ส่องโครงสร้างราคาน้ำมันไทย น้ำมัน 1 ลิตร คนไทยต้องจ่ายอะไรบ้าง?
The Bangkok Insight
อัพเดต 25 มี.ค. เวลา 06.09 น. • เผยแพร่ 25 มี.ค. เวลา 06.09 น. • The Bangkok Insightส่องโครงสร้างราคาน้ำมันไทย น้ำมัน 1 ลิตร คนไทยต้องจ่ายอะไรบ้าง เช็กความแตกต่างราคาน้ำมัน "ไทย" กับเพื่อนบ้าน "อาเซียน" พร้อมอัปเดตกองทุนน้ำมันล่าสุด!
โครงสร้างราคาน้ำมัน ราคาน้ำมัน 1 ลิตร คนไทยต้องจ่ายอะไรบ้าง? ในภาวะที่ราคาน้ำมันในตลาดโลกสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้ราคาขายปลีกน้ำมันในประเทศไทยที่สูงขึ้นตามไปด้วย ก่อนอื่นต้องเข้าใจว่า โครงสร้างราคาน้ำมันขายปลีกในแต่ละประเทศไม่เหมือนกัน สำหรับประเทศไทยราคาน้ำมันขายปลีกหน้าปั๊มน้ำมันนั้นผ่านผู้เกี่ยวข้องถึง 4 กลุ่มด้วยกัน ได้แก่ ต้นทุนเนื้อน้ำมัน ภาษี เงินกองทุน และค่าการตลาด เพราะฉะนั้น ราคาน้ำมัน 1 ลิตร ที่ขายในหน้าปั๊ม จึงประกอบด้วยค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ดังนี้
โครงสร้างราคาน้ำมัน ราคาน้ำมัน 1 ลิตร คนไทยต้องจ่ายอะไรบ้าง?
1. ต้นทุนเนื้อน้ำมัน คือ ต้นทุนราคาน้ำมันสำเร็จรูปที่ผลิตจากโรงกลั่น ผันผวนไปตามราคาน้ำมันในตลาดโลก
2. ภาษี
- ภาษีสรรพสามิต จัดเก็บโดย กระทรวงการคลัง ตาม พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต นำมาใช้เพื่อพัฒนาประเทศ
- ภาษีเทศบาล จัดเก็บโดย กระทรวงการคลัง ในอัตรา 10% ของภาษีสรรพสามิต ตาม พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต มาตรา 150 และจัดส่งให้ กระทรวงมหาดไทย เพื่อนำมาใช้ในการพัฒนาท้องถิ่น
- ภาษีมูลค่าเพิ่ม จัดเก็บ 7% ของราคาขายส่งน้ำมันเชื้อเพลิง และจัดเก็บอีก 7% ของค่าการตลาดน้ำมันเชื้อเพลิงแต่ละชนิด
3. กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
- เงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง จัดเก็บตามประกาศคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) เพื่อรักษาเสถียรภาพราคาขายปลีกน้ำมันในประเทศไม่ให้เกิดความผันผวน
- เงินกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน จัดเก็บตามประกาศคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) เพื่อส่งเสริมสนับสนุนพลังงานทางเลือก พลังงานทดแทน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดการใช้พลังงาน
4. ค่าการตลาด คือ ส่วนที่เป็นต้นทุน ค่าใช้จ่าย และกำไรของธุรกิจค้าปลีกน้ำมันทั้งระบบ ตั้งแต่การจัดการคลังน้ำมัน การขนส่งน้ำมันมายังสถานีบริการ รวมถึงการให้บริการของสถานีบริการที่เติมน้ำมันแต่ละลิตรให้กับประชาชน
ดังนั้น จะเห็นได้ถึงโครงสร้างราคาน้ำมัน 1 ลิตรที่ขายในหน้าปั๊ม มีปัจจัยหลายตัวมาเกี่ยวข้อง เชื่อว่าทุกคนคงอยากใช้น้ำมันในราคาถูกที่สุดอยู่แล้ว แต่ก็ต้องมีความเข้าใจในราคาน้ำมัน และก็ไม่ใช่แค่ประเทศไทยที่มีปัญหาน้ำมันแพง แต่หลาย ๆ ประเทศก็ประสบปัญหานี้ไม่แพ้กัน และด้วยประเทศไทยไม่ใช่ผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ต้องเจอกับความผันผวนของราคาน้ำมันในตลาดโลก เพราะฉะนั้น หากเราไม่มีเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงสำรองไว้ หากเกิดเหตุการณ์ที่ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นมาก ๆ เราก็จะไม่มีเงินสำรองเพื่อช่วยรักษาสมดุลของราคาน้ำมันในประเทศ จนอาจทำให้เกิดวิกฤตราคาน้ำมันก็เป็นได้
