พระสิริโฉมงดงาม พระราชินีทรงฉลองพระองค์ผ้าขิดไหม

จากกรณี เพจ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี : We love Her Majesty Queen Suthida Fanpage ได้ออกมาโพสต์ภาพโดยระบุว่า

ฉลองพระองค์ผ้าขิดไหม ลายกาบตัด

ผ้าขิดไหม" ผลงานที่สะท้อนถึงศิลปะทอผ้าของชาวไทยลาวอันน่าภูมิใจ ที่สืบสานความรู้ถ่ายทอดเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน การทักทอลวดลายบนผืนผ้าด้วยการขิดโดยใช้ไม้ค้ำ สร้างลวดลายอันโดดเด่นและสง่างาม ซึ่งแต่ละลวดลายจะใช้ฝ้ายและไหมทักทอเข้าด้วยกัน ทำให้ลวดลายไม่เพียงแต่จะมีความเด่นงาม แต่ยังได้สะท้อนถึงความภาคภูมิใจและวัฒนธรรมท้องถิ่นของไทยลาวด้วย ผ้าขิดไหม

เป็นผ้าทอที่มีวิธีการทําลวดลายบนผืนผ้าด้วยการเพิ่มเส้นด้ายพุ่งเหมือนการจก แต่ผ้าขิดทําลวดลายติดต่อกันตลอดหน้ากว้างของผืนผ้า โดยใช้ไม้แผ่นบาง ๆ ที่เรียกว่า ไม้ค้ํา สอดระหว่างเส้นด้ายยืนงัดช้อนขึ้นเพื่อสอดเส้นพุ่งให้เกิดลวดลาย จึงเรียกกันว่า ลายขิด (ขิด เป็นภาษาพื้นบ้านอีสาน หมายถึง สะกิด หรือ งัดซ้อนขึ้น) นิยมทอในกลุ่มชนเชื้อสายไทยลาวแถบลุ่มน้ําโขง บางส่วนของภาคเหนือและภาคกลาง ลวดลายดั้งเดิมที่นิยมทอ เช่น ลายนาค ลายตะเภาหลงเกาะ ลายดอกแก้ว ลายช้าง ลายเต่า และลายตะขอ เป็นต้น

ผ้าขิดไหม ผลงานที่สะท้อนถึงศิลปะทอผ้าของชาวไทยลาวอันน่าภูมิใจ ที่สืบสานความรู้ถ่ายทอดเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน การทักทอลวดลายบนผืนผ้าด้วยการขิดโดยใช้ไม้ค้ำ สร้างลวดลายอันโดดเด่นและสง่างาม ซึ่งแต่ละลวดลายจะใช้ฝ้ายและไหมทักทอเข้าด้วยกัน ทำให้ลวดลายไม่เพียงแต่จะมีความเด่นงาม แต่ยังได้สะท้อนถึงความภาคภูมิใจและวัฒนธรรมท้องถิ่นของไทยลาวด้วย ผ้าขิดไหม เป็นผ้าทอที่มีวิธีการทําลวดลายบนผืนผ้าด้วยการเพิ่มเส้นด้ายพุ่งเหมือนการจก

แต่ผ้าขิดทําลวดลายติดต่อกันตลอดหน้ากว้างของผืนผ้า โดยใช้ไม้แผ่นบาง ๆ ที่เรียกว่า ไม้ค้ํา สอดระหว่างเส้นด้ายยืนงัดช้อนขึ้นเพื่อสอดเส้นพุ่งให้เกิดลวดลาย จึงเรียกกันว่า ลายขิด (ขิด เป็นภาษาพื้นบ้านอีสาน หมายถึง สะกิด หรือ งัดซ้อนขึ้น) นิยมทอในกลุ่มชนเชื้อสายไทยลาวแถบลุ่มน้ําโขง บางส่วนของภาคเหนือและภาคกลาง ลวดลายดั้งเดิมที่นิยมทอ เช่น ลายกาบ ลายขอ ลายนาค ลายตะเภาหลงเกาะ ลายดอกแก้ว ลายช้าง ลายเต่า และลายตะขอ เป็นต้น ลวดลายทั้งหมดเป็นลายที่เป็นสิริมงคล โดยใช้เส้นฝ้ายในการทอสําหรับทําหมอนหนุนศีรษะ นิยมทอในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือนิยมใช้สีแดงและสีดํา ส่วนภาคตะวันออกเฉียงเหนือนิยมใช้สีดําเป็นหลัก

ต่อมาใน พ.ศ. ๒๕๒๕ ในคราวที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ณ วัดถ้ํากลองเพล อําเภอหนองบัวลําภู จังหวัดอุดรธานี (ปัจจุบันจังหวัดหนองบัวลําภู) ทรงสนับสนุนให้มีการทอผ้าขิดโดยนําลวดลายเดี่ยว ๆ

จากหน้าหมอน ที่ทอด้วยฝ้ายมาทอเรียงต่อเนื่องเป็นลวดลายเดียวเต็มผืนผ้าและขยายให้ผ้าหน้ากว้างขึ้น รวมทั้งพัฒนาเทคนิคการทอลวดลายขิดโดยใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า “เขา” ยกให้เกิดลวดลาย เพื่อให้นําไปใช้ประโยชน์ได้อย่างกว้างขวางแพร่หลายขึ้น และทรงสนับสนุนให้ทอด้วยเส้นไหม จึงเป็นที่มาของคําว่า “ผ้าไหมขิด” ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา

ภาพจาก สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี : We love Her Majesty Queen Suthida Fanpage