‘ทรัมป์’ ประกาศคุม ‘ช่องแคบฮอร์มุซ’ ขณะ ‘สหรัฐ-อิหร่าน’ คงท่าทีแข็งกร้าว
สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ประกาศว่า สหรัฐสามารถเข้าควบคุมช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างเบ็ดเสร็จ ท่ามกลางภาวะชะงักงันทางการทูตระหว่างวอชิงตันและเตหะรานที่ต่างยกระดับท่าทีแข็งกร้าวต่อกันในการเจรจาเกี่ยวกับเส้นทางเดินเรือยุทธศาสตร์ดังกล่าว ส่งผลให้การบรรลุข้อตกลงเพื่อฟื้นฟูการขนส่งพลังงานโลกยิ่งเลือนลาง ขณะที่ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกยังคงปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ประธานาธิบดีทรัมป์ระบุกับผู้สื่อข่าว ณ ฐานทัพร่วมแอนดรูว์ส นอกกรุงวอชิงตัน ช่วงดึกวันที่ 11 ส.ค. ที่ผ่านมาตามเวลาท้องถิ่นว่า "เราเป็นเจ้าของมัน และหากในจุดหนึ่งพวกเขากล้าทำอะไรขึ้นมา พวกเขาก็จะถูกทำลายล้างทันที"
การแสดงท่าทีดุดันของผู้นำสหรัฐ เกิดขึ้นสวนทางกับถ้อยแถลงของ คาวาจา อาซิฟ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของปากีสถาน ที่ระบุว่า ทั้งสองฝ่ายเข้าใกล้ข้อตกลงบางอย่างเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซ แม้จะไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดก็ตาม
การยกระดับวาทกรรมทางการเมืองครั้งนี้ยิ่งตอกย้ำข้อสงสัยว่า ทั้งสองฝ่ายจะสามารถบรรลุข้อตกลงได้ในเร็ววันหรือไม่
ด้านสำนักข่าวอัลจาซีรารายงานว่า โฆษกกระทรวงการต่างประเทศกาตาร์ระบุว่า การเจรจาระหว่างอิหร่านและโอมานเกี่ยวกับการเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้เรือพาณิชย์บางส่วนสัญจรได้นั้นคืบหน้าไปมากแล้ว แม้ว่าสหรัฐจะไม่ได้เข้าร่วมการเจรจาโดยตรงก็ตาม
ขณะเดียวกัน มอห์เซน เรซาอี เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดคนใหม่ของอิหร่าน เปิดเผยผ่านสื่อรัฐบาล IRIB ว่า ข้อตกลงใดๆ กับโอมานเกี่ยวกับการควบคุมช่องแคบนั้น เป็นคนละส่วนกับการปิดช่องแคบ อย่างไรก็ตาม เงื่อนไขที่อิหร่านต้องการกำหนดต่อการจราจรทางน้ำยังคงไม่ชัดเจน
นอกจากนี้ เรซาอีกล่าวภายหลังการพบปะกับ เฉิง เป่ยอู่ เอกอัครราชทูตจีนประจำอิหร่านว่า เตหะรานได้ส่งข้อเสนอและเงื่อนไขเพิ่มเติมไปยังวอชิงตันผ่านคนกลาง โดยย้ำข้อเรียกร้องให้สหรัฐยุติสงครามและยกเลิกการอายัดสินทรัพย์ของอิหร่าน
เวนดี เชอร์แมน อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ ให้ความเห็นผ่านบลูมเบิร์กทีวีว่า สถานการณ์ขณะนี้ตกอยู่ในภาวะตีบตัน (Stalemate) โดยประเมินว่า หากสหรัฐไม่ยินยอมให้อิหร่านและโอมานจัดเก็บค่าธรรมเนียมผ่านทางแบบสมัครใจ หรือไม่ผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตร และคืนสินทรัพย์ที่อายัดไว้ให้มากพอ ช่องแคบก็คงไม่อาจเปิดได้อย่างยั่งยืน และความจริงในอนาคตอันใกล้นี้คือ อิหร่านจะยังคงเป็นผู้ควบคุมช่องแคบฮอร์มุซต่อไป
ขณะเดียวกัน ทรัมป์ได้เรียกร้องให้อิหร่านจ่ายค่าชดเชยแก่ผู้เสียชีวิตจากเหตุโจมตีที่มีความเชื่อมโยงกับรัฐบาลอิหร่าน ทั้งนี้ คาดว่าอิหร่านจะปฏิเสธข้อเรียกร้องล่าสุดของทรัมป์ด้วย
เจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวรายหนึ่งเปิดเผยว่า ทรัมป์เชื่อว่าตนเองอยู่ในจุดที่ได้เปรียบในการเจรจาและไม่จำเป็นต้องเร่งรีบ โดยมองว่าข้อเรียกร้องของอิหร่านมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ประกอบกับรัฐบาลเตหะรานกำลังเผชิญแรงกดดันทางเศรษฐกิจและความขัดแย้งภายในอย่างหนัก
ส่วนการลำเลียงพลังงานผ่านช่องแคบฮอร์มุซในลักษณะการขนส่งระยะสั้นยังคงดำเนินอยู่เพื่อพยุงอุปทานพลังงาน โดยข้อมูลจากดาวเทียม Sentinel 2 ของสหภาพยุโรปพบบันทึกการขนถ่ายสินค้าระหว่างเรือต่อเรือนอกชายฝั่งโอมานและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์อย่างน้อย 12 ครั้ง รวมถึงข้อมูลจากแพลตฟอร์ม Kpler และ Vortexa ที่ชี้ว่ามีเรือบางลำปิดระบบติดตามขณะแล่นผ่านช่องแคบ
คริส ไรท์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานสหรัฐ ระบุว่า ปริมาณการส่งออกน้ำมันเฉลี่ย 7 วันผ่านช่องแคบฮอร์มุซยังคงอยู่ที่เกือบ 9 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งสูงกว่าที่นักวิเคราะห์หลายฝ่ายคาดการณ์ไว้
ภาวะชะงักงันและวาทกรรมที่แข็งกร้าวระหว่างสองมหาอำนาจได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อตลาดพลังงานโลก ขณะเดียวกัน ยังคงต้องจับตาดูการเดินทางเยือนกรุงเตหะรานของ มอห์ซิน นัควี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยของปากีสถาน เพื่อเปิดการเจรจารอบใหม่กับฝั่งอิหร่านต่อไป