ตอบตรงจุด ทำไม "ยาบ้า" หาง่าย ราคาถูก?

ทำไม "ยาเสพติด" หาซื้อได้ง่าย? ทำไม "ยาบ้า" ราคาจึงถูก? คำถามที่กำลังเกิดขึ้นในสังคมไทยขณะนี้

ย้อนกลับไปเมื่อเหตุการณ์โศกนาฏกรรมที่หนองบัวลำภู "ยาเสพติด" ถูกกล่าวอ้างว่าเป็นสาเหตุของผู้กระทำผิด จะเกี่ยวกันมากน้อยเพียงใด จะเป็นสาเหตุหลักหรีอไม่ เรื่องนี้ยังเป็นเรื่องที่ต้องรอการพิสูจน์

"วิชัย ไชยมงคล" เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด หรือ ป.ป.ส. ตอบประเด็นร้อนถึงสถานการณ์ยาเสพติดหาง่าย ยาบ้าราคาถูกจริงหรือว่า ยาเสพติดที่มีราคาถูก โดยเฉพาะ "ยาบ้า" มีสาเหตุหลักมาจาก "เทคโนโลยีการผลิต" "เทคโนโลยีการขนส่ง" และ "สาร" ที่ใช้ในการผลิต ในอดีต "เครื่องผลิตยาบ้า" ผลิตได้ 2,700 เม็ด/ชั่วโมง แต่ปัจจุบันพัฒนาขึ้นจนเป็น "ระบบไฮดรอลิค" ผลิตได้ 288,000 เม็ด/ชั่วโมง เพิ่มขึ้น 100 เท่า ขณะที่ "สารตั้งต้น" ที่ใช้ในการผลิต หาง่ายและมีจำนวนมาก ในอดีต "สารตั้งต้น" ที่ใช้ในการผลิตยาบ้ามีจำนวนน้อย เช่น สารซูโดอิเฟรดีน

แต่ปัจจุบัน มีสารที่สามารถใช้ในการเป็นสารตั้งต้นผลิตจำนวนมาก เช่น "โซเดียมไซยาไนด์" โดย "โซเดียมไซยาไนด์" เป็นวัตถุอันตรายที่ขออนุญาตนำเข้า และส่งออกได้ ไม่ผิดกฎหมาย ใช้ในอุตสาหกรรมเหมืองแร่ และเป็นส่วนประกอบในยาฆ่าแมลง ตรงนี้จึงกลายเป็นช่องว่าง ในปีนี้ ประเทศไทยมีการนำเข้า "โซเดียมไซยาไนด์" ประมาณ 1 พันตันเศษ แล้วส่งไปประเทศเพื่อนที่มีชนกลุ่มน้อยผลิตยาเสพติด 810 ตัน ราคากิโลกรัมละไม่ถึง 100 บาท นำมาผลิตยาบ้าได้ประมาณ 22,000 เม็ด และผลิตไอซ์ได้ถึงครึ่งกิโลกรัม โดย 810 ตันที่หลุดออกไป จะสามารถผลิตยาบ้าได้ประมาณ 16,060 ล้านเม็ด ด้านรูปแบบการขนส่ง ในอดีตหลังจากตกลงซื้อขาย ต้องรอ 7 วัน ถึงได้รับยาเสพติด แต่ปัจจุบันตกลงซื้อขายกันได้เลย

"เมื่อก่อนเขารับจ้างขนยาบ้า 1 เม็ด 3 บาท โดย 1 กิโลกรัม มี 10,000 เม็ด ต้องใช้เงินค่าจ้างขนถึง 30,000 บาท แต่ปัจจุบันสามารถใช้ส่งทางพัสดุภัณฑ์ ซึ่งราคาถูก สะดวก แค่กิโลกรัมละ 80 บาท จะเห็นว่าค่าขนส่งมันลดลงจาก 30,000 บาท เหลือ 80 บาท เคมีภัณฑ์ก็หาง่ายขึ้น ราคาถูกลง เครื่องอัดก็อัดเร็วเป็นร้อยเท่า อันนี้มันถึงผลิตได้เร็ว ถ้าถามว่ายาบ้ามีเยอะไหม ต้องยอมรับว่ามีมากจริง ๆ แต่ถามว่าหาง่ายไหม หาไม่ได้ง่าย"

"รูปแบบการค้า ในอดีตคนที่จะค้ายาเสพติดต้องเป็นขาใหญ่ มีอิทธิพล ที่ผูกขาดการขายยาเสพติด แต่ปัจจุบันซื้อขายทางโซเชียล เพราะฉะนั้นใครก็ได้ที่เล่นโซเชียลเป็น ก็จะสามารถซื้อขายได้ มันก็เลยทำให้คนขายมันเยอะขึ้น แต่คนซื้อมันน้อยลง"

"เรื่องการจ่ายเงิน เมื่อก่อนเวลาซื้อยาเสพติด รายย่อยเอาไปทิ้งข้างถนนบ้าง เอาไปซุกเสาไฟฟ้าบ้าง เงินก็ต้องมาจ่ายกันเอง แต่ปัจจุบัน โอนเงินจ่ายกันทางโทรศัพท์ ยาเสพติดก็ไม่ต้องไปซุกไว้แล้ว ส่งแค่ทางพัสดุภัณฑ์ส่งถึงบ้าน ผู้ค้ามันเยอะแต่ผู้เสพไม่มาก ปริมาณผู้เข้ารับการบำบัดรักษาลดลงทุกปี"

โจทย์ต่างๆ เหล่านี้ เป็นโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลและผู้ที่เกี่ยวข้องต้องเร่งหาทางแก้ไขปัญหา หัวใจสำคัญมันไม่ได้อยู่ที่การหาซื้อได้ง่ายและราคาถูก แต่มันอยู่ที่การทำงานในการอุดช่องว่างดังกล่าวมากกว่า