทานเรื่องขุนบรม มีโอรส 7 องค์ แต่ละองค์ “แยกครัว”ไป สร้างบ้านแปลงเมือง ในที่ต่างๆ (7 แห่ง) องค์หนึ่งไปสร้างเมืองโยนก (เชียงราย) หลังจากนั้นโยกย้ายลงลุ่มน้ำเจ้าพระยา ในนามท้าวอู่ทอง (เมืองสุพรรณ) อีกองค์หนึ่งไปสร้างเมืองอโยธยา (คือ อยุธยา)
5.พลังลาว ชาวอีสาน ชาวเวียงจันท์ หนีความขัดแย้งการเมืองในราชสำนักเข้าไปอยู่อีสาน แล้วกลายเป็นชาวอีสาน หลัง พ.ศ. 2000
ชาวพวนเชียงขวางถูกเทครัวเข้าไปอยู่เวียงจันท์แทนที่ กลายเป็น “ลาวเวียง”
6.ความเป็นไทย ชาวสยามจากลุ่มน้ำโขง-ชี-มูลที่อยู่ในอโยธยา-อยุธยา เรียกตนเองว่าไทย (พบหลักฐานในลาลูแบร์)
คนไทยในอยุธยาพูดสำเนียงเหน่อ (แบบลาว), กินข้าวเหนียวเป็นอาหารหลัก (กินข้าวเจ้าสมัยหลัง), เรียกปลาแดกว่าปลาร้า (ตามคำโคราช จากภาษาเขมรว่า “ปร่า-ปร้า) ชาวบ้านนุ่งซิ่น (แบบลาว) ชาววังนุ่งโจงกระเบน (แบบเขมร) ฯลฯ
ภาษาในเอกสารอยุธยาและในจารึกสุโขทัยมีคำลาวปนอยู่มาก เช่น ทองคำ หรือ Gold (“ทอง” เป็นภาษามอญ-เขมร ส่วน “คำ” เป็นภาษาลาว) ฯลฯ
โคลงดั้นและโคลงสี่สุภาพ ตลอดจนโคลงสาม, โคลงสอง ล้วนมีต้นตอจากลำลาว (คือ หมอลำ ทุกวันนี้)
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : สุจิตต์ วงษ์เทศ | พลังลาว ชาวสยาม
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th