การอุดหนุนราคาน้ำมันของรัฐบาล
กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง : ใช้กลไกการจัดเก็บเงินเข้าหรือชดเชยเงินออกจากกองทุนเพื่อไม่ให้ราคาขายปลีกผันผวนตามตลาดโลกเกินไป เช่น เมื่อราคาน้ำมันดิบสูงขึ้น จะดึงเงินจากกองทุนมาชดเชยเพื่อตรึงราคาดีเซลไม่ให้เกินกำหนด
การลดภาษีสรรพสามิต : รัฐบาลมักลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันดีเซลเป็นการชั่วคราวเพื่อลดค่าครองชีพ
ข้อแตกต่างเบนซินและดีเซล :
- น้ำมันเบนซิน/แก๊สโซฮอล์ : มีภาระภาษีสรรพสามิตสูงกว่า เนื่องจากถือเป็นสินค้าฟุ่มเฟือยมากกว่า
- น้ำมันดีเซล : รัฐบาลมักให้ความสำคัญในการตรึงราคามากกว่าเพราะเป็นต้นทุนขนส่ง โดยจะใช้กองทุนน้ำมันชดเชยเป็นหลัก
อัปเดตสถานะเงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงล่าสุด
ตามประกาศของคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงฉบับที่ 28 พ.ศ. 2569 เรื่อง การกำหนดอัตราเงินส่งเข้ากองทุน อัตราเงินชดเชย อัตราเงินคืนจากกองทุน และอัตราเงินชดเชยคืนกองทุนสำหรับน้ำมันเชื้อเพลิง วันที่ 24 มี.ค. 2569 ระบุว่า
กลุ่มดีเซล
- น้ำมันดีเซลหมุนเร็วธรรมดากองทุนน้ำมันอุดหนุนลิตรละ 26.99 บาท เพิ่มขึ้นจากวันที่ 23 มี.ค. 69 ซึ่งอุดหนุนอยู่ที่ 24.09 บาทต่อลิตร
- น้ำมันดีเซลหมุนเร็วธรรมดา พรีเมี่ยมเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันลิตรละ 1.50 บาท
กลุ่มเบนซิน-แก๊สโซฮอล์
- เบนซิน 95 อัตราเงินคืนกองทุนราคาลิตรละ 0.10 บาท
- แก๊สโซฮอล์ 95 อุดหนุนราคาลิตรละ 9.73 บาทต่อลิตร
- แก๊สโซฮอล์ 91 อุดหนุนราคาลิตรละ 9.73 บาทต่อลิตร
- แก๊สโซฮอล์ อี 20 อุดหนุนราคาลิตรละ 12.85 บาทต่อลิตร
- แก๊สโซฮอล์ อี 85 อุดหนุนราคาลิตรละ 4.28 บาท
สถานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงล่าสุด วันที่ 22 มี.ค. 69 ติดลบแล้ว 28,109 ล้านบาท แบ่งเป็น
- น้ำมันบวก 9,302 ล้านบาท
- LPG ติดลบ 37,411 ล้านบาท
เปรียบเทียบราคาน้ำมันเฉลี่ยในอาเซียนประจำวันที่ 23 มี.ค. 2569
ราคาน้ำมันเบนซิน
- สิงคโปร์ : 89.27 บาทต่อลิตร
- ลาว : 63.17 บาทต่อลิตร
- เมียนมา : 60.45 บาทต่อลิตร
- กัมพูชา : 55.03 บาทต่อลิตร
- ฟิลิปปินส์ : 51.48 บาทต่อลิตร
- ไทย : 33.05 บาทต่อลิตร
- เวียดนาม : 32.01 บาทต่อลิตร
- มาเลเซีย : 27.39 บาทต่อลิตร
- อินโดนีเซีย : 24.15 บาทต่อลิตร
- บรูไน : 13.63 บาทต่อลิตร
ราคาน้ำมันดีเซล
- สิงคโปร์ : 95.96 บาทต่อลิตร
- เมียนมา : 68.92 บาทต่อลิตร
- ลาว : 59.83 บาทต่อลิตร
- ฟิลิปปินส์ : 55.95 บาทต่อลิตร
- กัมพูชา : 55.03 บาทต่อลิตร
- มาเลเซีย : 39.54 บาทต่อลิตร
- เวียดนาม : 34.08 บาทต่อลิตร
- ไทย : 31.14 บาทต่อลิตร
- อินโดนีเซีย : 28.50 บาทต่อลิตร
- บรูไน : 7.97 บาทต่อลิตร
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- เปิดคลังแสงพลังงานไทย! เจาะขุมกำลัง ‘สต็อกน้ำมัน’ รายแบรนด์ ใครถือเท่าไรในยามวิกฤติ
- ‘ราคาน้ำมันโลก’ เจอแรงเทขาย ‘เบรนท์’ ร่วงกว่า 6% หลุด 100 ดอลล์
- ‘กรมธุรกิจพลังงาน’ เข้มลงดาบผู้ค้าน้ำมันไม่ส่งข้อมูลตามคำสั่งนายกฯ ป้องกันกักตุน
ติดตามเราได้ที่