โสเภณีแล้วไง? วัดนี้โสเภณีสร้าง!
โสเภณีแล้วไง! วัดนี้โสเภณีสร้าง!
วัดที่ผมจะพูดถึงต่อไปนี้ เป็นวัดที่ได้เงินสำหรับการก่อสร้างมาจากหญิงขายบริการ ในประเทศไทยมีวัดเยอะมากนะครับ ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะมีคนไทยจำนวนมากกว่า 95% นับถือพระพุทธศาสนา ส่งผลให้มีวัดอันเป็นศาสนสถานสำคัญของพระพุทธศาสนามากขึ้นตามไปด้วย ซึ่งแต่ละวัดก็มีที่มาในการสร้างแตกต่างกันไป บางก็เป็นวัดที่พระมหากษัตริย์โปรดเกล้าฯ ให้สร้าง บ้างก็เป็นวัดที่ชาวบ้านร่วมลงขันกันบริจาคเงินกันเอง หรืออย่างวัดนี้ครับ "วัดคณิกาผล"
ภาพจาพคุณวิทยา บรรทัดฐาน
"วัดคณิกาผล" เดิมชื่อว่า "วัดใหม่ยายแฟง" ตั้งอยู่ที่แขวงป้อมปราบศัตรูพ่าย สาเหตุที่ชื่อเดิมชื่อว่า "วัดใหม่ยายแฟง" ก็เพราะผู้ริเริ่มออกทุนสร้างวัดก็คือ "คุณยายแฟง" นั่นเองครับ
อาชีพของคุณยายแฟงนี่นะครับ ถ้าจะพูดกันตรง ๆ ก็คือ "แม่เล้า" ครับ แกเป็นแม่เล้าที่มีชื่อเสียง เป็นที่รู้จักกันมากในช่วงสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 สาว ๆ ในสังกัดยายแฟงนี่ก็เรียกได้ว่าเป็นตัวท็อปเลยครับ เทียบกับปัจจุบันก็คือเต็มไปด้วยเบอร์ตองเน้น ๆ เลยทีเดียว
ภาพจากคุณ Chanisorn Khaowang
แม้ว่าคุณยายแฟงจะประกอบอาชีพที่ขัดต่อหลักคำสอนของพระพุทธศาสนาข้อ "กาเม สุมิจฉาจาราฯ" แต่ก็ยังมีจิตเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาไม่น้อยไปกว่าอุบาสกอุบาสิกาอื่นใด แกก็เลยชักชวนสาว ๆ ในสังกัดมาร่วมกันสมทบทุนสร้างวัดขึ้นที่บริเวณถนนพลับพลาไชยในปัจจุบัน
แม้ว่าการสร้างวัดจะเป็นเรื่องดี แต่บางคนก็ตีความไปว่าการสร้างวัดนี้มีวัตถุประสงค์อื่นเคลือบแฝงด้วย สมเด็จพุฒาจารย์โต (โต พรหมรังสี) เมื่อครั้งยังเป็นขรัวโต ซึ่งเป็นพระที่มาเทศน์ในงานสมโภชน์วัดได้เทศน์โดยมีเนื้อความตอนหนึ่งว่า "ในการที่เจ้าภาพได้จัดการทำบุญเช่นนี้นั้น เป็นการทำบุญที่มีเบื้องหลังอยู่หลายประการ เป็นเหตุให้เหมือนกับว่า ในเงินทำบุญ ๑ บาทนั้น ยายแฟงจะได้อานิสงส์เพียงแค่สลึงเฟื้องเท่านั้น"
ภาพจากพระครูธรรมรุจิ ศิริญาณเมธี
ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 ทายาทของยายแฟงได้บูรณะวัดนี้ให้สมบูรณ์สวยงามขึ้น และได้กราบบังคมทูลขอพระราชทานนามใหม่จากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ก็ได้โปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า "วัดคณิกาผล" เพื่อสื่อถึงที่มาของวัดนี้นั่นเอง
คำว่า "คณิกา" ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานระบุว่าเป็นคำจากภาษาบาลี-สันสกฤต แปลว่า หญิงงามเมือง หรือหญิงที่หาเลี้ยงชีพด้วยการค้าประเวณีนั่นเองครับ
ชื่อ "คณิกาผล" นี้เป็นการสร้างคำแบบที่เรียกกันว่า "คำสมาส" ครับ เมื่อแปลความหมายก็ต้องแปลจากข้างหลังมาข้างหน้า
"ผล" หมายถึง ประโยชน์หรือสิ่งที่เกิดขึ้นจากการกระทำ
"คณิกา" หมายถึง หญิงขายบริการ
ดังนั้น "คณิกาผล" จึงหมายถึงผลที่เกิดขึ้นจากหญิงขายบริการนั่นเองครับ
จะว่าไปแล้ว เราก็ไม่สามารถจะสืบทราบได้แน่ชัดนะครับว่าจุดประสงค์จริง ๆ ของยายแฟงในการสร้างวัดนี้คืออะไร จะสร้างเพื่อเอาหน้าหรือไม่ หรือว่าเพราะเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาจริง ๆ แต่อย่างน้อยเราก็เห็นกันอยู่จนถึงปัจจุบันว่าว่าวัดนี้คือส่วนหนึ่งที่สร้างคุณประโยชน์ให้สังคมได้ไม่น้อย นอกจากจะมีส่วนช่วยดำรงพระพุทธศาสนาแล้ว วัดนี้ยังเป็นที่ตั้งของโรงเรียนวัดคณิกาผลอีกด้วย
ภาพจากโรงเรียนวัดคณิกาผล